Από την 1η Μαΐου 2026 αλλάζει το πλαίσιο για την απόδοση μισθίου, καθώς τίθεται σε εφαρμογή η νέα διαδικασία που επεκτείνει τη δυνατότητα έκδοσης διαταγής απόδοσης ακόμη και σε περιπτώσεις λήξης μίσθωσης. Η ρύθμιση αφορά τόσο συμβάσεις ορισμένου όσο και αορίστου χρόνου και επιδιώκει να επιταχύνει τις διαδικασίες για τους ιδιοκτήτες, διατηρώντας παράλληλα συγκεκριμένες δικλείδες προστασίας για τους ενοικιαστές.
Η νέα διαδικασία προβλέπεται από τον Ν. 5221/2025 και αλλάζει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι υποθέσεις λήξης μισθώσεων και μη απόδοσης ακινήτων.
Τι αλλάζει στη διαδικασία απόδοσης μισθίου
Με το νέο καθεστώς, οι ιδιοκτήτες αποκτούν τη δυνατότητα να επανακτούν τη χρήση του ακινήτου τους μέσα σε σαφώς καθορισμένα χρονικά όρια, χωρίς να απαιτείται σε κάθε περίπτωση μακροχρόνια δικαστική διαμάχη.
Η βασική αλλαγή είναι ότι η διαταγή απόδοσης μισθίου δεν θα εφαρμόζεται μόνο σε περιπτώσεις οφειλών ενοικίων, αλλά και όταν έχει λήξει η διάρκεια της μίσθωσης και ο ενοικιαστής παραμένει στο ακίνητο.
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι οι ενοικιαστές θα διαθέτουν τουλάχιστον έξι μήνες για να οργανώσουν τη μεταστέγασή τους, χωρίς να απαιτείται επιπλέον οικονομική επιβάρυνση από μέρους τους.
Πώς ξεκινά η νέα διαδικασία
Η διαδικασία ενεργοποιείται μέσω δικηγόρου, ο οποίος αναλαμβάνει τη σύνταξη της εξώδικης πρόσκλησης και τη συγκέντρωση των απαραίτητων εγγράφων.
Ο σχετικός φάκελος κατατίθεται στο αρμόδιο Πρωτοδικείο μαζί με το προβλεπόμενο παράβολο. Στη συνέχεια, η Γραμματεία του Δικαστηρίου ορίζει πιστοποιημένο δικηγόρο, ο οποίος ελέγχει την πληρότητα των στοιχείων.
Εφόσον δεν υπάρχουν ελλείψεις ή νομικά κωλύματα, προχωρά η υπογραφή της διαταγής απόδοσης, εκδίδεται το σχετικό απόγραφο και η διαδικασία κοινοποιείται στον ενοικιαστή.
Ποια είναι τα νέα χρονικά όρια
Στις περιπτώσεις μη πληρωμής ενοικίων παραμένουν οι ήδη γνωστές προθεσμίες εξώδικης προειδοποίησης και εκτέλεσης, με τον συνολικό χρόνο να υπολογίζεται περίπου στους τρεις μήνες, ανάλογα με τις συνθήκες κάθε υπόθεσης.
Ωστόσο, όταν η διαδικασία αφορά αποκλειστικά τη λήξη της μίσθωσης, τα χρονικά περιθώρια γίνονται μεγαλύτερα.
Συγκεκριμένα, προβλέπεται τρίμηνη προθεσμία για την εξώδικη πρόσκληση και επιπλέον δίμηνη προθεσμία για την εκτέλεση της διαταγής, διαμορφώνοντας έναν συνολικό ελάχιστο χρόνο περίπου έξι μηνών μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Τι δικαιώματα διατηρούν οι ενοικιαστές
Παρά τη νέα ταχύτερη διαδικασία, οι ενοικιαστές εξακολουθούν να διαθέτουν σημαντικά δικαιώματα προστασίας.
Μπορούν να ασκήσουν ανακοπή κατά της διαταγής μέσα στις νόμιμες προθεσμίες, εφόσον θεωρούν ότι υπάρχουν βάσιμοι λόγοι αμφισβήτησης. Επιπλέον, έχουν τη δυνατότητα να ζητήσουν ασφαλιστικά μέτρα ή προσωρινή αναστολή εκτέλεσης.
Σε περιπτώσεις όπου προκύπτουν σοβαρές διαφωνίες ή απαιτείται αξιολόγηση αποδεικτικών στοιχείων, η υπόθεση εξακολουθεί να οδηγείται στην κλασική δικαστική οδό μέσω αγωγής στο Πρωτοδικείο.
Γιατί αλλάζει το σύστημα
Η αλλαγή στο καθεστώς της απόδοσης μισθίου συνδέεται και με την προσπάθεια αποσυμφόρησης των δικαστηρίων.
Μεγάλο μέρος διαδικασιών που θεωρούνται διοικητικού χαρακτήρα μεταφέρεται πλέον στους δικηγόρους, περιορίζοντας την ανάγκη για πολυετείς δικαστικές εκκρεμότητες και ακροαματικές διαδικασίες.
Μέχρι σήμερα, πολλές υποθέσεις καθυστερούσαν για μήνες ή ακόμη και χρόνια, λόγω αναβολών, μεγάλου φόρτου των δικαστηρίων και άσκησης ένδικων μέσων.
Η νέα διαδικασία επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πιο σταθερό και προβλέψιμο πλαίσιο τόσο για τους ιδιοκτήτες όσο και για τους ενοικιαστές, σε μια περίοδο όπου η στεγαστική αγορά βρίσκεται ήδη υπό έντονη πίεση.