Το πρόγραμμα Ανακαινίζω 2026 μπαίνει σε τροχιά υλοποίησης, με το πρώτο στάδιο να αφορά τον έλεγχο επιλεξιμότητας των ενδιαφερομένων και την επίσημη πλατφόρμα αιτήσεων να αναμένεται να ανοίξει στις αρχές Σεπτεμβρίου. Το νέο πρόγραμμα προσφέρει γενναίες επιδοτήσεις για την ανακαίνιση κατοικιών, με το ποσοστό ενίσχυσης να φτάνει ακόμη και το 95% του συνολικού κόστους, ενώ η επιδότηση μπορεί να ανέλθει έως και τις 36.000 ευρώ ανά ακίνητο.
Στόχος της δράσης είναι η αναβάθμιση του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος της χώρας, η επαναφορά κλειστών κατοικιών στην αγορά και η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης χιλιάδων κατοικιών που χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία.
Ποιες κατοικίες μπορούν να ενταχθούν στο Ανακαινίζω 2026;
Το πρόγραμμα αφορά δύο βασικές κατηγορίες ακινήτων.
Η πρώτη κατηγορία περιλαμβάνει κατοικίες που παρέμεναν κλειστές και ουσιαστικά αχρησιμοποίητες κατά τα έτη 2024 και 2025. Οι κατοικίες αυτές, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών ανακαίνισης, θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν είτε ως κύρια κατοικία του ιδιοκτήτη είτε να διατεθούν μέσω μακροχρόνιας μίσθωσης.
Η δεύτερη κατηγορία αφορά κατοικίες που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία και χρειάζονται παρεμβάσεις ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης.
Ποια είναι τα εισοδηματικά κριτήρια για τους δικαιούχους;
Το ύψος του οικογενειακού εισοδήματος αποτελεί βασικό κριτήριο ένταξης στο πρόγραμμα.
Για την Εισοδηματική Κατηγορία Ι προβλέπονται ανώτατα όρια από 18.000 έως 35.000 ευρώ, ενώ για την Εισοδηματική Κατηγορία ΙΙ τα όρια κυμαίνονται από 25.000 έως 45.000 ευρώ.
Τα όρια αυξάνονται ανάλογα με τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων, δίνοντας τη δυνατότητα σε περισσότερες οικογένειες να συμμετάσχουν στη δράση.
Πόση είναι η επιδότηση που προσφέρει το πρόγραμμα;
Η επιχορήγηση διαμορφώνεται στο 80% του επιλέξιμου προϋπολογισμού για τους δικαιούχους της πρώτης εισοδηματικής κατηγορίας και στο 70% για όσους εντάσσονται στη δεύτερη κατηγορία.
Παράλληλα προβλέπεται πρόσθετη ενίσχυση 5% για κατοικίες που βρίσκονται σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, καθώς και για μονογονεϊκές οικογένειες, τρίτεκνους, πολύτεκνους και άτομα με αναπηρία.
Με τις προσαυξήσεις αυτές, το τελικό ποσοστό επιδότησης μπορεί να φτάσει έως και το 95% για την πρώτη κατηγορία και έως το 85% για τη δεύτερη.
Η ανώτατη επιλέξιμη δαπάνη ανέρχεται στα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με συνολικό πλαφόν τις 36.000 ευρώ για κατοικία έως 120 τ.μ.
Επιπλέον, το πρόγραμμα καλύπτει δαπάνες έως 2.500 ευρώ για αμοιβές μηχανικών, έκδοση Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ), Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, απαιτούμενες άδειες και ελέγχους ολοκλήρωσης.
Ποιες είναι οι προϋποθέσεις επιλεξιμότητας των ακινήτων;
Για να ενταχθεί μια κατοικία στο πρόγραμμα, θα πρέπει να πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Το ακίνητο πρέπει να διαθέτει οικοδομική άδεια που έχει εκδοθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990, να έχει επιφάνεια έως 120 τετραγωνικά μέτρα, ενώ για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες προβλέπεται δυνατότητα ένταξης κατοικιών έως 150 τετραγωνικών μέτρων υπό συγκεκριμένους όρους.
Επιπλέον, η κατοικία θα πρέπει να ανήκει σε ενεργειακή κατηγορία έως Γ, να μην έχει ενταχθεί σε αντίστοιχο πρόγραμμα αναβάθμισης μετά την 1η Ιανουαρίου 2020 και να μην είναι δηλωμένη σε πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης τύπου Airbnb.
Τι εργασίες καλύπτει το πρόγραμμα;
Οι παρεμβάσεις που θα χρηματοδοτηθούν πρέπει να οδηγούν σε βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του ακινήτου κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία.
Παράλληλα, οι ενεργειακές παρεμβάσεις θα πρέπει να αντιπροσωπεύουν ποσοστό μεταξύ 20% και 40% του συνολικού προϋπολογισμού του έργου.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι δικαιούχοι θα πρέπει να συνδυάσουν τις εργασίες ανακαίνισης με παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας, όπως θερμομόνωση, αντικατάσταση κουφωμάτων ή αναβάθμιση συστημάτων θέρμανσης και ψύξης.
Τι ισχύει μετά την ολοκλήρωση της ανακαίνισης;
Οι ιδιοκτήτες που θα λάβουν την επιδότηση αναλαμβάνουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις για διάστημα πέντε ετών.
Οι κατοικίες που ήδη χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία θα πρέπει να συνεχίσουν να χρησιμοποιούνται για ιδιοκατοίκηση. Αντίστοιχα, οι κατοικίες που ήταν κλειστές θα πρέπει να διατεθούν είτε για ιδιοκατοίκηση είτε μέσω μακροχρόνιας μίσθωσης.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της πενταετίας απαγορεύεται η βραχυχρόνια μίσθωση μέσω πλατφορμών όπως το Airbnb, η επαγγελματική χρήση του ακινήτου καθώς και η υπεκμίσθωσή του.
Ιδιαίτερα αυστηρή είναι η πρόβλεψη για μεταβίβαση του ακινήτου. Σε περίπτωση πώλησης ή μεταβίβασης πριν από την ολοκλήρωση της πενταετούς περιόδου, ο ιδιοκτήτης υποχρεούται να επιστρέψει το ποσό της επιχορήγησης που έλαβε μέσω του προγράμματος.
Το Ανακαινίζω 2026 εκτιμάται ότι θα αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα στεγαστικά προγράμματα των τελευταίων ετών, καθώς συνδυάζει την ενεργειακή αναβάθμιση παλαιών κατοικιών με την αύξηση της προσφοράς διαθέσιμων κατοικιών στην αγορά μακροχρόνιας μίσθωσης.