Μία σημαντική αλλαγή στο Κληρονομικό Δίκαιο φέρνει νέα διαδικασία για τη διανομή περιουσίας όταν δεν υπάρχει διαθήκη. Από τις 16 Σεπτεμβρίου, οι νόμιμοι κληρονόμοι θα μπορούν να συνάπτουν μεταξύ τους ειδική σύμβαση διανομής της κληρονομιάς, καθορίζοντας ποιος θα λάβει κάθε περιουσιακό στοιχείο, χωρίς να απαιτούνται οι μέχρι σήμερα χρονοβόρες και πολυδάπανες διαδικασίες πολλαπλών αποδοχών και διανομών.
Η νέα ρύθμιση εντάχθηκε στο νέο νομοθετικό πλαίσιο του Κληρονομικού Δικαίου έπειτα από πρόταση της ΠΟΜΙΔΑ και αφορά περιπτώσεις εξ αδιαθέτου κληρονομικής διαδοχής, δηλαδή όταν ο θανών δεν έχει αφήσει διαθήκη ή κληρονομική σύμβαση.
Πώς θα γίνεται πλέον η διανομή της κληρονομιάς
Μέχρι σήμερα, όταν κάποιος πέθαινε χωρίς διαθήκη, η περιουσία του μοιραζόταν αυτομάτως σύμφωνα με τη σειρά που προβλέπει ο νόμος. Πρώτοι στη σειρά ήταν τα παιδιά, ακολουθούσαν οι γονείς και τα αδέλφια, ενώ ποσοστό της κληρονομιάς λάμβανε πάντα και ο ή η σύζυγος.
Στην πράξη όμως, οι συγκληρονόμοι συχνά κατέληγαν να κατέχουν εξ αδιαιρέτου ποσοστά σε ακίνητα και περιουσιακά στοιχεία, γεγονός που δημιουργούσε πολυετείς εκκρεμότητες, υψηλό συμβολαιογραφικό κόστος και αλλεπάλληλες φορολογικές διαδικασίες.
Με τη νέα διάταξη, οι κληρονόμοι αποκτούν πλέον τη δυνατότητα να συμφωνούν εξαρχής μεταξύ τους ποιος θα πάρει κάθε ακίνητο ή περιουσιακό στοιχείο, μέσω μίας και μόνο συμβολαιογραφικής πράξης, η οποία θα λειτουργεί ταυτόχρονα και ως αποδοχή κληρονομιάς.
Τι αλλάζει στη φορολογία και στα έξοδα
Η νέα διαδικασία αναμένεται να περιορίσει αισθητά το οικονομικό βάρος για τις οικογένειες. Μέχρι σήμερα, οι κληρονόμοι πλήρωναν ξεχωριστά τέλη και έξοδα για την αποδοχή της κληρονομιάς και στη συνέχεια για τη διανομή της περιουσίας.
Πλέον, με τη σύμβαση διανομής, οι δύο διαδικασίες ενοποιούνται. Αυτό σημαίνει λιγότερα συμβολαιογραφικά έξοδα, μία μόνο μεταγραφή στο Κτηματολόγιο και χαμηλότερη συνολική φορολογική επιβάρυνση.
Παράλληλα, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς ακινήτων, η νέα ρύθμιση εκτιμάται ότι θα περιορίσει σημαντικά και τις περιπτώσεις αμφισβητούμενων ή πλαστών διαθηκών, καθώς οι συγκληρονόμοι θα μπορούν νόμιμα να συμφωνούν μεταξύ τους για τη διανομή της περιουσίας.
Τι προβλέπει η νέα διάταξη
Η διάταξη ορίζει ότι η σύμβαση μεταξύ συγκληρονόμων, με την οποία διανέμεται ολόκληρη ή μέρος της κληρονομιάς, ισχύει αυτομάτως και ως αποδοχή της κληρονομιάς από όσους συμμετέχουν στη συμφωνία.
Η σύμβαση θα μεταγράφεται στο αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο και η ισχύς της θα ανατρέχει αναδρομικά στην ημερομηνία θανάτου του κληρονομούμενου.
Ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ, Στράτος Παραδιάς, χαρακτήρισε τη ρύθμιση «ιστορική τομή» για το ελληνικό Κληρονομικό Δίκαιο, τονίζοντας ότι απαλλάσσει τους πολίτες από τις «διαδικαστικές συμπληγάδες» της εξ αδιαιρέτου συγκληρονόμησης.
Ποιες είναι οι πέντε βασικές προϋποθέσεις
Για να εφαρμοστεί η νέα δυνατότητα διανομής κληρονομιάς, θα πρέπει να πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Η σύμβαση θα πρέπει να καταρτίζεται υποχρεωτικά με συμβολαιογραφική πράξη, ενώ στη διαδικασία θα συμμετέχουν όλοι οι νόμιμοι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι.
Η συμφωνία μπορεί να αφορά είτε ολόκληρη είτε μέρος της κληρονομιαίας περιουσίας. Επιπλέον, η πράξη θα λειτουργεί ταυτόχρονα και ως αποδοχή κληρονομιάς για τα περιουσιακά στοιχεία που διανέμονται, ενώ η ισχύς της θα θεωρείται ότι ξεκινά από τον χρόνο θανάτου του κληρονομούμενου.
Όλες οι νέες ρυθμίσεις του αναμορφωμένου Κληρονομικού Δικαίου θα τεθούν σε εφαρμογή στις 16 Σεπτεμβρίου.