Τη δυνατότητα να διορθώσουν λάθη και παραλείψεις στις δηλώσεις της ακίνητης περιουσίας τους, χωρίς να επιβαρυνθούν με αναδρομικό ΕΝΦΙΑ, τόκους και πρόστιμα, αποκτούν περίπου 7 εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων. Η νέα ρύθμιση αφορά διορθώσεις στο έντυπο Ε9 για την περίοδο 2014-2026 και δίνει τη δυνατότητα στους φορολογουμένους να τακτοποιήσουν εκκρεμότητες πριν από την πλήρη διασύνδεση των περιουσιακών στοιχείων με το νέο ψηφιακό Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ).
Η σχετική πρόβλεψη περιλαμβάνεται στο άρθρο 51 του νομοσχεδίου για τις φορολογικές ελαφρύνσεις και τις εισοδηματικές ενισχύσεις της 90ής ΔΕΘ, το οποίο κατατέθηκε στη Βουλή.
Το σημαντικότερο στοιχείο της ρύθμισης είναι ότι οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να δηλώσουν ακόμη και στοιχεία που κανονικά θα οδηγούσαν σε αύξηση του ΕΝΦΙΑ προηγούμενων ετών, χωρίς να τους καταλογιστούν οι πρόσθετες επιβαρύνσεις που προκύπτουν από τις συγκεκριμένες διορθώσεις.
Ποια λάθη στο Ε9 μπορούν να διορθωθούν χωρίς πρόσθετο ΕΝΦΙΑ
Η ρύθμιση καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ανακριβειών και παραλείψεων που έχουν συσσωρευτεί στις δηλώσεις ακίνητης περιουσίας τα τελευταία 13 χρόνια.
Στις βασικότερες περιπτώσεις περιλαμβάνονται τα «ξεχασμένα» τετραγωνικά μέτρα κατοικιών, αποθηκών, επαγγελματικών χώρων και άλλων κτισμάτων, τα οποία είτε δεν είχαν δηλωθεί καθόλου είτε είχαν καταχωριστεί με μικρότερη επιφάνεια από την πραγματική.
Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα διόρθωσης για αδήλωτα κτίσματα, επεκτάσεις και προσθήκες που δεν εμφανίζονται στο Ε9. Ωστόσο, η φορολογική δήλωση ενός χώρου δεν συνεπάγεται και την πολεοδομική νομιμοποίησή του, εφόσον υπάρχουν σχετικές εκκρεμότητες.
Στο πεδίο εφαρμογής εντάσσονται και οι τακτοποιημένοι ημιυπαίθριοι χώροι, για τους οποίους δεν είχε ενημερωθεί σωστά η επιφάνεια του ακινήτου.
Αντίστοιχα, μπορούν να διορθωθούν περιπτώσεις αλλαγής χρήσης, όπως η μετατροπή ενός βοηθητικού χώρου σε κύριο ή ενός επαγγελματικού ακινήτου σε κατοικία, όταν η μεταβολή δεν είχε αποτυπωθεί στη φορολογική δήλωση.
Η ρύθμιση αφορά επίσης λανθασμένες καταχωρίσεις σχετικά με τον όροφο, το είδος του εμπράγματου δικαιώματος, τα ποσοστά συνιδιοκτησίας και άλλα χαρακτηριστικά που επηρεάζουν τον υπολογισμό του φόρου.
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι οι διορθώσεις να ανταποκρίνονται στα πραγματικά και νόμιμα στοιχεία κάθε ακινήτου.
Θα πληρώσουν οι ιδιοκτήτες αναδρομικό ΕΝΦΙΑ για τα έτη 2014-2026
Σύμφωνα με την προβλεπόμενη διάταξη, οι διορθωτικές δηλώσεις Ε9 για τα φορολογικά έτη 2014 έως και 2026 θα μπορούν να υποβληθούν χωρίς καταλογισμό του πρόσθετου φόρου που προκύπτει από αυτές, καθώς και χωρίς τους αντίστοιχους τόκους και τα πρόστιμα.
Για παράδειγμα, εάν ένας ιδιοκτήτης είχε δηλώσει κατοικία 90 τετραγωνικών μέτρων, ενώ η πραγματική επιφάνειά της ήταν 110 τετραγωνικά, θα μπορεί να διορθώσει την ανακρίβεια χωρίς να επιβαρυνθεί με τον επιπλέον ΕΝΦΙΑ των προηγούμενων ετών που καλύπτει η ρύθμιση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι διαγράφονται παλαιές οφειλές ΕΝΦΙΑ που έχουν ήδη βεβαιωθεί. Ούτε ότι το ακίνητο απαλλάσσεται από τη φορολόγηση στο μέλλον.
