Οι διεθνείς αγορές πετρελαίου βρίσκονται ξανά σε κατάσταση έντονης νευρικότητας, καθώς οι ελπίδες για μια σταθερή εκεχειρία ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και το Ιράν παραμένουν εξαιρετικά εύθραυστες.
Οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν νέα σημαντική άνοδο την Τρίτη, εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών ότι οι διαφωνίες ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη όχι μόνο παραμένουν άλυτες, αλλά ενδέχεται να οδηγήσουν ακόμη και σε νέα κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent ενισχύθηκαν κατά 0,8%, φτάνοντας τα 105,07 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό WTI σημείωσε άνοδο 1%, αγγίζοντας τα 99,06 δολάρια. Πρόκειται για τη δεύτερη συνεχόμενη ημέρα ισχυρής ανόδου, καθώς τη Δευτέρα και οι δύο βασικοί δείκτες είχαν ήδη καταγράψει κέρδη σχεδόν 2,8%.
Η εύθραυστη εκεχειρία και οι σκληρές απαιτήσεις της Τεχεράνης
Το νέο κύμα ανησυχίας στις αγορές ήρθε μετά τις δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος χαρακτήρισε την κατάσταση γύρω από την εκεχειρία με το Ιράν ως «στην εντατική».
Ο Αμερικανός πρόεδρος παραδέχθηκε ότι οι συνομιλίες αντιμετωπίζουν σοβαρά εμπόδια, καθώς η Τεχεράνη επιμένει σε μια σειρά απαιτήσεων που η Ουάσιγκτον θεωρεί εξαιρετικά δύσκολο να αποδεχθεί.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η πλήρης παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, η άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, η επανεκκίνηση των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου αλλά και οικονομικές αποζημιώσεις για τις καταστροφές που προκλήθηκαν κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Η Τεχεράνη, παράλληλα, επανέλαβε ότι διατηρεί κυριαρχικά δικαιώματα στο Στενό του Ορμούζ, τη σημαντικότερη ίσως ενεργειακή θαλάσσια οδό στον κόσμο.
Ο Τραμπ εξετάζει σκληρή απάντηση μετά το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις – Ο εκνευρισμός του Λευκού Οίκου και οι διαφωνίες στην Τεχεράνη
Το Στενό του Ορμούζ στο επίκεντρο της παγκόσμιας ανησυχίας
Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί το πιο κρίσιμο σημείο της παγκόσμιας ενεργειακής αλυσίδας, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Κάθε ένδειξη περιορισμού της ναυσιπλοΐας ή ενδεχόμενου αποκλεισμού προκαλεί άμεσο σοκ στις διεθνείς αγορές.
Οι πρόσφατες στρατιωτικές εντάσεις στην περιοχή έχουν ήδη οδηγήσει αρκετούς παραγωγούς σε περιορισμό των εξαγωγών τους, καθώς οι ναυτιλιακές εταιρείες και οι ασφαλιστικοί οργανισμοί αντιμετωπίζουν αυξημένο ρίσκο δραστηριοποίησης στην περιοχή.
Σύμφωνα με έρευνα του Reuters, η παραγωγή πετρελαίου του OPEC τον Απρίλιο υποχώρησε στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο δεκαετιών, εξέλιξη που ενισχύει ακόμη περισσότερο τις πιέσεις στην προσφορά.
Οι αγορές φοβούνται νέα εκτόξευση των τιμών
Αναλυτές προειδοποιούν ότι η αγορά πετρελαίου εισέρχεται ξανά σε περίοδο εξαιρετικά υψηλής μεταβλητότητας. Ο επικεφαλής του ενεργειακού τομέα της DBS Bank, Σούβρο Σάρκαρ, σημείωσε ότι η αρχική αισιοδοξία για μια γρήγορη ειρηνευτική συμφωνία φαίνεται να εξασθενεί αισθητά.
Όπως υπογράμμισε, αν δεν υπάρξει ουσιαστική πρόοδος μέχρι τα τέλη Μαΐου, οι ανοδικοί κίνδυνοι για τις τιμές του πετρελαίου θα παραμείνουν εξαιρετικά ισχυροί.
Ακόμη πιο ανησυχητικές είναι οι εκτιμήσεις του επικεφαλής αναλυτή αγορών της KCM Trade, Τιμ Γουότερερ, ο οποίος θεωρεί ότι μια πραγματική συμφωνία ειρήνης θα μπορούσε να οδηγήσει σε πτώση 8 έως 12 δολαρίων ανά βαρέλι.
