Στο άνοιγμα των στενών του Ορμούζ , από αυτή την Παρασκευή, και στη σταδιακή επαναφορά της κανονικότητας προσβλέπει η παγκόσμια ναυτιλία, μετά τη συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν για την κατάπαυση του πυρός στον Περσικό Κόλπο. Η επόμενη μέρα, ύστερα από τέσσερις μήνες πολέμου, περιέχει όμως πολλές άγνωστες μεταβλητές και η επιστροφή σε ένα καθεστώτος, όπως εκείνο που ίσχυε πριν τις 28 Φεβρουαρίου, ότι θα χρειαστεί χρόνο.
Είναι έτοιμα τα πλοία;
Από τις πρώτες αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη έχει αποκλείσει την κυκλοφορία στα Στενά που οδηγούν από τον Κόλπο στα διεθνή ύδατα της Θάλασσας του Ομάν και από όπου υπό κανονικές συνθήκες διέρχεται το 20% της παγκόσμιας πετρελαϊκής παραγωγής και άλλες στρατηγικής σημασίας πρώτες ύλες.
Αποτέλεσμα: Περί τα 500 πλοία και 20.000 ναυτικοί βρίσκονται ακινητοποιημένοι στα ύδατα του Κόλπου, σύμφωνα με το ICS (International Chamber of Shipping).
Από την ανακοίνωση του Τραμπ, ελάχιστα πλοία διέσχισαν τα Στενά με ανοικτό τον αναμεταδότη τους, σύμφωνα με τα στοιχεία του Kpler. Άλλα ωστόσο κατόρθωσαν να κάνουν την διέλευση χωρίς να εκπέμπουν σήμα.
Θεωρητικά, μόλις δοθεί το πράσινο φως, τα μπλοκαρισμένα πλοία θα μπορούν να αποπλεύσουν.
Κανονικά, τα εγκλωβισμένα εδώ και μήνες πληρώματα πιθανότατα έχουν πραγματοποιήσει συστηματικά ασκήσεις επί των πλοίων, έχουν συντηρήσει τις μηχανές και τον εξοπλισμό», εξηγεί ο Jakob Larsen, υπεύθυνος ασφαλείας της ένωσης πλοιοκτητών Bimco. Ομως ο καθαρισμός των υφάλων μπορεί κατά την γνώμη του να είναι αναγκαία.
Αλλα πλοία μπορούν με την σειρά τους να πλεύσουν στο Ορμούζ από την αντίθετη κατεύθυνση με προορισμό τον Κόλπο για να φορτώσουν τους υδρογονάνθρακες που έχουν συσσωρευθεί καθώς και αγροτικά προϊόντα.
Τι μπορεί να συμβεί;
Οι ναυλωτές, οι εφοπλιστές και οι ασφαλιστές θα πρέπει αρχικά να επιδείξουν σύνεση. Μάλιστα οι ασφαλιστές μπορεί «απαιτήσουν συνοδεία», σύμφωνα με τον Hugo Rousse της AXSMarine.
Οι πρώτοι που θα περάσουν τα Στενά μπορεί να είναι οι εφοπλιστές που έχουν τον δικό τους στόλο και «δεν έχουν εισαχθεί στο χρηματιστήριο».
Τα πληρώματα είναι πιθανόν να πάρουν μπόνους ρίσκου, αν και αυτό δεν αποτελεί εμπόδιο κατά την γνώμη του.
Τα τάνκερ που συνδέονται με χώρες όπως το Κουβέιτ, το Ιράκ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Σαουδική Αραβία ή χώρες της Ασίας πιθανόν να είναι τα πρώτα που θα αποπλεύσουν, σύμφωνα με τον Arne Lohmann Rasmussen, αναλυτή της Global Risk Management.
Με το δεδομένο των υψηλών κερδών στον πετρελαϊκό τομέα, μία αύξηση των μπόνους λόγω των κινδύνων του πολέμου πιθανότατα δεν θα αποτελεί εμπόδιο», συμφωνεί ο Tim Smith, διευθυντής του MSI, εταιρείας αναλύσεων του ναυτιλιακού τομέα.
