Η δημόσια προβολή ενός διευθύνοντος συμβούλου (CEO) δεν αρκεί για να μειώσει το κόστος κεφαλαίου μιας εισηγμένης εταιρείας, καθώς η κερδοφορία, η αποδοτικότητα των ιδίων κεφαλαίων και οι δείκτες αποτίμησης φαίνεται να διαδραματίζουν σημαντικότερο ρόλο στις απαιτήσεις των επενδυτών. Αυτό προκύπτει από μελέτη της συμβουλευτικής εταιρείας Koubaras Ltd, η οποία εξετάζει τη σχέση μεταξύ της αναγνωρισιμότητας των επικεφαλής και του κόστους ιδίων κεφαλαίων σε 115 εταιρείες του Χρηματιστηρίου Αθηνών και της Εναλλακτικής Αγοράς για την περίοδο 2025-2026.
Το δείγμα καλύπτει ένα σημαντικό μέρος της ελληνικής χρηματιστηριακής αγοράς, καθώς οι εταιρείες που εξετάστηκαν αντιπροσωπεύουν συνολική κεφαλαιοποίηση περίπου 150 δισ. ευρώ, σε σύνολο 174 δισ. ευρώ, δηλαδή περίπου το 86% της αγοράς.
Το βασικό ερώτημα της έρευνας ήταν κατά πόσο η παρουσία ενός CEO στα κοινωνικά δίκτυα και στα μέσα ενημέρωσης μπορεί να επηρεάσει το κόστος ιδίων κεφαλαίων, δηλαδή την απόδοση που απαιτούν οι επενδυτές προκειμένου να τοποθετήσουν τα χρήματά τους σε μια επιχείρηση. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η αναγνωρισιμότητα μπορεί να συνδέεται με ελαφρώς χαμηλότερο κόστος κεφαλαίου, ωστόσο η σχέση αυτή είναι ασθενής και δεν επιτρέπει ασφαλή συμπεράσματα για μια άμεση επίδραση της προσωπικής προβολής του CEO.
Το μέγεθος της επιχείρησης επηρεάζει την εικόνα
Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης είναι ότι η δημόσια αναγνωρισιμότητα των CEOs συνδέεται σε σημαντικό βαθμό με το μέγεθος των εταιρειών που διοικούν. Οι μεγαλύτερες εισηγμένες διαθέτουν συνήθως περισσότερους μετόχους, μεγαλύτερη παρουσία στα μέσα ενημέρωσης και αυξημένη δημόσια προβολή των διοικήσεών τους.
Όταν το μέγεθος της επιχείρησης συνυπολογίστηκε στην ανάλυση, η αρχική συσχέτιση μεταξύ αναγνωρισιμότητας και κόστους κεφαλαίου εξασθένησε. Το εύρημα υποδηλώνει ότι η προβολή ενός CEO δεν αποτελεί από μόνη της ανεξάρτητο παράγοντα που μειώνει το κόστος χρηματοδότησης μέσω ιδίων κεφαλαίων.
Αντίθετα, ισχυρότερη σχέση με το κόστος κεφαλαίου εμφάνισαν χρηματοοικονομικοί δείκτες, όπως η απόδοση ιδίων κεφαλαίων (ROE), η κερδοφορία και ορισμένοι δείκτες αποτίμησης. Με άλλα λόγια, τα οικονομικά χαρακτηριστικά και οι επιδόσεις μιας επιχείρησης φαίνεται να έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα από την προσωπική φήμη του επικεφαλής της.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η αναγνωρισιμότητα ενός CEO στερείται επιχειρηματικής αξίας. Μπορεί να ενισχύει την επικοινωνία με το κοινό, να συμβάλλει στη διαμόρφωση της εταιρικής εικόνας και να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο γίνεται αντιληπτή μια επιχείρηση. Η συγκεκριμένη έρευνα, ωστόσο, δεν τεκμηριώνει ότι αυτά τα οφέλη μεταφράζονται αυτομάτως σε χαμηλότερη απαιτούμενη απόδοση από τους επενδυτές.
Το προφίλ των 115 εταιρειών και των CEOs
Οι εταιρείες του δείγματος καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα μεγεθών, από μικρότερες εισηγμένες έως μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους. Η μέση χρηματιστηριακή κεφαλαιοποίηση διαμορφώθηκε σε 1,28 δισ. ευρώ, ενώ το μέσο κόστος κεφαλαίου ανήλθε σε 14,02%. Κάθε εταιρεία είχε κατά μέσο όρο 10.500 μετόχους.