Ωστόσο, όπως προειδοποιεί, οποιαδήποτε νέα στρατιωτική κλιμάκωση ή απειλή επαναφοράς αποκλεισμού στο Στενό του Ορμούζ θα μπορούσε να ωθήσει το Brent ακόμη και πάνω από τα 115 δολάρια το βαρέλι.
Η Saudi Aramco προειδοποιεί για πολυετή αναταραχή
Την ίδια ώρα, ιδιαίτερη ανησυχία προκάλεσαν και οι δηλώσεις του διευθύνοντος συμβούλου της Saudi Aramco, Αμίν Νάσερ. Ο επικεφαλής του σαουδαραβικού ενεργειακού κολοσσού προειδοποίησε ότι τυχόν παρατεταμένες διακοπές στις εξαγωγές μέσω του Στενού του Ορμούζ θα μπορούσαν να καθυστερήσουν την επιστροφή της αγοράς σε κανονικές συνθήκες ακόμη και έως το 2027.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ένα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλειες έως και 100 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου την εβδομάδα, δημιουργώντας τεράστιες πιέσεις στις διεθνείς οικονομίες.
Οι προειδοποιήσεις αυτές έχουν επαναφέρει μνήμες από προηγούμενες μεγάλες ενεργειακές κρίσεις που είχαν προκαλέσει διεθνή οικονομική αστάθεια και εκτίναξη του πληθωρισμού.
Μείωση αποθεμάτων και αυξημένες εξαγωγές στις ΗΠΑ
Στο μεταξύ, νέες πιέσεις στην αγορά δημιουργούν και τα στοιχεία για τα αμερικανικά αποθέματα αργού πετρελαίου. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Reuters, τα αποθέματα στις Ηνωμένες Πολιτείες μειώθηκαν κατά περίπου 1,7 εκατομμύρια βαρέλια την προηγούμενη εβδομάδα.
Ο στρατηγικός αναλυτής ενέργειας της Macquarie Group, Γουόλτ Τσάνσελορ, εξήγησε ότι η μείωση αυτή καταγράφεται σε ένα περιβάλλον ιδιαίτερα αυξημένων θαλάσσιων εξαγωγών αργού και διυλισμένων προϊόντων.
Όπως σημείωσε, η τάση αυτή αναμένεται να συνεχιστεί και τις επόμενες εβδομάδες, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τα διαθέσιμα αποθέματα στην παγκόσμια αγορά.
Ο παράγοντας Κίνα και οι νέες αμερικανικές κυρώσεις
Παράλληλα, οι επενδυτές παρακολουθούν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και τη συνάντηση που αναμένεται να πραγματοποιηθεί αύριο Τετάρτη ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον πρόεδρο της Κίνας Σι Τζινπίνγκ. Η συνάντηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την επιβολή νέων αμερικανικών κυρώσεων σε τρία φυσικά πρόσωπα και εννέα εταιρείες που κατηγορούνται ότι βοήθησαν τη μεταφορά ιρανικού πετρελαίου προς την Κίνα.
Η Ουάσιγκτον επιχειρεί μέσω αυτών των μέτρων να περιορίσει τα οικονομικά έσοδα της Τεχεράνης, όμως η κίνηση αυτή δημιουργεί νέα ένταση και στις ήδη εύθραυστες σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας.
Οι αγορές προετοιμάζονται για παρατεταμένη αβεβαιότητα
Το συνολικό κλίμα στις διεθνείς αγορές δείχνει ότι οι επενδυτές προετοιμάζονται πλέον για μια παρατεταμένη περίοδο αβεβαιότητας. Η κρίση στη Μέση Ανατολή, οι διαφωνίες γύρω από την εκεχειρία με το Ιράν, η αστάθεια στο Στενό του Ορμούζ και οι γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις συνθέτουν ένα περιβάλλον υψηλού ρίσκου για την παγκόσμια οικονομία.
Και όσο δεν διαμορφώνεται μια σταθερή διπλωματική λύση, οι αγορές πετρελαίου θα συνεχίσουν να κινούνται υπό τον φόβο μιας νέας μεγάλης ενεργειακής κρίσης με παγκόσμιες συνέπειες.