Η μεταφορά χρημάτων μέσω κοινών τραπεζικών λογαριασμών δεν είναι πάντα μια απλή τραπεζική πράξη. Η ΑΑΔΕ εντείνει τους ελέγχους σε μεταφορές κεφαλαίων μεταξύ συγγενών, συνδικαιούχων και κοινών λογαριασμών, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις οι συναλλαγές αυτές μπορεί να χαρακτηριστούν ως δωρεές ή γονικές παροχές και να επιφέρουν φορολογικές επιβαρύνσεις. Οι φορολογικές αρχές δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην προέλευση των χρημάτων, στον πραγματικό δικαιούχο και στον τελικό αποδέκτη των ποσών.
Πότε μια μεταφορά από κοινό λογαριασμό θεωρείται φορολογητέα;
Η ύπαρξη ενός ονόματος σε κοινό λογαριασμό δεν σημαίνει αυτόματα ότι ο συνδικαιούχος έχει αποκτήσει και δικαίωμα επί του συνόλου των χρημάτων που βρίσκονται σε αυτόν. Η ΑΑΔΕ εξετάζει ποιος κατέθεσε τα χρήματα, ποιος δημιούργησε το υπόλοιπο και ποιος τελικά ωφελήθηκε από τη μεταφορά.
Εάν διαπιστωθεί ότι ένα πρόσωπο δεν συνέβαλε στη δημιουργία του ποσού που βρισκόταν στον κοινό λογαριασμό, αλλά στη συνέχεια χρησιμοποίησε τα χρήματα για δικό του όφελος, η συναλλαγή μπορεί να χαρακτηριστεί ως άτυπη δωρεά και να φορολογηθεί ανάλογα.
Ποια υπόθεση αποτέλεσε «καμπανάκι» για τους φορολογούμενους;
Χαρακτηριστική είναι υπόθεση που εξετάστηκε από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, όπου μεταφέρθηκαν 240.000 ευρώ από οικογενειακό κοινό λογαριασμό, στον οποίο συμμετείχαν οι γονείς και τα παιδιά τους, σε νέο κοινό λογαριασμό του γιου και της συζύγου του.
Οι φορολογικές αρχές έκριναν ότι επρόκειτο για άτυπη δωρεά, καθώς δεν υπήρχαν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι ο γιος είχε συμβάλει στη δημιουργία του αρχικού υπολοίπου. Η προσφυγή του φορολογουμένου απορρίφθηκε και η μεταφορά αντιμετωπίστηκε ως φορολογητέα πράξη.
Ποιες γονικές παροχές και δωρεές βρίσκονται στο μικροσκόπιο;
Στο ετήσιο πρόγραμμα ελέγχων της ΑΑΔΕ για το 2026 περιλαμβάνονται 1.080 υποθέσεις που αφορούν γονικές παροχές και χρηματικές δωρεές. Στόχος είναι να εντοπιστούν περιπτώσεις όπου επιχειρήθηκε η καταστρατήγηση των φορολογικών διατάξεων μέσω διαδοχικών μεταφορών χρημάτων ή χρήσης συγγενικών προσώπων ως ενδιάμεσων κρίκων στις συναλλαγές.
Οι ελεγκτές εξετάζουν πλέον όχι μόνο τον αποστολέα και τον παραλήπτη, αλλά και ολόκληρη τη διαδρομή των χρημάτων, προκειμένου να διαπιστώσουν αν η μεταφορά έγινε με σκοπό την αποφυγή φορολογικών υποχρεώσεων.
Πότε ισχύει το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ;
Η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ για γονικές παροχές και δωρεές μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού, όπως γονείς, παιδιά, σύζυγοι, παππούδες και εγγόνια. Ωστόσο, για να αναγνωριστεί η απαλλαγή, η μεταφορά πρέπει να πραγματοποιηθεί μέσω του τραπεζικού συστήματος και να δηλωθεί κανονικά στις φορολογικές αρχές.
Σε περίπτωση που δεν υπάρχουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά ή δεν μπορεί να αποδειχθεί η τραπεζική διαδρομή του ποσού, η φορολογική απαλλαγή ενδέχεται να μην αναγνωριστεί. Τότε ο φόρος μπορεί να επιβληθεί από το πρώτο ευρώ.
Τι συμβαίνει με τις δωρεές σε μετρητά;
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις χρηματικές δωρεές που γίνονται εκτός τραπεζικού συστήματος. Σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, όταν η μεταφορά χρημάτων πραγματοποιείται με μετρητά και όχι μέσω τραπεζικού λογαριασμού, χάνεται το ευνοϊκό καθεστώς απαλλαγής και επιβάλλεται φόρος από το πρώτο ευρώ.
Η ΑΑΔΕ επισημαίνει ότι οι φορολογούμενοι θα πρέπει να διατηρούν όλα τα αποδεικτικά στοιχεία των συναλλαγών, ώστε να μπορούν να τεκμηριώσουν την προέλευση των χρημάτων και τη φύση της μεταφοράς σε περίπτωση ελέγχου.
Τι πρέπει να προσέξουν οι φορολογούμενοι
Οι κοινoί λογαριασμοί εξακολουθούν να αποτελούν ένα χρήσιμο εργαλείο για τη διαχείριση οικογενειακών οικονομικών υποχρεώσεων. Ωστόσο, οι πρόσφατες υποθέσεις δείχνουν ότι η φορολογική διοίκηση εξετάζει πλέον με μεγαλύτερη αυστηρότητα τις μεταφορές μεγάλων ποσών μεταξύ συνδικαιούχων.
Όσοι πραγματοποιούν γονικές παροχές, δωρεές ή μεταφορές χρημάτων μεταξύ συγγενών καλούνται να εξασφαλίζουν πλήρη τεκμηρίωση των κινήσεων, να χρησιμοποιούν το τραπεζικό σύστημα και να τηρούν τις προβλεπόμενες διαδικασίες, προκειμένου να αποφύγουν δυσάρεστες φορολογικές εκπλήξεις στο μέλλον