Σύμφωνα με ευρωπαίο επιχειρηματία του τομέα της εμπορικής ναυσιπλοΐας, τα πλοία περιμένουν αυτήν την στιγμή για να εισέλθουν στο Ορμούζ και μάλλον θα πρέπει να περιμένουν κάθε ένα την σειρά του, διότι θα απειληθεί συμφόρηση στα λιμάνια.
Θα χρειαστεί αποναρκοθέτηση;
Η κεντρική ζώνη της περιοχής του Ορμούζ έχει κηρυχθεί ναρκοθετημένη από το Ιράν. Εν αναμονή της επιθεώρησης για νάρκες, «τα πλοία θα μπορούν να χρησιμοποιούν παράκτιες ζώνες ναυσιπλοΐας», οι οποίες ωστόσο δεν μπορούν να απορροφήσουν την κανονική κυκλοφορία των πλοίων, σύμφωνα με τον Jakob Larsen της Bimco.
Η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν συγκροτήσει από τον Μάρτιο συνασπισμό μη εμπολέμων χωρών που θα έχει ως αποστολή την οργάνωση της επιχείρησης αποναρκοθέτησης.
Αν και ο Ντόναλντ Τραμπ δημοσίως εκφράζει τις επιφυλάξεις του για την πρωτοβουλία αυτή, οι Ηνωμένες Πολιτείες «ζητούν να τεθούν μέσα αποναρκοθέτησης» στην διάθεση του Ορμούζ, σύμφωνα με ευρωπαϊκή πηγή.
Πόσος χρόνος χρειάζεται για την επιστροφή στην κανονικότητα;
Από μόνο του το τεχνικό άνοιγμα του Ορμούζ δεν αρκεί: θα χρειαστεί αλλαγή πληρωμάτων, επαναλειτουργία της αλυσίδας παραγωγής η οποία επλήγη στον πόλεμο και η επανασύσταση των στρατηγικών αποθεμάτων υδρογονανθράκων.
Σύμφωνα με τους αναλυτές της Argus Media, τα τάνκερ που θα απεγκλωβίζονται μπορεί να κάνουν και ένα μήνα να φθάσουν στην Ευρώπη, ενώ τέσσερις έως έξι μήνες μπορεί να χρειασθούν για να αποκατασταθούν οι εξαγωγές πετρελαίου στα προ του πολέμου επίπεδα.
«Δεν θα επιστρέψουν όλα στην κανονικότητα ως δια μαγείας», συνοψίζει ο Hugo Rousse εξηγώντας ότι ορισμένες εταιρείες έχουν επίσης συνηθίσει να προμηθεύονται από άλλες πηγές, από τις ΗΠΑ, την Νιγηρία επί παραδείγματι, έχουν ανοίξει νέους διαύλους και έχουν κλείσει νέα συμβόλαια.
Θα υπάρξει τέλος διοδίων;
Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε στο CNBC ότι η Ουάσινγκτον «αναμένει» ότι το Ορμούζ θα ανοίξει «μακροπρόθεσμα χωρίς διόδια», ενώ η ιρανική διπλωματία έκανε λόγο για «τέλη υπηρεσιών ναυσιπλοΐας, προστασίας του περιβάλλοντος και ασφάλειας και προστασίας των πλοίων».
Ο ευρωπαίος επιχειρηματίας του τομέα της εμπορικής ναυσιπλοΐας που ερωτήθηκε σχετικά εμφανίζεται απρόθυμος να καταβάλει τέλη διέλευσης τα οποία αντιβαίνουν στο δίκαιο της θάλασσας.
Δηλώνει επίσης ότι δεν θέλει να καταβάλει χρήματα στους Φρουρούς της Επανάστασης, τον ένοπλο ιδεολογικό βραχίονα της Ισλαμικής Επανάστασης, και, κατά συνέπεια, να χρηματοδοτήσει μία οργάνωση που θεωρείται τρομοκρατική από πολλές δυτικές χώρες.