Η απαλλαγή αφορά αποκλειστικά τις πρόσθετες επιβαρύνσεις που θα προέκυπταν από τις συγκεκριμένες διορθωτικές δηλώσεις.
Πώς θα γίνουν οι διορθώσεις στο Ε9 μέσω της ΑΑΔΕ
Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει αρχικά να ελέγξουν την εικόνα της ακίνητης περιουσίας τους στην ψηφιακή εφαρμογή Ε9 της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, μέσω της πλατφόρμας myAADE.
Ο έλεγχος θα πρέπει να γίνει με βάση τους τίτλους ιδιοκτησίας, τα στοιχεία του Κτηματολογίου, τις οικοδομικές άδειες και τυχόν πράξεις τακτοποίησης αυθαίρετων χώρων.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν το λάθος εντοπίζεται σε παλαιότερο έτος, καθώς μία μεταβολή μπορεί να επηρεάζει διαδοχικά περισσότερες δηλώσεις.
Επομένως, δεν αρκεί πάντοτε η διόρθωση της τελευταίας εικόνας του ακινήτου. Ενδέχεται να χρειάζεται έλεγχος ολόκληρου του ιστορικού του Ε9, ώστε τα στοιχεία να εμφανίζονται σωστά σε κάθε φορολογικό έτος.
Η υποβολή θα πραγματοποιείται σύμφωνα με τη διαδικασία που θα προβλεφθεί για την εφαρμογή της νέας ρύθμισης.
Πότε λήγει η προθεσμία για τις διορθωτικές δηλώσεις Ε9
Η προθεσμία δεν συνδέεται με μία προκαθορισμένη ημερομηνία, αλλά με την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ).
Σύμφωνα με τη διάταξη, οι φορολογούμενοι θα έχουν περιθώριο να υποβάλουν τις διορθωτικές δηλώσεις έως το τέλος του τέταρτου μήνα από την έναρξη λειτουργίας του νέου μητρώου.
Ο σχεδιασμός του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και της ΑΑΔΕ προβλέπει την ενεργοποίηση του ΜΙΔΑ έως τα μέσα Δεκεμβρίου 2026.
Εφόσον το χρονοδιάγραμμα τηρηθεί, η καταληκτική ημερομηνία, με βάση τον κανόνα του τέταρτου μήνα, θα τοποθετηθεί στις 30 Απριλίου 2027.
Εάν, αντίθετα, η παραγωγική λειτουργία ξεκινήσει την 1η Απριλίου 2027, η προθεσμία θα μεταφερθεί στις 31 Αυγούστου 2027.
Η οριστική ημερομηνία θα εξαρτηθεί από τον πραγματικό χρόνο ενεργοποίησης του συστήματος και τις τελικές εφαρμοστικές οδηγίες.
Τι αλλάζει με το νέο Μητρώο Ακινήτων ΜΙΔΑ
Η νέα δυνατότητα διόρθωσης συνδέεται με την προσπάθεια δημιουργίας μιας πληρέστερης και ακριβέστερης ψηφιακής εικόνας της ακίνητης περιουσίας.
Το ΜΙΔΑ προορίζεται να συγκεντρώνει και να διασυνδέει πληροφορίες για τα ακίνητα, περιορίζοντας τις αποκλίσεις ανάμεσα στις διαφορετικές βάσεις δεδομένων της φορολογικής διοίκησης.
Για τους ιδιοκτήτες, αυτό σημαίνει ότι ανακρίβειες που σήμερα παραμένουν στις δηλώσεις Ε9 ενδέχεται να εντοπίζονται ευκολότερα όταν ολοκληρωθεί η διασύνδεση.
Η δυνατότητα διορθώσεων χωρίς αναδρομικές φορολογικές επιβαρύνσεις δημιουργεί, επομένως, ένα χρονικό περιθώριο για την αποκατάσταση λαθών που σε ορισμένες περιπτώσεις παραμένουν ανεπίλυτα περισσότερο από μία δεκαετία.
Το ζητούμενο για τους φορολογουμένους είναι να αξιοποιήσουν τη διαδικασία, ώστε τα στοιχεία των ακινήτων τους να συμφωνούν με την πραγματική περιουσιακή τους κατάσταση, πριν ολοκληρωθεί η μετάβαση στο νέο σύστημα.