Καμία άμεση περικοπή δεν φαίνεται να προχωρά στις συντάξεις χηρείας, παρά τις εξελίξεις που προκάλεσε η πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας σχετικά με τη χορήγηση της εθνικής σύνταξης σε περιπτώσεις σώρευσης δύο συντάξεων. Το υπουργείο Εργασίας εξετάζει ακόμη και νέα νομοθετική ρύθμιση, ώστε να προστατευθούν περίπου 100.000 συνταξιούχοι που σήμερα λαμβάνουν τόσο τη δική τους σύνταξη όσο και πλήρη σύνταξη λόγω θανάτου.
Τι αλλάζει μετά την απόφαση του ΣτΕ για τις συντάξεις χηρείας
Το θέμα επανήλθε στο προσκήνιο μετά την απόφαση του ΣτΕ για την αποκαλούμενη «εγκύκλιο Τσακλόγλου» του 2021, η οποία ερμήνευε τον νόμο Κατρούγκαλου και προέβλεπε ότι δεν μπορεί να καταβάλλεται περισσότερη από μία εθνική σύνταξη στον ίδιο δικαιούχο.
Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι η λογική της εγκυκλίου βρίσκεται εντός του πλαισίου του νόμου, ωστόσο έκρινε επίσης ότι η εγκύκλιος είχε κανονιστικό χαρακτήρα. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι δεν μπορεί να εφαρμοστεί όπως είχε εκδοθεί, δημιουργώντας νέο νομικό και πολιτικό πεδίο διαχείρισης του ζητήματος.
Στο υπουργείο Εργασίας αναμένουν πλέον την καθαρογραφή της απόφασης, προκειμένου να αποσαφηνιστεί πλήρως το εύρος των συνεπειών για τις ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις χηρείας.
Ποιοι συνταξιούχοι επηρεάζονται
Στο επίκεντρο βρίσκονται περίπου 100.000 δικαιούχοι που λαμβάνουν σήμερα τόσο τη δική τους εθνική σύνταξη όσο και πλήρη σύνταξη χηρείας χωρίς περικοπή στο εθνικό σκέλος.
Εάν εφαρμοζόταν αυστηρά η σχετική διάταξη, οι δικαιούχοι θα διατηρούσαν μόνο μία εθνική σύνταξη, ενώ από τη δεύτερη σύνταξη θα καταβαλλόταν μόνο το ανταποδοτικό μέρος. Στην πράξη, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλειες που σε αρκετές περιπτώσεις θα ξεπερνούσαν ακόμη και τα 300 ευρώ τον μήνα.
Κυβερνητικές πηγές, πάντως, διαβεβαιώνουν ότι «καμία σύνταξη χηρείας δεν πρόκειται να περικοπεί» και ξεκαθαρίζουν ότι μέχρι σήμερα ο e-ΕΦΚΑ δεν έχει εφαρμόσει καμία σχετική μείωση.
Εξετάζεται νομοθετική λύση για να αποφευχθούν μειώσεις
Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη και η πιθανότητα νομοθετικής παρέμβασης, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρξουν αλλαγές στις ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, στο υπουργείο Εργασίας επικρατεί η άποψη ότι το ζήτημα πρέπει να αντιμετωπιστεί με κοινωνικά και πολιτικά κριτήρια, καθώς αφορά χιλιάδες νοικοκυριά που στηρίζονται στις συντάξεις χηρείας για την κάλυψη βασικών αναγκών διαβίωσης.
Παράλληλα, κυβερνητικές πηγές αποκλείουν το ενδεχόμενο αναδρομικής αναζήτησης χρημάτων ή επιστροφής ποσών από τους συνταξιούχους.
Τι ισχύει με τη μείωση της σύνταξης μετά την τριετία
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να μην ενεργοποιήσει και τη δεύτερη εκκρεμή διάταξη του νόμου Κατρούγκαλου για τις συντάξεις χηρείας του ιδιωτικού τομέα.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη ορίζει ότι μετά την πάροδο τριών ετών από την έναρξη καταβολής της σύνταξης χηρείας, το ποσοστό μειώνεται από το 70% στο 35% για όσους εργάζονται ή λαμβάνουν και δεύτερη σύνταξη.
Η περικοπή αυτή έχει ήδη εφαρμοστεί σε συνταξιούχους του Δημοσίου και του πρώην ΟΓΑ, όχι όμως και στους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα, όπου το μέτρο παραμένει ουσιαστικά «παγωμένο».
Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, δεν υπάρχει σχεδιασμός ενεργοποίησης της συγκεκριμένης διάταξης, καθώς εκτιμάται ότι θα προκαλούσε έντονες κοινωνικές αντιδράσεις και νέα σημαντική επιβάρυνση στα εισοδήματα χιλιάδων συνταξιούχων.