Αυξήσεις στις κύριες συντάξεις τους, αλλά και αναδρομικά από την ημερομηνία συνταξιοδότησής τους, αναμένεται να λάβουν μόνιμοι υπάλληλοι των δήμων που είχαν ενταχθεί στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα (ΒΑΕ) και κατέβαλλαν πρόσθετη ασφαλιστική εισφορά 4,3%, η οποία δεν είχε συνυπολογιστεί κατά την έκδοση της συνταξιοδοτικής τους απόφασης.
Η διαδικασία επανυπολογισμού αφορά εργαζόμενους που αποχώρησαν από την υπηρεσία μετά τις 13 Μαΐου 2016 και συνταξιοδοτήθηκαν με τις γενικές διατάξεις του Δημοσίου. Για αρκετά χρόνια, οι πρόσθετες εισφορές που κατέβαλλαν δεν αποτυπώνονταν στο ανταποδοτικό μέρος της σύνταξής τους, με αποτέλεσμα να μην έχουν το αντίστοιχο συνταξιοδοτικό όφελος από τις αυξημένες ασφαλιστικές κρατήσεις.
Το πρόβλημα συνδέεται με την εφαρμογή του νόμου 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου), καθώς κατά την απονομή των συγκεκριμένων συντάξεων δεν υπήρχε η απαραίτητη μηχανογραφική δυνατότητα για τον υπολογισμό της προσαύξησης που αντιστοιχούσε στις πρόσθετες εισφορές. Έτσι, ασφαλισμένοι που επί σειρά ετών κατέβαλλαν επασφάλιστρο 4,3% λάμβαναν σύνταξη χωρίς να έχει αποδοθεί το αντίστοιχο όφελος.
Όπως είχε αναδείξει σε σχετικό δημοσίευμά του το epoli.gr, το ζήτημα αφορά μόνιμο προσωπικό των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης πρώτου βαθμού, το οποίο απασχολήθηκε αποκλειστικά και με πλήρες ωράριο σε ειδικότητες που προβλέπονται από το άρθρο 4 του νόμου 3660/2008.
Ποιους εργαζόμενους αφορά
Στις ειδικότητες που υπάγονται στο συγκεκριμένο καθεστώς περιλαμβάνονται εργαζόμενοι στη συγκομιδή, αποκομιδή, μεταφορά και διαλογή απορριμμάτων, στην επιστασία και καταστροφή απορριμμάτων, καθώς και στην επισκευή και συντήρηση των οχημάτων και των μέσων καθαριότητας.
Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται, μεταξύ άλλων, οι οδοκαθαριστές, οι εργάτες αφοδευτηρίων, οι χειριστές μηχανικών σαρώθρων, οι εργάτες ταφής και εκταφής νεκρών, οι καθαριστές οστών, οι εργάτες και τεχνίτες ασφαλτόστρωσης, καθώς και συγκεκριμένες ειδικότητες τεχνικών και εργαζομένων σε άλλες εργασίες που αναφέρονται ρητά στη νομοθεσία.
Βασική προϋπόθεση είναι να αποδεικνύεται ότι οι εργαζόμενοι υπάγονταν στο συγκεκριμένο ασφαλιστικό καθεστώς και κατέβαλλαν την προβλεπόμενη πρόσθετη εισφορά.
Πώς θα υπολογιστούν οι αυξήσεις και τα αναδρομικά
Ο επανυπολογισμός των συντάξεων θα γίνει με συνυπολογισμό της πρόσθετης ασφαλιστικής εισφοράς 4,3% για κάθε έτος ασφάλισης κατά το οποίο ο εργαζόμενος απασχολήθηκε σε ειδικότητα ΒΑΕ και κατέβαλλε το αντίστοιχο επασφάλιστρο. Η διαδικασία θα πραγματοποιηθεί με βάση τις διατάξεις του νόμου 4387/2016. Για τους συνταξιούχους που έχουν περισσότερα από 30 έτη ασφάλισης προβλέπεται και νέος υπολογισμός με βάση τα αυξημένα ποσοστά αναπλήρωσης του νόμου 4670/2020 (νόμος Βρούτση).
Από τον επανυπολογισμό θα προκύψουν οι νέες μηνιαίες συντάξιμες αποδοχές, ενώ όσοι δικαιούνται προσαύξηση θα λάβουν και τα αντίστοιχα αναδρομικά. Τα ποσά θα υπολογιστούν από την ημερομηνία συνταξιοδότησης και όχι από την ημερομηνία ολοκλήρωσης της διαδικασίας.
Στον επανυπολογισμό μπορούν να συμπεριληφθούν και συντάξεις χηρείας, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Το τελικό ύψος της αύξησης και των αναδρομικών θα καθοριστεί ξεχωριστά για κάθε συνταξιούχο, ανάλογα με τα έτη ασφάλισης και το χρονικό διάστημα κατά το οποίο κατέβαλλε την πρόσθετη εισφορά.
Καθοριστικός ο ρόλος των δήμων και του e-ΕΦΚΑ
Για να προχωρήσει η διαδικασία, απαραίτητη είναι η αποστολή από τους δήμους και τις αρμόδιες υπηρεσίες των απαραίτητων ασφαλιστικών και υπηρεσιακών στοιχείων των πρώην εργαζομένων προς τον e-ΕΦΚΑ. Στα στοιχεία αυτά πρέπει να αποτυπώνονται με σαφήνεια η ειδικότητα στην οποία απασχολήθηκε κάθε υπάλληλος, ο χρόνος εργασίας του σε αυτήν, καθώς και η καταβολή της πρόσθετης ασφαλιστικής εισφοράς.
Η πληρότητα των φακέλων είναι καθοριστική, καθώς από τη διασταύρωση των συγκεκριμένων στοιχείων θα προκύψει ο ακριβής χρόνος ασφάλισης στα ΒΑΕ και, κατ’ επέκταση, το ποσό της προσαύξησης που δικαιούται κάθε συνταξιούχος.
Οι εκκρεμότητες με την επικουρική σύνταξη
Παρά την εξέλιξη στον επανυπολογισμό των κύριων συντάξεων, ανοιχτό παραμένει το ζήτημα της αντίστοιχης προσαύξησης στις επικουρικές συντάξεις. Παρότι έχουν καταβληθεί πρόσθετες εισφορές και για την επικουρική ασφάλιση, δεν έχει ολοκληρωθεί η απαιτούμενη μηχανογραφική προσαρμογή για τον υπολογισμό της προσαύξησης. Επομένως, η αναπροσαρμογή της κύριας σύνταξης δεν συνεπάγεται αυτομάτως και αύξηση της επικουρικής.
Παράλληλα, εκκρεμεί η αποσαφήνιση του τρόπου εφαρμογής των σχετικών διατάξεων για όσους συνταξιοδοτούνται με το ειδικό καθεστώς του άρθρου 4 του νόμου 3660/2008 και όχι με τις γενικές διατάξεις του Δημοσίου. Πρόκειται για μια διαδικασία που αφορά εργαζόμενους οι οποίοι κατέβαλλαν επί χρόνια αυξημένες ασφαλιστικές εισφορές, χωρίς αυτές να έχουν αποτυπωθεί στον υπολογισμό της σύνταξής τους. Η ολοκλήρωση του επανυπολογισμού και η διευθέτηση των εκκρεμοτήτων αποτελούν πλέον το ζητούμενο για την απόδοση των ποσών που τους αναλογούν.
