Η συνεχής αύξηση στα ενοίκια κύριας κατοικίας διαμορφώνει ένα ολοένα και πιο ασφυκτικό περιβάλλον για χιλιάδες νοικοκυριά, καθώς η περιορισμένη προσφορά διαθέσιμων ακινήτων και η υψηλή ζήτηση διατηρούν τις τιμές σε έντονα ανοδική πορεία. Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση επιχειρεί να ανακόψει μέρος της στεγαστικής πίεσης μέσω του νέου προγράμματος «Ανακαινίζω», με στόχο να επιστρέψουν στην αγορά έως και 20.000 κλειστές κατοικίες.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οι αυξήσεις στα ενοίκια ξεπερνούν πλέον το 7%, με την εικόνα να είναι ακόμη πιο επιβαρυντική σε μεγάλα αστικά κέντρα και περιοχές με αυξημένη ζήτηση. Η έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών προς μίσθωση εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό λόγο των ανατιμήσεων, ενώ η αγορά ακινήτων εμφανίζει σαφή σημάδια ανισορροπίας ανάμεσα στην προσφορά και τη ζήτηση.
Γιατί συνεχίζουν να αυξάνονται τα ενοίκια
Η στεγαστική αγορά παραμένει σε καθεστώς έντονης πίεσης, καθώς η ζήτηση για κατοικίες εξακολουθεί να αυξάνεται με ταχύτερο ρυθμό από την προσφορά νέων ακινήτων. Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι χιλιάδες κατοικίες παραμένουν κλειστές ή ανεκμετάλλευτες, είτε λόγω παλαιότητας είτε λόγω αδυναμίας των ιδιοκτητών να χρηματοδοτήσουν ανακαινίσεις.
Ταυτόχρονα, το αυξημένο κόστος κατασκευής και επισκευών περιορίζει τις δυνατότητες δημιουργίας νέου αποθέματος κατοικιών. Η κατάσταση αυτή έχει ως αποτέλεσμα να διατηρούνται υψηλές οι τιμές τόσο στις μισθώσεις όσο και στις αγοραπωλησίες ακινήτων.
Τι προβλέπει το πρόγραμμα «Ανακαινίζω»
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον ενεργοποιείται το πρόγραμμα «Ανακαινίζω», το οποίο φιλοδοξεί να αποτελέσει βασικό εργαλείο ενίσχυσης της αγοράς κατοικίας. Ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος φτάνει τα 500 εκατομμύρια ευρώ, ενώ οι αιτήσεις για τη χορήγηση βεβαίωσης επιλεξιμότητας αναμένεται να ξεκινήσουν έως το τέλος του μήνα.
Η επιδότηση μπορεί να φτάσει έως και τα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με το ανώτατο ποσό ενίσχυσης να ανέρχεται στις 36.000 ευρώ ανά κατοικία. Στο πρόγραμμα θα μπορούν να ενταχθούν ακίνητα έως 120 τετραγωνικά μέτρα, με οικοδομική άδεια έως το 1990, ενώ θα προβλέπονται και συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια.
Κυβερνητικοί παράγοντες εκτιμούν ότι η ενεργοποίηση του προγράμματος μπορεί να αυξήσει σημαντικά το διαθέσιμο απόθεμα κατοικιών προς ενοικίαση και να λειτουργήσει σταδιακά ως «φρένο» στις συνεχείς αυξήσεις των μισθωμάτων.
Πόσο έχει αυξηθεί το κόστος οικοδομής
Την ίδια ώρα, ο κατασκευαστικός κλάδος προειδοποιεί ότι το αυξημένο κόστος οικοδομής εξακολουθεί να δημιουργεί σοβαρές πιέσεις στην αγορά ακινήτων. Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς, οι τιμές των οικοδομικών υλικών έχουν αυξηθεί συνολικά κατά 33% από το 2021 έως και τον Μάρτιο του 2026.
Ο πρόεδρος της Ένωσης Κατασκευαστών Κτιρίων Ελλάδος, Δημήτρης Καψιμάλης, έκανε λόγο για συνεχείς ανατιμήσεις στα βασικά υλικά οικοδομής, συνδέοντας την κατάσταση με τις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις και κυρίως με τις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Ανάλογη εικόνα περιέγραψε και ο αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Ten Brinke Hellas, Φώτης Γιοφτσίος, σημειώνοντας ότι οι προσφορές των προμηθευτών έχουν πλέον εξαιρετικά μικρή χρονική διάρκεια, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις παραμένουν ενεργές ακόμη και μόνο για μία ημέρα.
Μπορεί το «Ανακαινίζω» να μειώσει τη στεγαστική πίεση;
Παράγοντες της αγοράς θεωρούν ότι το πρόγραμμα μπορεί να συμβάλει στη σταδιακή αποκλιμάκωση της στεγαστικής κρίσης, εφόσον εφαρμοστεί γρήγορα και συνοδευτεί από ουσιαστικά κίνητρα προς τους ιδιοκτήτες.
Ωστόσο, εκτιμούν ότι η πραγματική επίδραση στις τιμές των ενοικίων θα εξαρτηθεί από τον αριθμό των κατοικιών που τελικά θα επιστρέψουν στην αγορά, αλλά και από το αν θα υπάρξει αποτελεσματικός έλεγχος στις τιμές μίσθωσης των ακινήτων που θα ανακαινιστούν μέσω κρατικής επιδότησης.