Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους τίθεται σε εφαρμογή από τη Δευτέρα 27 Ιουλίου, καθώς ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών επεκτείνεται πλέον και σε όσους έχουν συνολικές οφειλές από 5.000 ευρώ, αντί του ορίου των 10.000 ευρώ που ίσχυε μέχρι σήμερα.
Η αλλαγή, που προβλέπεται στον νόμο 5313/2026, ανοίγει τον δρόμο για περίπου 1 εκατομμύριο επιπλέον οφειλέτες, κυρίως νοικοκυριά, αυτοαπασχολούμενους και μικροεπαγγελματίες, οι οποίοι μέχρι σήμερα δεν μπορούσαν να αξιοποιήσουν τον εξωδικαστικό μηχανισμό, παρά το γεγονός ότι αντιμετώπιζαν σοβαρό κίνδυνο κατασχέσεων ή άλλων αναγκαστικών μέτρων.
Τι αλλάζει από τις 27 Ιουλίου
Η σημαντικότερη μεταβολή είναι η μείωση του ελάχιστου ύψους των οφειλών που απαιτείται για την ένταξη στον μηχανισμό.
Μέχρι σήμερα δικαίωμα συμμετοχής είχαν μόνο όσοι χρωστούσαν τουλάχιστον 10.000 ευρώ. Με το νέο πλαίσιο, δικαίωμα υποβολής αίτησης αποκτούν όσοι έχουν συνολικές οφειλές άνω των 5.000 ευρώ, είτε προς το Δημόσιο είτε προς ασφαλιστικά ταμεία, τράπεζες ή εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (funds).
Κόκκινα δάνεια: Οι νέες αλλαγές σε εξωδικαστικό και πλειστηριασμούς – Τι ισχύει από Ιούλιο και Σεπτέμβριο
Έτσι, πολίτες που μέχρι σήμερα έμεναν εκτός επειδή χρωστούσαν 6.000 ή 7.500 ευρώ, μπορούν πλέον να ενταχθούν στη διαδικασία και να αναζητήσουν συνολική ρύθμιση των υποχρεώσεών τους.
Ποιους αφορά
Το νέο καθεστώς απευθύνεται σε:
- φυσικά πρόσωπα με ληξιπρόθεσμες οφειλές,
- μισθωτούς και συνταξιούχους,
- ελεύθερους επαγγελματίες,
- μικροεπιχειρήσεις,
- όσους έχουν χρέη στην ΑΑΔΕ,
- οφειλέτες του e-ΕΦΚΑ μέσω ΚΕΑΟ,
- δανειολήπτες τραπεζών και funds.
Η δυνατότητα αφορά το σύνολο των οφειλών του πολίτη και όχι κάθε χρέος ξεχωριστά.
Τα βασικά οφέλη
Η ένταξη στον εξωδικαστικό συνοδεύεται από σημαντικές προστασίες και διευκολύνσεις.
Προστασία από κατασχέσεις
Μετά την οριστική υποβολή της αίτησης αναστέλλονται οι διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης, όπως κατασχέσεις λογαριασμών ή άλλα εισπρακτικά μέτρα, σύμφωνα με το πλαίσιο του μηχανισμού.
Έως 240 δόσεις προς το Δημόσιο
Οι οφειλές προς την ΑΑΔΕ και τα ασφαλιστικά ταμεία μπορούν να αποπληρωθούν σε έως 240 μηνιαίες δόσεις, δηλαδή σε χρονικό ορίζοντα έως 20 ετών.
Έως 420 δόσεις για δάνεια
Για οφειλές προς τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων προβλέπεται δυνατότητα αποπληρωμής έως και 420 δόσεων, δηλαδή έως 35 χρόνια.
Δυνατότητα “κουρέματος”
Ανάλογα με τα εισοδήματα, την ακίνητη περιουσία και τη συνολική οικονομική εικόνα του οφειλέτη, ο αλγόριθμος μπορεί να προτείνει διαγραφή μέρους των προσαυξήσεων ή ακόμη και τμήματος της βασικής οφειλής, όπου αυτό επιτρέπεται.
Πώς λειτουργεί η διαδικασία
Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω της ειδικής πλατφόρμας της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους.
Ο ενδιαφερόμενος δίνει τη συγκατάθεσή του ώστε να αντληθούν στοιχεία για:
- εισοδήματα,
- ακίνητη και κινητή περιουσία,
- τραπεζικές καταθέσεις,
- συνολικές υποχρεώσεις.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, ο αλγόριθμος υπολογίζει ποιο θεωρείται βιώσιμο σχέδιο αποπληρωμής.
Ο οφειλέτης δεν επιλέγει μόνος του τον αριθμό των δόσεων ή το ύψος της μηνιαίας καταβολής. Καλείται να αποδεχθεί ή να απορρίψει την πρόταση που προκύπτει από την αυτοματοποιημένη διαδικασία.
Τι πρέπει να προσέξουν οι ενδιαφερόμενοι
Υπάρχουν ορισμένοι βασικοί κανόνες που πρέπει να γνωρίζουν όσοι σκοπεύουν να υποβάλουν αίτηση:
- Το συνολικό χρέος πρέπει να υπερβαίνει τις 5.000 ευρώ. Αν ανέρχεται σε 4.999 ευρώ, δεν υπάρχει δυνατότητα ένταξης στον εξωδικαστικό.
- Η ελάχιστη μηνιαία δόση διαμορφώνεται στα 50 ευρώ.
- Απαιτείται πλήρης διασταύρωση των οικονομικών στοιχείων του αιτούντος.
- Η πρόταση αποπληρωμής βασίζεται στην πραγματική οικονομική δυνατότητα του οφειλέτη.
Τι ισχύει για όσους έχουν μικρότερα χρέη
Όσοι έχουν συνολικές οφειλές κάτω από τις 5.000 ευρώ εξακολουθούν να μην μπορούν να χρησιμοποιήσουν τον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Για αυτούς εξακολουθούν να ισχύουν οι διαθέσιμες πάγιες ρυθμίσεις ή άλλες ειδικές ρυθμίσεις που προβλέπονται από τη φορολογική και ασφαλιστική νομοθεσία.
Ένα εργαλείο που διευρύνεται
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μέχρι σήμερα μέσω του εξωδικαστικού έχουν ολοκληρωθεί περισσότερες από 64.000 ρυθμίσεις, που αφορούν συνολικές οφειλές περίπου 20 δισ. ευρώ.
Με τη μείωση του ορίου στις 5.000 ευρώ, η κυβέρνηση επιχειρεί να επεκτείνει το εργαλείο στους μικροοφειλέτες, δίνοντας τη δυνατότητα σε πολύ περισσότερους πολίτες να ρυθμίσουν συνολικά τα χρέη τους, να αποφύγουν αναγκαστικά μέτρα και να αποκτήσουν έναν μακροπρόθεσμο προγραμματισμό αποπληρωμής.