Στην παραδοχή ότι οι απώλειες εισοδήματος της μνημονιακής περιόδου δεν έχουν καλυφθεί προχώρησε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας. Σημείωσε, ωστόσο, ότι η ελληνική οικονομία έχει αφήσει πίσω της την οξεία φάση της κρίσης και οι προοπτικές ανάπτυξης βελτιώνονται.
Η συσσώρευση κεφαλαίου και η ενίσχυση της παραγωγικότητας στηρίζουν πλέον την εκτιμώμενη δυνητική ανάπτυξη, ανέφερε ο κεντρικός τραπεζίτης κατά την ομιλία του στο Money and Banking Conference, στο Μπουένος Άιρες. Ωστόσο οι συνέπειες της κρίσης εξακολουθούν να αποτυπώνονται στα εισοδήματα, ενώ η γήρανση του πληθυσμού αναμένεται να περιορίσει τη συμβολή της εργασίας προς το τέλος της δεκαετίας.
Το επόμενο ζητούμενο, σύμφωνα με τον Γιάννη Στουρνάρα, είναι η εμπιστοσύνη αυτή να μετατραπεί σε υψηλότερη παραγωγικότητα, αύξηση των εισοδημάτων και σταθερή σύγκλιση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές οικονομίες.
Χάσαμε το 36% του διαθέσιμου εισοδήματός μας
Σύμφωνα με τον διοικητή της ΤτΕ, στην κορύφωση της κρίσης το πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ είχε μειωθεί κατά περίπου 26% σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα, ενώ το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών είχε υποχωρήσει κατά περίπου 36%.
Παρά τη βελτίωση των οικονομικών συνθηκών, και τα δύο μεγέθη εξακολουθούν να βρίσκονται κάτω από τα επίπεδα που είχαν καταγράψει πριν από την κρίση. Παράλληλα, η Ελλάδα εξακολουθεί να υπολείπεται του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς το κατά κεφαλήν εισόδημα.
Όπως τόνισε, για να επανεκκινήσει η διαδικασία σύγκλισης, τα πραγματικά εισοδήματα στην Ελλάδα θα πρέπει να αυξάνονται για σειρά ετών με ταχύτερο ρυθμό από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Αύξηση επενδύσεων και ενίσχυση των εξαγωγών
Ανέφερε, όμως ότι έχει καταγραφεί σημαντική πρόοδος στο πεδίο των επενδύσεων. Οι επενδύσεις πάγιου κεφαλαίου αυξήθηκαν από περίπου 11% του ΑΕΠ το 2019 σε περίπου 18% το 2025, ενώ έχει μεταβληθεί και η σύνθεσή τους.
Ειδικότερα, τόνισε ότι το μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων κατευθύνεται πλέον σε εξοπλισμό, έρευνα, λογισμικό και άλλες άυλες υποδομές, ενισχύοντας τις προϋποθέσεις για αναβάθμιση της παραγωγικής βάσης.
Ανοδική είναι και η πορεία των εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών. Από περίπου το ένα πέμπτο του ΑΕΠ που αντιπροσώπευαν στις αρχές της δεκαετίας του 2000, έχουν πλέον προσεγγίσει τα δύο πέμπτα.
Η συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης
Κατά τον κεντρικό τραπεζίτη, στην ενίσχυση των επενδύσεων συνέβαλαν και οι πόροι του ευρωπαϊκού Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Όπως ανέφερε, η Ελλάδα διαθέτει τη μεγαλύτερη κατανομή πόρων σε σχέση με το ΑΕΠ και συγκαταλέγεται στις χώρες που έχουν εξασφαλίσει υψηλές εκταμιεύσεις, εκπληρώνοντας τα συμφωνημένα ορόσημα μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων.
Παράλληλα, το δανειακό σκέλος του μηχανισμού έχει συμβάλει στην κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων, σε συνδυασμό με τον τραπεζικό δανεισμό.
Οι χρηματοδοτήσεις κατευθύνονται, μεταξύ άλλων, σε έργα υποδομών, στην ανάπτυξη δεξιοτήτων και στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση. Το κρίσιμο ζητούμενο, όπως επισήμανε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, είναι οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις να μεταφραστούν σε αύξηση της παραγωγικής ικανότητας της οικονομίας.
Αδύναμο σημείο η παραγωγικότητα
Παρά τη βελτίωση που έχει σημειωθεί πρόσφατα, η παραγωγικότητα της εργασίας εξακολουθεί να βρίσκεται κάτω από τα προ κρίσης επίπεδα, αποτελώντας ένα από τα βασικά αδύναμα σημεία της ελληνικής οικονομίας.
Η ενίσχυσή της θεωρείται απαραίτητη τόσο για τη διεθνή ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων όσο και για την αύξηση των πραγματικών μισθών χωρίς να υπονομεύεται η ανταγωνιστικότητά τους.
Την ίδια στιγμή, η γήρανση του πληθυσμού αναμένεται να περιορίσει τη συμβολή της εργασίας στην οικονομική ανάπτυξη προς το τέλος της δεκαετίας.
Παραμένει η εξωτερική ανισορροπία
Μία ακόμη σημαντική πρόκληση παραμένει η εξωτερική ανισορροπία της οικονομίας, η οποία αποτυπώνεται στο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και στην εξάρτηση από εισαγωγές και εξωτερική χρηματοδότηση.
Θετική εξέλιξη αποτελεί η αυξημένη συμμετοχή των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων στη χρηματοδότηση του ελλείμματος. Το ποσοστό αυτό διαμορφώθηκε περίπου στο 50% το 2025, έναντι μόλις 4% το 2008. Ωστόσο, η εξέλιξη αυτή δεν επαρκεί για τη μόνιμη διόρθωση της ανισορροπίας. Για τον σκοπό αυτό απαιτούνται υψηλότερη εγχώρια αποταμίευση και επενδύσεις που θα ενισχύουν την εξαγωγική δραστηριότητα.
