Σταθερό επιτόκιο 3% για ολόκληρη τη διάρκεια αποπληρωμής προβλέπει η νέα παρέμβαση στον εξωδικαστικό μηχανισμό για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες, με εφαρμογή στις καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου 2026, σύμφωνα με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Παράλληλα, το νέο πλαίσιο για το ιδιωτικό χρέος περιλαμβάνει αυστηρότερες υποχρεώσεις για τους servicers και πρόσθετη προστασία όσων τηρούν τη ρύθμισή τους.
Η διατήρηση του επιτοκίου στο 3% περιορίζει την αβεβαιότητα για το ύψος της μηνιαίας δόσης μετά την πρώτη τριετία. Ωστόσο, η ευνοϊκή μεταχείριση αφορά συγκεκριμένες κατηγορίες δανειοληπτών και δεν εφαρμόζεται αυτόματα σε κάθε οφειλή.
Ποιοι δικαιούνται σταθερό επιτόκιο 3%
Η παρέμβαση καλύπτει οφειλές προς χρηματοδοτικούς φορείς που ρυθμίζονται μέσω του εξωδικαστικού και αφορά τους ευάλωτους οφειλέτες με τη σχετική βεβαίωση, καθώς και όσους χαρακτηρίζονται επιλέξιμοι βάσει των προβλεπόμενων κριτηρίων. Το επιτόκιο παραμένει σταθερό ανεξάρτητα από την ύπαρξη εμπράγματης εξασφάλισης.
Για τους επιλέξιμους οφειλέτες, τα εισοδηματικά και περιουσιακά όρια διαφοροποιούνται ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού. Για ένα άτομο, το ετήσιο εισόδημα φτάνει έως τις 14.000 ευρώ, η ακίνητη περιουσία έως τις 240.000 ευρώ και οι καταθέσεις έως τις 14.000 ευρώ. Για δύο μέλη, τα αντίστοιχα όρια διαμορφώνονται στις 21.000, 270.000 και 21.000 ευρώ.
Πρόσθετη προϋπόθεση για αυτή την κατηγορία είναι οι οφειλές προς τράπεζες και servicers να μην υπερβαίνουν τις 300.000 ευρώ και να βρίσκονται σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών. Συνεπώς, χρέος 350.000 ευρώ δεν εντάσσεται στη συγκεκριμένη κατηγορία μόνο με βάση τα διευρυμένα οικονομικά κριτήρια.
Πώς υπολογίζονται τα δύο παραδείγματα
Οι υπολογισμοί που ακολουθούν αφορούν 420 μηνιαίες δόσεις, δηλαδή 35 χρόνια, με ισόποσες καταβολές, χωρίς πρόσθετες χρεώσεις ή σταδιακή αύξηση της δόσης. Τα ποσά των 180.000 και 350.000 ευρώ θεωρούνται το κεφάλαιο που απομένει προς αποπληρωμή μετά τη ρύθμιση.
Για τη σύγκριση χρησιμοποιούνται επιτόκια 5,17% για εξασφαλισμένες και 5,67% για ανεξασφάλιστες απαιτήσεις μετά την πρώτη τριετία, όπως στο σενάριο του υπουργείου. Δεν αποτελούν πρόβλεψη για τη μελλοντική πορεία του Euribor: για τον υπολογισμό του συνολικού οφέλους θεωρείται ότι παραμένουν αμετάβλητα στην υπόλοιπη διάρκεια. Η δόση μετά τον 36ο μήνα επανυπολογίζεται στο εναπομένον κεφάλαιο.
Πόση είναι η δόση για οφειλή 180.000 ευρώ
Για ρυθμισμένη οφειλή 180.000 ευρώ, με επιτόκιο 3% και αποπληρωμή σε 420 μήνες, η μηνιαία δόση υπολογίζεται στα 692,73 ευρώ. Το συνολικό ποσό αποπληρωμής φτάνει περίπου τις 290.947 ευρώ.
Στο συγκριτικό σενάριο εξασφαλισμένης οφειλής, η δόση παραμένει στα 692,73 ευρώ για τους πρώτους 36 μήνες. Εάν στη συνέχεια το επιτόκιο διαμορφωθεί στο 5,17%, η μηνιαία καταβολή αυξάνεται στα 910,96 ευρώ για τις υπόλοιπες 384 δόσεις.
