Σε μια κίνηση που αλλάζει ριζικά τους όρους του παιχνιδιού στη βαριά βιομηχανία της ηπείρου, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε να υψώσει ένα ισχυρό προστατευτικό τείχος απέναντι στις αθρόες εισαγωγές χάλυβα. Μετά από μαραθώνιες διαβουλεύσεις που ολοκληρώθηκαν αργά το βράδυ της Δευτέρας του Πάσχα, ευρωβουλευτές και εκπρόσωποι των κρατών μελών κατέληξαν σε μια ιστορική συμφωνία για τον διπλασιασμό των τελωνειακών δασμών στον χάλυβα που προέρχεται από τρίτες χώρες.
Η απόφαση αυτή στοχεύει απευθείας στην αντιμετώπιση του αθέμιτου ανταγωνισμού από την Κίνα, η οποία μέσω μαζικών κρατικών επιδοτήσεων «πλημμυρίζει» τη διεθνή αγορά με φθηνό προϊόν, απειλώντας τη βιωσιμότητα των ευρωπαϊκών χαλυβουργιών.
Το «ψαλίδι» στις εισαγωγές και η αύξηση των δασμών
Η νέα συμφωνία προβλέπει την εκτόξευση των δασμών στο 50% (από 25% που ίσχυε μέχρι σήμερα), καθιστώντας τον εισαγόμενο χάλυβα σαφώς ακριβότερο και δίνοντας την απαραίτητη «ανάσα» στους Ευρωπαίους παραγωγούς. Παράλληλα, αποφασίστηκε η δραστική μείωση των ποσοστώσεων αδασμολόγητων εισαγωγών κατά 47%, περιορίζοντας τον όγκο στα 18,3 εκατομμύρια τόνους ετησίως. Ο αριθμός αυτός δεν είναι τυχαίος, καθώς αντιστοιχεί στα επίπεδα των εισαγωγών του 2013, τη χρονιά που οι Βρυξέλλες θεωρούν ότι η αγορά άρχισε να χάνει την ισορροπία της λόγω της κινεζικής υπερπαραγωγής.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Εμπορίου, Μάρος Σέφτσοβιτς, υπογράμμισε τη σημασία της απόφασης για τη βιομηχανική ισχύ και τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ. Όπως τόνισε χαρακτηριστικά, η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να παραβλέπει την παγκόσμια υπερπαραγωγή που έχει φτάσει σε κρίσιμα επίπεδα. Η κίνηση αυτή αναμένεται να προσφέρει τη σταθερότητα που χρειάζεται ο κλάδος για να επενδύσει στην πράσινη μετάβαση και να διατηρήσει τις χιλιάδες θέσεις εργασίας στην ευρωπαϊκή επικράτεια.
Εξαιρέσεις και επόμενα βήματα
Τα νέα μέτρα θα εφαρμοστούν καθολικά σε προϊόντα από όλες τις τρίτες χώρες, ωστόσο η συμφωνία προβλέπει ρητές εξαιρέσεις για τα κράτη μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ). Συγκεκριμένα, η Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και η Νορβηγία δεν θα επηρεαστούν από τις αυξήσεις, διατηρώντας το προνομιακό καθεστώς εμπορικών συναλλαγών με την Ένωση. Η ισχύς του τρέχοντος καθεστώτος εκπνέει στα τέλη Ιουνίου, γεγονός που καθιστούσε επιτακτική την ανάγκη για μια νέα συμφωνία πριν από τη θερινή περίοδο.
Πλέον, το επόμενο βήμα για την τυπική ενεργοποίηση των μέτρων είναι η έγκριση από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και την ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου. Η κίνηση αυτή της ΕΕ έρχεται σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων, όπου η προστασία της εγχώριας παραγωγής αναδεικνύεται σε κορυφαία προτεραιότητα. Αν και οι επικριτές των δασμών προειδοποιούν για πιθανή αύξηση του κόστους σε κατασκευές και αυτοκινητοβιομηχανία, οι Βρυξέλλες φαίνεται να προκρίνουν τη διάσωση της χαλυβουργίας, η οποία αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής οικονομίας.