Tο στεγαστικό ζήτημα εξελίσσεται σε ένα από τα πιο κρίσιμα κοινωνικά προβλήματα στην Ελλάδα. Η κυβέρνηση αναζητά ενεργά λύσεις για την ανακούφιση των νοικοκυριών. Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, προανήγγειλε πρόσφατα από την Αθήνα τον σχεδιασμό ενός νέου στεγαστικού προγράμματος. Το σχέδιο αυτό αναμένεται να βασιστεί στα πρότυπα του προγράμματος «Σπίτι μου».
Οι αρμόδιοι υπουργοί εξετάζουν εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης, αντλώντας πόρους από το ΕΣΠΑ και νέα ευρωπαϊκά εργαλεία. Σύμφωνα με πηγές της αγοράς, το πρόγραμμα θα συνδυαστεί πιθανότατα με τη δράση «Ανακαινίζω». Ο κυβερνητικός στόχος παραμένει διπλός: Αφενός η πολιτεία πρέπει να συγκρατήσει τις συνεχώς αυξανόμενες τιμές σε ενοίκια και πωλήσεις. Αφετέρου, το κράτος επιδιώκει να αξιοποιήσει το τεράστιο οικιστικό απόθεμα που παραμένει αδρανές, ακόμη και σε περιοχές με πολύ υψηλή ζήτηση.
Τα κλειστά ακίνητα και η συζήτηση στο Eurogroup
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, έθεσε το ζήτημα στην ευρωπαϊκή ατζέντα κατά την πρόσφατη άτυπη συνεδρίαση του Eurogroup στη Λευκωσία. Ο υπουργός υπογράμμισε τον χαρακτήρα της κρίσης: Πρόκειται για ταυτόχρονο ζήτημα οικονομικής σταθερότητας και κοινωνικής συνοχής. Τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου δείχνουν το μέγεθος του προβλήματος, καθώς περίπου 794.000 κατοικίες παραμένουν σήμερα κλειστές.
Η κυβέρνηση εφαρμόζει ήδη παρεμβάσεις για την αύξηση της προσφοράς. Οι πολίτες μπορούν να αξιοποιήσουν την τριετή φοροαπαλλαγή, τα προγράμματα ανακαίνισης και τα σχέδια «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2». Παράλληλα, το υπουργείο προωθεί την κοινωνική αντιπαροχή σε δημόσια ακίνητα. Το μέτρο αυτό εφαρμόζεται πιλοτικά στην Παιανία, την Πάτρα, τη Λάρισα και τις Σέρρες.
Εν τω μεταξύ, η 31η Μαΐου αποτελεί την καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή νέων αιτήσεων στο «Σπίτι μου 2». Η προθεσμία υπογραφής της τελικής δανειακής σύμβασης εκπνέει στις 31 Αυγούστου.
Τα ευρωπαϊκά μοντέλα και η ανταλλαγή τεχνογνωσίας
Η ευρωπαϊκή συνάντηση στη Λευκωσία έδωσε την ευκαιρία στους υπουργούς να συγκρίνουν διαφορετικές εθνικές στρατηγικές. Η Ισπανία εφαρμόζει ένα ιδιαίτερα παρεμβατικό μοντέλο, βάζοντας στο στόχαστρο τη βραχυχρόνια μίσθωση τύπου Airbnb στις τουριστικές περιοχές. Η ισπανική κυβέρνηση κατασκευάζει προσιτές κατοικίες και εξετάζει την επιβολή πλαφόν στα ενοίκια των πιο επιβαρυμένων ζωνών.
Από την άλλη πλευρά, η Ιρλανδία αντιμετωπίζει τις συνέπειες της κρίσης του 2008 μέσα από το φιλόδοξο σχέδιο «Housing for All». Το ιρλανδικό κράτος επενδύει δισεκατομμύρια ευρώ για την κατασκευή χιλιάδων νέων σπιτιών, δίνοντας προτεραιότητα στην επιδότηση των νέων αγοραστών. Τέλος, η Κροατία επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση των αρνητικών συνεπειών της τουριστικής έκρηξης.
Η βαλκανική χώρα αυστηροποιεί τον νόμο για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις και αυξάνει τη φορολογία στα κλειστά ακίνητα. Η πολιτική αυτή έχει έναν ξεκάθαρο σκοπό: Στοχεύει στην άμεση επιστροφή πολλών διαμερισμάτων στη μακροχρόνια αγορά ενοικίασης.