Οι αλλαγές στη διαχείριση των κόκκινων δανείων μπαίνουν σταδιακά σε εφαρμογή, με την κυβέρνηση να επιχειρεί να επιταχύνει τις διαδικασίες έκδοσης διαταγών πληρωμής, να αποσυμφορήσει τα δικαστήρια και να διευρύνει την πρόσβαση στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Από τα τέλη Ιουλίου και τον Σεπτέμβριο τίθενται σε ισχύ νέες ρυθμίσεις που αφορούν χιλιάδες δανειολήπτες, ενώ παράλληλα αλλάζει το πλαίσιο προστασίας της κύριας κατοικίας για όσους διαθέτουν σημαντική ακίνητη περιουσία.
Γιατί προχωρούν οι αλλαγές στα κόκκινα δάνεια
Η επιτάχυνση των διαδικασιών αποτελεί πάγιο αίτημα των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, καθώς, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, η διαδρομή από την καταγγελία μιας δανειακής σύμβασης μέχρι τη ρύθμιση της οφειλής ή την αναγκαστική εκτέλεση παραμένει χρονοβόρα και περίπλοκη.
Όπως επισημαίνουν στελέχη του κλάδου, πολλές υποθέσεις εξακολουθούν να διέπονται από διατάξεις που θεσπίστηκαν ακόμη και πριν από έξι δεκαετίες, γεγονός που δημιουργεί καθυστερήσεις τόσο για τους πιστωτές όσο και για τους οφειλέτες.
Το αποτέλεσμα είναι ότι χιλιάδες υποθέσεις παραμένουν σε εκκρεμότητα επί χρόνια, με συνέπεια οι δανειολήπτες να επιβαρύνονται με επιπλέον τόκους και το ιδιωτικό χρέος να διευθετείται με αργούς ρυθμούς.
Τι αλλάζει στις διαταγές πληρωμής
Μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις αφορά τις διαταγές πληρωμής που σχετίζονται με μη εξυπηρετούμενα δάνεια.
Μέχρι και τον Απρίλιο του 2026, η έκδοση μιας διαταγής πληρωμής περνούσε αποκλειστικά από τα δικαστήρια, με αποτέλεσμα η ολοκλήρωση της διαδικασίας να εξαρτάται από τον φόρτο εργασίας κάθε δικασικής υπηρεσίας. Σε αρκετές περιπτώσεις απαιτούνταν πολλοί μήνες μέχρι την έκδοση του σχετικού τίτλου.
Από την 1η Μαΐου 2026, οι νέες αιτήσεις ανατίθενται σε δικηγόρους που είναι εγγεγραμμένοι σε ειδικό κατάλογο. Οι τελευταίοι υποχρεούνται να εγκρίνουν ή να απορρίψουν το αίτημα μέσα σε διάστημα 20 ημερών, περιορίζοντας σημαντικά τον απαιτούμενο χρόνο.
Η αλλαγή αυτή δεν επιταχύνει μόνο τις διαδικασίες για τις τράπεζες και τους servicers, αλλά αποδεσμεύει και πολύτιμο δικαστικό χρόνο, επιτρέποντας στους δικαστές να επικεντρωθούν σε υποθέσεις που απαιτούν ουσιαστική κρίση και ακροαματική διαδικασία.
Πώς θα λειτουργήσει η νέα πλατφόρμα ανακοπών
Παράλληλα, το υπουργείο Δικαιοσύνης προχωρά στη δημιουργία της Ηλεκτρονικής Πλατφόρμας Ανακοπών, η οποία αναμένεται να τεθεί σε πλήρη παραγωγική λειτουργία το προσεχές φθινόπωρο.
Στην πλατφόρμα θα ενταχθούν υποθέσεις που αφορούν ανακοπές κατά διαταγών πληρωμής, προσφυγές κατά πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης και άλλες συναφείς διαδικασίες που σήμερα εκδικάζονται με μεγάλες καθυστερήσεις.