Σε ό,τι αφορά τα χαρακτηριστικά των επικεφαλής, η μέση ηλικία των CEOs ήταν τα 59 έτη, ενώ η μέση διάρκεια παραμονής τους στη θέση ανερχόταν σε 15 χρόνια. Η δημόσια παρουσία τους αποτυπώνεται, μεταξύ άλλων, στον μέσο αριθμό ακολούθων στα κοινωνικά δίκτυα, ο οποίος έφτανε τους 2.800, καθώς και στον μέσο αριθμό δημοσιεύσεων στον Τύπο, που ανερχόταν σε 29.
Τα στοιχεία αυτά χρησιμοποιήθηκαν για να εξεταστεί εάν η μεγαλύτερη προβολή των επικεφαλής συνδέεται με διαφορετική αποτίμηση του επενδυτικού κινδύνου από την αγορά.
Πώς μετρήθηκε η αναγνωρισιμότητα των CEOs
Για την αποτύπωση του λεγόμενου «CEO brand», οι ερευνητές αξιοποίησαν τρεις βασικές διαστάσεις: την παρουσία στα κοινωνικά δίκτυα, τη συχνότητα αναφορών στον Τύπο και την παρουσία στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Οι επιμέρους δείκτες συνδυάστηκαν σε έναν σύνθετο δείκτη αναγνωρισιμότητας, με στόχο να διερευνηθεί εάν οι περισσότερο προβεβλημένοι CEOs συνδέονται με χαμηλότερο κόστος ιδίων κεφαλαίων.
Παράλληλα, εξετάστηκαν οικονομικά και χρηματιστηριακά δεδομένα, όπως η κεφαλαιοποίηση, τα καθαρά κέρδη, οι δείκτες P/E και P/B, η απόδοση ιδίων κεφαλαίων, η κερδοφορία μετά φόρων, ο συντελεστής συστηματικού κινδύνου Beta και η μεταβολή της τιμής της μετοχής σε ορίζοντα πενταετίας.
Στην ανάλυση συμπεριλήφθηκαν επίσης η ηλικία, το φύλο και η διάρκεια θητείας των διευθυνόντων συμβούλων, ώστε να εξεταστεί εάν τα προσωπικά χαρακτηριστικά τους σχετίζονται με το κόστος κεφαλαίου.
Μόλις 7 γυναίκες CEOs στο δείγμα
Ένα ακόμη εύρημα αφορά την περιορισμένη εκπροσώπηση των γυναικών σε θέσεις διευθύνοντος συμβούλου. Από τις 115 εταιρείες που εξετάστηκαν, μόλις επτά είχαν γυναίκα CEO, ποσοστό περίπου 6%.
Η μικρή αυτή συμμετοχή δεν επιτρέπει την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων για πιθανές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών ως προς τη σχέση αναγνωρισιμότητας και κόστους κεφαλαίου. Η μελέτη επισημαίνει, παράλληλα, ότι η διεθνής βιβλιογραφία εξετάζει το ενδεχόμενο η δημόσια προβολή των γυναικών CEOs να γίνεται αντιληπτή διαφορετικά από την αγορά. Η διεύρυνση της εκπροσώπησής τους θα μπορούσε να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για πιο αξιόπιστη διερεύνηση του ζητήματος.
Η φήμη δεν υποκαθιστά τις οικονομικές επιδόσεις
Το συνολικό συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι η αναγνωρισιμότητα ενός CEO δεν μπορεί να θεωρηθεί αυτοτελής παράγοντας μείωσης του κόστους ιδίων κεφαλαίων. Παρότι η δημόσια εικόνα ενός επικεφαλής μπορεί να έχει επικοινωνιακή και επιχειρηματική αξία, η σύνδεσή της με τις απαιτούμενες αποδόσεις των επενδυτών εμφανίζεται περιορισμένη όταν λαμβάνονται υπόψη το μέγεθος και τα χρηματοοικονομικά χαρακτηριστικά της επιχείρησης.
Για τις εισηγμένες εταιρείες, το εύρημα αναδεικνύει τη σημασία της διάκρισης ανάμεσα στην προσωπική αναγνωρισιμότητα της διοίκησης και στην οικονομική επίδοση της επιχείρησης. Ένας CEO με ισχυρή δημόσια παρουσία δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη χαμηλότερο επενδυτικό κίνδυνο, όπως αυτός αποτιμάται από την αγορά.
Τη μελέτη εκπόνησαν ο Θ. Κρίντας, Founder & CEO της Koubaras Ltd και εξωτερικός καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, και ο Μιχαήλ Αυξέντιου Βλάδος, Junior Business Analyst της εταιρείας, η οποία δίνει έμφαση, μεταξύ άλλων, σε λύσεις διαδοχής.