Από τον Ιούνιο τίθεται σε λειτουργία το νέο Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων, ένα ψηφιακό εργαλείο του υπουργείου Οικονομικών που φέρνει διασταυρώσεις στοιχείων σε πραγματικό χρόνο, με βασικό στόχο τον εντοπισμό αδήλωτων ακινήτων, κρυφών εισοδημάτων από μισθώσεις και περιπτώσεων φοροδιαφυγής. Παράλληλα, το νέο σύστημα φιλοδοξεί να δημιουργήσει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της ακίνητης περιουσίας των πολιτών, ώστε να γίνονται δικαιότερα οι χρεώσεις φόρων αλλά και η χορήγηση κοινωνικών επιδομάτων.
Το νέο πληροφοριακό σύστημα ενοποιεί δεδομένα από διαφορετικές κρατικές βάσεις, όπως το Κτηματολόγιο, το Ε9, τον ΔΕΔΔΗΕ και άλλες υπηρεσίες, επιτρέποντας στις αρχές να γνωρίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια ποιος κατέχει κάθε ακίνητο, αν χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία, αν είναι μισθωμένο ή δηλώνεται ως κενό, αλλά και ποιο εισόδημα εμφανίζεται στην εφορία.
Πώς θα λειτουργεί το Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Οικονομικών, Όμηρος Τσάπαλος, στο ΕΡΤnews,το νέο σύστημα θα λειτουργεί ως μια «κεντρική δεξαμενή δεδομένων» για όλα τα ακίνητα της χώρας. Η βασική αλλαγή είναι ότι για πρώτη φορά οι αρμόδιες αρχές θα μπορούν να πραγματοποιούν άμεσες διασταυρώσεις μεταξύ κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος, δηλώσεων ακινήτων και φορολογικών στοιχείων.
Στο μικροσκόπιο μπαίνουν κυρίως ακίνητα που εμφανίζονται στην εφορία ως κλειστά ή κενά, αλλά παρουσιάζουν αυξημένη κατανάλωση ρεύματος. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί θα εξετάζουν αν υπάρχει αδήλωτη μίσθωση ή χρήση του ακινήτου χωρίς να δηλώνονται τα αντίστοιχα εισοδήματα.
Το υπουργείο Οικονομικών εκτιμά ότι μέσα από αυτές τις διασταυρώσεις θα εντοπιστούν χιλιάδες περιπτώσεις φοροδιαφυγής, ιδιαίτερα σε περιοχές με αυξημένη ζήτηση για ενοικιάσεις και βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Ποιοι ιδιοκτήτες ακινήτων επηρεάζονται
Το νέο σύστημα αφορά ουσιαστικά όλους τους ιδιοκτήτες ακινήτων, καθώς θα υπάρχει πλέον πιο πλήρης εικόνα για κάθε κατοικία ή επαγγελματικό χώρο. Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι τα στοιχεία που εμφανίζονται στο Ε9, στις δηλώσεις μίσθωσης και στις παροχές ρεύματος είναι απολύτως ταυτοποιημένα.
Ιδιαίτερη προσοχή αναμένεται να δοθεί σε περιπτώσεις όπου:
οι δηλωμένες επιφάνειες διαφέρουν από τα στοιχεία του Κτηματολογίου,
ένα ακίνητο εμφανίζεται κενό αλλά καταγράφει συστηματική κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος,
δηλώνονται χαμηλά εισοδήματα από ενοίκια που δεν συμβαδίζουν με την πραγματική χρήση του ακινήτου.
Στελέχη του οικονομικού επιτελείου υποστηρίζουν ότι το νέο μοντέλο θα περιορίσει σημαντικά τις «γκρίζες ζώνες» στην αγορά ακινήτων και θα βελτιώσει τη συνολική εικόνα του κράτους για την περιουσιακή κατάσταση των πολιτών.
Τι αλλάζει με τον ΕΝΦΙΑ και τα δημοτικά τέλη
Ο Όμηρος Τσάπαλος ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να επιβληθεί νέος φόρος ακινήτων ούτε κάποιος «τοπικός ΕΝΦΙΑ», διαψεύδοντας σχετικά σενάρια που κυκλοφόρησαν το τελευταίο διάστημα.
Όπως εξήγησε, προχωρά η ενοποίηση δύο υφιστάμενων επιβαρύνσεων, του τέλους ακίνητης περιουσίας και του φόρου ηλεκτροδοτούμενων ακινήτων, με στόχο να δημιουργηθεί ένα πιο απλό και λειτουργικό σύστημα υπολογισμού.
Ο νέος τρόπος υπολογισμού θα βασίζεται σε έναν διαφορετικό αλγόριθμο που θα λαμβάνει υπόψη τόσο τις αντικειμενικές αξίες όσο και την παλαιότητα κάθε ακινήτου. Σύμφωνα με το υπουργείο, για τη μεγάλη πλειονότητα των πολιτών το αποτέλεσμα θα είναι είτε ουδέτερο είτε θετικό, με αρκετές περιπτώσεις να οδηγούνται σε μικρές μειώσεις επιβαρύνσεων που μπορεί να φτάσουν ακόμη και τα 5 έως 10 ευρώ τον μήνα.
Πώς θα επηρεαστούν επιδόματα και κοινωνικές παροχές
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο του νέου μηχανισμού είναι η σύνδεσή του με την κοινωνική πολιτική. Μέσα από τη διασταύρωση στοιχείων, το κράτος θα έχει πιο καθαρή εικόνα για την πραγματική οικονομική και στεγαστική κατάσταση των νοικοκυριών.
Αυτό σημαίνει ότι στεγαστικά επιδόματα και άλλες κοινωνικές ενισχύσεις θα μπορούν να κατευθύνονται με μεγαλύτερη ακρίβεια στους πραγματικούς δικαιούχους, περιορίζοντας περιπτώσεις καταχρηστικών δηλώσεων ή απόκρυψης περιουσιακών στοιχείων.
Το οικονομικό επιτελείο θεωρεί ότι το Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα ψηφιακά έργα ελέγχου ακίνητης περιουσίας των τελευταίων ετών, καθώς δημιουργεί για πρώτη φορά έναν ενιαίο «χάρτη» όλων των ακινήτων στη χώρα, με δυνατότητα συνεχούς ενημέρωσης και ελέγχου.