Στόχος του υπουργείου είναι να αντιμετωπιστεί το συσσωρευμένο απόθεμα εκκρεμοτήτων, καθώς σε ορισμένα δικαστήρια οι ημερομηνίες εκδίκασης έχουν μετατεθεί ακόμη και για τα τέλη της επόμενης δεκαετίας.
Με βάση τον σχεδιασμό της κυβέρνησης, η εκκαθάριση των συγκεκριμένων υποθέσεων εκτιμάται ότι θα έχει ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2028.
Ποιες αλλαγές έρχονται στον εξωδικαστικό μηχανισμό
Την ίδια στιγμή, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχωρά σε νέες παρεμβάσεις στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, επιδιώκοντας να δώσει τη δυνατότητα σε περισσότερους δανειολήπτες να προχωρήσουν σε αναδιάρθρωση των χρεών τους.
Οι εταιρείες διαχείρισης εμφανίζονται θετικές απέναντι στις αλλαγές, καθώς ο εξωδικαστικός μηχανισμός βασίζεται σε έναν αντικειμενικό αλγόριθμο, μειώνοντας τόσο το διαχειριστικό κόστος όσο και τον χρόνο που απαιτείται για την επίτευξη συμφωνίας.
Η σημαντικότερη μεταβολή τίθεται σε ισχύ στις 26 Ιουλίου, όταν το ελάχιστο όριο οφειλής για την υποβολή αίτησης θα μειωθεί από τις 10.000 ευρώ στις 5.000 ευρώ.
Η συγκεκριμένη αλλαγή εκτιμάται ότι θα διευρύνει σημαντικά τον αριθμό των δικαιούχων, επιτρέποντας σε περισσότερα νοικοκυριά και μικρούς οφειλέτες να αξιοποιήσουν το εργαλείο.
Τι προβλέπεται για την προστασία της κύριας κατοικίας
Μία ακόμη σημαντική παρέμβαση θα ενεργοποιηθεί στις 21 Σεπτεμβρίου, με στόχο να διευκολυνθούν οι οφειλέτες που διαθέτουν μεγάλη ακίνητη περιουσία αλλά επιθυμούν να διασώσουν την κύρια κατοικία τους.
Με το νέο πλαίσιο, ο οφειλέτης θα μπορεί να εξαιρεί το βασικό του σπίτι από την αναγκαστική εκτέλεση, υπό την προϋπόθεση ότι θα αποδεχθεί τη ρευστοποίηση ή αξιοποίηση άλλων περιουσιακών στοιχείων, όπως δεύτερες κατοικίες, αγροτεμάχια, οικόπεδα ή επαγγελματικά ακίνητα.
Η δυνατότητα αυτή αναμένεται να οδηγήσει σε μεγαλύτερα «κουρέματα» οφειλών, καθώς τα έσοδα από την αξιοποίηση της υπόλοιπης περιουσίας θα συμβάλλουν στη μείωση του συνολικού χρέους.
Παράλληλα, οι δανειολήπτες θα μπορούν να εξασφαλίσουν χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις και πιο βιώσιμες ρυθμίσεις, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η πρώτη κατοικία τους.
Γιατί οι servicers θεωρούν κρίσιμες τις παρεμβάσεις
Σύμφωνα με στελέχη των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, ένας μεγάλος αριθμός οφειλετών επιθυμούσε εδώ και χρόνια να προχωρήσει σε αναδιάρθρωση των χρεών του αξιοποιώντας την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία του, διατηρώντας παράλληλα την κύρια κατοικία.
Ωστόσο, το ισχύον θεσμικό πλαίσιο δεν επέτρεπε μια τέτοια λύση, καθώς κατά την αξιολόγηση λαμβανόταν υπόψη το σύνολο των ακινήτων, συμπεριλαμβανομένου και του πρώτου σπιτιού.
Οι νέες παρεμβάσεις φιλοδοξούν να επιταχύνουν την αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους, να αποσυμφορήσουν τα δικαστήρια και να προσφέρουν περισσότερες επιλογές σε χιλιάδες δανειολήπτες που αναζητούν μια βιώσιμη λύση για τα οικονομικά τους βάρη.