Η ΑΑΔΕ αλλάζει το πλαίσιο των κυρώσεων για επιχειρήσεις που εντοπίζονται με φορολογικές παραβάσεις, αυστηροποιώντας τα «λουκέτα» για μη έκδοση αποδείξεων, μη διαβίβαση στοιχείων και παρεμβάσεις σε φορολογικούς μηχανισμούς.
Με την απόφαση Α.1115/2026, που τροποποιεί την Α.1169/2021, η φορολογική διοίκηση ενσωματώνει νέες προβλέψεις για την αναστολή λειτουργίας επαγγελματικών εγκαταστάσεων. Η απόφαση αφορά τις κυρώσεις του άρθρου 13Α του ν.2523/1997 και, σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, καλύπτει πλέον και περιπτώσεις μη διαβίβασης στοιχείων λιανικής που έχουν εκδοθεί μέσω ΦΗΜ στο πληροφοριακό σύστημα της Αρχής.
Πότε μπαίνει το πρώτο «λουκέτο»
Στο νέο πλαίσιο, η πρώτη σοβαρή παράβαση οδηγεί σε άμεση αναστολή λειτουργίας για 48 ώρες, όταν από τον έλεγχο προκύπτει μη έκδοση ή ανακριβής έκδοση παραστατικών, αλλά και όταν δεν διαβιβάζονται στοιχεία λιανικής στην ΑΑΔΕ. Κρίσιμο όριο παραμένει το πλήθος των παραστατικών ή η αξία της συναλλαγής: ακόμη και μία συναλλαγή μπορεί να ενεργοποιήσει την κύρωση, εφόσον η αποκρυβείσα ή μη διαβιβασθείσα αξία υπερβαίνει τα 500 ευρώ.
Η αυστηροποίηση γίνεται ακόμη πιο εμφανής στις περιπτώσεις υποτροπής. Αν μέσα στο ίδιο ή στο επόμενο φορολογικό έτος διαπιστωθεί νέα παράβαση, το «λουκέτο» αυξάνεται σε 96 ώρες, δηλαδή τέσσερις ημέρες. Για την υποτροπή αρκεί πλέον η μη έκδοση ή η ανακριβής έκδοση τουλάχιστον τριών παραστατικών, ή η υπέρβαση του ορίου των 500 ευρώ, ανεξάρτητα από τον αριθμό των αποδείξεων.
Για κάθε νέα επανάληψη της ίδιας συμπεριφοράς μέσα σε διάστημα δύο φορολογικών ετών από τη δεύτερη παράβαση, η αναστολή λειτουργίας φτάνει τις 10 ημέρες. Πρόκειται για σαφή κλιμάκωση των μέτρων, με στόχο να περιοριστεί η συστηματική φοροδιαφυγή και να κλείσουν περιθώρια επανάληψης παραβάσεων με μικρότερο ρίσκο για την επιχείρηση.
Πειραγμένες ταμειακές και πάροχοι ηλεκτρονικής τιμολόγησης
Ιδιαίτερα βαριές είναι οι κυρώσεις για παραβίαση, παραποίηση ή επέμβαση στη λειτουργία φορολογικών ηλεκτρονικών μηχανισμών ή Παρόχων Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων. Όταν υπαίτιος είναι ο κάτοχος ή χρήστης του μηχανισμού, η αναστολή λειτουργίας μπορεί να διαρκέσει από 2 έως 12 μήνες.
Αν η ευθύνη αποδίδεται σε επιχείρηση λογισμικού, μεταπωλητή ή τεχνικό που έδωσε τη δυνατότητα παρέμβασης στον μηχανισμό, η κύρωση γίνεται ακόμη αυστηρότερη, καθώς η αναστολή μπορεί να φτάσει από 3 έως 24 μήνες. Η απόφαση προβλέπει επίσης ότι σε αυτές τις περιπτώσεις η αναστολή δεν μπορεί να αρχίσει πριν περάσουν πέντε ημερολογιακές ημέρες από την επίδοση της απόφασης και της σχετικής ειδοποίησης.
Βία κατά ελεγκτών και διαδικασία ακρόασης
Το νέο πλαίσιο διατηρεί αυστηρές προβλέψεις και για περιστατικά απειλής ή χρήσης βίας κατά ελεγκτών. Σε τέτοιες περιπτώσεις επιβάλλονται σωρευτικά πρόστιμα και αναστολή λειτουργίας, ενώ οι υπηρεσίες της ΑΑΔΕ καλούνται να βρίσκονται σε διαρκή ετοιμότητα για την εφαρμογή των μέτρων.
Μετά τον έλεγχο, όπου απαιτείται, κοινοποιείται στον υπόχρεο σημείωμα διαπιστώσεων, το οποίο λειτουργεί και ως κλήση προς ακρόαση. Για τις υποθέσεις που αφορούν παραβίαση φορολογικών μηχανισμών ή παρόχων ηλεκτρονικής έκδοσης στοιχείων, οι έγγραφες απόψεις υποβάλλονται μέσα σε πέντε ημέρες από την κοινοποίηση του σημειώματος.
Η απόφαση ισχύει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, με την ΑΑΔΕ να στέλνει μήνυμα ότι οι φορολογικοί έλεγχοι περνούν σε πιο αυστηρή και άμεση φάση. Το βάρος πέφτει πλέον όχι μόνο στην έκδοση της απόδειξης, αλλά και στη σωστή και πλήρη διαβίβαση των συναλλαγών στα συστήματα της φορολογικής διοίκησης.