Σε τροχιά έντονης πίεσης φαίνεται να εισέρχεται το ασφαλιστικό σύστημα της χώρας, καθώς οι αιτήσεις συνταξιοδότησης αυξάνονται με ταχείς ρυθμούς, δημιουργώντας νέα δεδομένα για τον e-ΕΦΚΑ και τις αντοχές του μηχανισμού απονομής συντάξεων.
Τα στοιχεία από τα πληροφοριακά συστήματα «ΑΤΛΑΣ» και «Ήλιος» δείχνουν ότι μόνο το πρώτο τρίμηνο του 2026 κατατέθηκαν 58.213 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης, αριθμός που αποτελεί το υψηλότερο επίπεδο από τη δημιουργία του ενιαίου ασφαλιστικού φορέα το 2017.
Ο Μάρτιος ήταν ο μήνας με τη μεγαλύτερη επιβάρυνση, καθώς υποβλήθηκαν 21.214 αιτήσεις. Σε σχέση με τον Μάρτιο του 2025, η αύξηση ξεπερνά τις 5.400 αιτήσεις, εξέλιξη που επιβεβαιώνει ότι η έξοδος εργαζομένων προς τη σύνταξη αποκτά πλέον σταθερά χαρακτηριστικά.
Γιατί αυξάνονται οι αιτήσεις για σύνταξη
Στελέχη της κοινωνικής ασφάλισης αποδίδουν το νέο κύμα αποχωρήσεων κυρίως στην ανασφάλεια που επικρατεί γύρω από το μέλλον του ασφαλιστικού.
Χιλιάδες ασφαλισμένοι που βρίσκονται κοντά στη θεμελίωση δικαιώματος επιλέγουν να αποχωρήσουν άμεσα, φοβούμενοι πιθανές αλλαγές στα όρια ηλικίας, στον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων ή στις προϋποθέσεις εξόδου.
Η τάση αυτή είναι ιδιαίτερα έντονη σε εργαζόμενους με πολλά χρόνια ασφάλισης, οι οποίοι επιδιώκουν να «κλειδώσουν» τις σημερινές προϋποθέσεις πριν υπάρξουν νέες παρεμβάσεις στο σύστημα.
Ασφυξία στον e-ΕΦΚΑ από τις εκκρεμείς συντάξεις
Η συνεχής αύξηση των αιτήσεων προκαλεί νέα πίεση στις υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ, οι οποίες προσπαθούν να περιορίσουν τις καθυστερήσεις και να διαχειριστούν χιλιάδες φακέλους.
Τον Μάρτιο ολοκληρώθηκαν 22.380 αιτήσεις κύριας σύνταξης, με τις εγκρίσεις να φτάνουν τις 17.011. Ωστόσο, οι εκκρεμότητες παραμένουν υψηλές.
Οι εκκρεμείς αιτήσεις κύριας σύνταξης ανέρχονται πλέον στις 33.859, ενώ αυξάνονται σταθερά και οι μη ληξιπρόθεσμες υποθέσεις, γεγονός που αποτυπώνει την έντονη επιβάρυνση του συστήματος.
Παρά την ψηφιοποίηση των διαδικασιών μέσω του «ΑΤΛΑΣ», ο όγκος των νέων αιτήσεων, οι διαδοχικές ασφαλίσεις και οι διαφορετικοί ασφαλιστικοί κανόνες εξακολουθούν να δυσκολεύουν την ταχύτερη απονομή συντάξεων.
Συντάξεις δύο ταχυτήτων σε Δημόσιο και ιδιωτικό τομέα
Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία της έκθεσης «Ήλιος» αποκαλύπτουν τη μεγάλη απόσταση που χωρίζει πλέον τις νέες συντάξεις του Δημοσίου από εκείνες του ιδιωτικού τομέα.
Η μέση νέα κύρια σύνταξη γήρατος για συνταξιούχους του Δημοσίου διαμορφώθηκε τον Μάρτιο του 2026 στα 1.420 ευρώ μικτά, όταν στον ιδιωτικό τομέα η αντίστοιχη σύνταξη έφτασε μόλις τα 930 ευρώ μικτά.
Η διαφορά αγγίζει σχεδόν τα 500 ευρώ τον μήνα και μεταφράζεται σε αποδοχές περίπου 52% υψηλότερες για τους νέους συνταξιούχους του Δημοσίου.
Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει το βαθύ χάσμα που εξακολουθεί να υπάρχει ανάμεσα στους δύο τομείς, παρά τις διαδοχικές ασφαλιστικές μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών.
Γιατί μεγαλώνει η «ψαλίδα» στις συντάξεις
Οι ειδικοί εξηγούν ότι η μεγάλη διαφορά οφείλεται κυρίως στις διαφορετικές συνθήκες εργασίας και ασφάλισης.
Στο Δημόσιο, οι εργαζόμενοι έχουν συνήθως σταθερή μισθολογική εξέλιξη, συνεχόμενα έτη ασφάλισης και λιγότερες διακοπές στην επαγγελματική τους πορεία. Αυτό οδηγεί σε υψηλότερο συντάξιμο μισθό και τελικά σε μεγαλύτερη σύνταξη.
Αντίθετα, στον ιδιωτικό τομέα, η ανεργία, η μερική απασχόληση, οι χαμηλότεροι μισθοί και τα διαστήματα χωρίς ασφάλιση περιορίζουν σημαντικά το τελικό ποσό που λαμβάνουν οι νέοι συνταξιούχοι.
Παράλληλα, οι αυξήσεις στις νέες συντάξεις κινούνται με εντελώς διαφορετικούς ρυθμούς. Μέσα σε έναν χρόνο, η μέση νέα σύνταξη στον ιδιωτικό τομέα αυξήθηκε μόλις κατά 12 ευρώ, ενώ στο Δημόσιο η αύξηση έφτασε τα 42 ευρώ.
Νέα πίεση στο ασφαλιστικό σύστημα
Η εικόνα που διαμορφώνεται προκαλεί έντονο προβληματισμό για τη βιωσιμότητα και τη συνοχή του ασφαλιστικού μοντέλου.
Η κυβέρνηση και οι αρμόδιοι φορείς καλούνται πλέον να αντιμετωπίσουν ταυτόχρονα δύο μεγάλα μέτωπα: την εκρηκτική αύξηση των αιτήσεων συνταξιοδότησης και τη διεύρυνση των ανισοτήτων ανάμεσα στους νέους συνταξιούχους.
Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς η πορεία των αιτήσεων, οι εκκρεμότητες του e-ΕΦΚΑ και οι πιέσεις στις συνταξιοδοτικές δαπάνες θα αποτελέσουν βασικό τεστ για το μέλλον του ελληνικού ασφαλιστικού συστήματος.