Η διατήρηση του 3% αποτρέπει, επομένως, επιβάρυνση 218,23 ευρώ τον μήνα μετά την πρώτη τριετία. Το συνολικό όφελος στο συγκεκριμένο σενάριο υπολογίζεται περίπου στις 83.800 ευρώ.
Για ανεξασφάλιστη οφειλή, με αρχικό επιτόκιο 4%, η δόση διαμορφώνεται στα 796,99 ευρώ κατά την πρώτη τριετία και στα 974,41 ευρώ στη συνέχεια, εφόσον το επιτόκιο ανέλθει στο 5,67%. Σε σύγκριση με σταθερό 3% σε όλη τη διάρκεια, η συνολική εξοικονόμηση προσεγγίζει τις 111.917 ευρώ.
Τι δείχνει το παράδειγμα των 350.000 ευρώ
Για κεφάλαιο 350.000 ευρώ, η αποπληρωμή σε 420 μήνες με σταθερό επιτόκιο 3% δίνει μηνιαία δόση 1.346,98 ευρώ και συνολικές καταβολές περίπου 565.730 ευρώ.
Το παράδειγμα είναι ενδεικτικό και προϋποθέτει δικαίωμα εφαρμογής του 3% και έγκριση της συγκεκριμένης διάρκειας. Επειδή το ποσό υπερβαίνει το όριο των 300.000 ευρώ των επιλέξιμων οφειλετών, χρειάζεται να συντρέχει άλλη προβλεπόμενη βάση υπαγωγής, όπως η ιδιότητα του ευάλωτου οφειλέτη με την απαιτούμενη βεβαίωση.
Στο σενάριο εξασφαλισμένης απαίτησης, η δόση των 1.346,98 ευρώ αυξάνεται μετά την πρώτη τριετία στα 1.771,31 ευρώ, εάν το επιτόκιο διαμορφωθεί στο 5,17%. Η διαφορά φτάνει τα 424,33 ευρώ τον μήνα, με συνολικό όφελος περίπου 162.944 ευρώ από τη διατήρηση του 3%.
Στην ανεξασφάλιστη απαίτηση, η αρχική δόση με επιτόκιο 4% υπολογίζεται στα 1.549,71 ευρώ. Με επιτόκιο 5,67% μετά τον 36ο μήνα, αυξάνεται στα 1.894,68 ευρώ. Το συνολικό όφελος έναντι αυτού του σεναρίου προσεγγίζει τις 217.616 ευρώ.
Τι αλλάζει πριν από τον πλειστηριασμό
Το νέο πλαίσιο ενισχύει την υποχρέωση υποβολής πρότασης ρύθμισης τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό. Η πρόταση πρέπει να στηρίζεται στην πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής του οφειλέτη.
Στις διμερείς ρυθμίσεις προβλέπονται απάντηση του πιστωτή εντός τριμήνου και ολοκλήρωση της διαδικασίας μέσα σε έξι μήνες. Οι προτάσεις υποβάλλονται εγγράφως, ενώ τυχόν απόρριψη πρέπει να αιτιολογείται. Παράλληλα, προβλέπεται πλαφόν 15% στην προκαταβολή για απευθείας διμερή ρύθμιση.
Πώς προστατεύεται ο συνεπής οφειλέτης
Όσο τηρείται ενεργή ρύθμιση, το πλαίσιο προβλέπει προστασία από καταγγελία της, διαταγή πληρωμής, κατάσχεση και συνέχιση πλειστηριασμού. Για παραβιάσεις προβλέπονται ακυρότητα της πράξης, πίστωση πέντε δόσεων και αντίστοιχη παράταση της ρύθμισης.
Επιπλέον, κατοχυρώνεται δωρεάν αναλυτική ενημέρωση για την οφειλή εντός 45 ημερών, με αναστολή τοκοφορίας εάν τα στοιχεία δεν χορηγηθούν εγκαίρως. Οι servicers αποκτούν πρόσθετες υποχρεώσεις διαφάνειας και ετήσιου σχεδιασμού προς την Τράπεζα της Ελλάδος.
Ξεχωριστή παρέμβαση αυξάνει το ανώτατο εποπτικό πρόστιμο της Τράπεζας της Ελλάδος για παραβάσεις των servicers από 500.000 σε 5 εκατ. ευρώ.