Με υποτονικούς ρυθμούς και χωρίς τις προσδοκώμενες επιδόσεις εξελίσσονται οι θερινές εκπτώσεις, καθώς η σημαντική μείωση των τιμών δεν φαίνεται μέχρι στιγμής να αρκεί για να οδηγήσει περισσότερους καταναλωτές στα καταστήματα. Εκπρόσωποι του εμπορικού κόσμου σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη περιγράφουν μια απογοητευτική εικόνα, με περιορισμένη επισκεψιμότητα και χαμηλούς τζίρους, παρά το γεγονός ότι οι εκπτώσεις σε αρκετές περιπτώσεις υπερβαίνουν το 50%.
Κλειστά τα περισσότερα καταστήματα στη Θεσσαλονίκη
Ο Μιλτιάδης Παυλίδης, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Εμπορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, ανέφερε ότι η πλειονότητα των καταστημάτων που ανήκουν στα μέλη του συλλόγου δεν άνοιξε την πρώτη Κυριακή των εκπτώσεων. Αντίθετα, οι μεγάλες εμπορικές αλυσίδες επέλεξαν να λειτουργήσουν κανονικά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η κίνηση στην αγορά παρέμεινε ιδιαίτερα περιορισμένη, επιβεβαιώνοντας τη δύσκολη θέση στην οποία βρίσκεται το λιανεμπόριο. Όπως σημείωσε, ακόμη και οι μεγάλες μειώσεις των τιμών δεν στάθηκαν ικανές να κινητοποιήσουν τους καταναλωτές, οι οποίοι εξακολουθούν να εμφανίζονται ιδιαίτερα συγκρατημένοι στις αγορές τους.
Δεκάδες άδεια καταστήματα στο κέντρο της πόλης
Ο κ. Παυλίδης αναφέρθηκε και στην εικόνα του εμπορικού κέντρου της Θεσσαλονίκης, όπου, όπως υποστήριξε, υπάρχουν πλέον δεκάδες κενά καταστήματα.
Μέρος του προβλήματος απέδωσε στη δυσκολία πρόσβασης στο κέντρο, στα κυκλοφοριακά προβλήματα και στην περιορισμένη διαθεσιμότητα θέσεων στάθμευσης. Καθοριστικός παράγοντας, ωστόσο, παραμένει η οικονομική πίεση που δέχονται τα νοικοκυριά, καθώς μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους κατευθύνεται πλέον στην κάλυψη βασικών αναγκών.
Την ίδια ώρα, οι μικρές και μεσαίες εμπορικές επιχειρήσεις καλούνται να αντιμετωπίσουν τον έντονο ανταγωνισμό τόσο από τις πολυεθνικές αλυσίδες όσο και από τις μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες, οι οποίες διαθέτουν μεγαλύτερα περιθώρια για προσφορές, διαφημιστικές καμπάνιες και χαμηλότερες τιμές.
Απογοητευτική εικόνα και στην αγορά της Αθήνας
Ανάλογη κατάσταση καταγράφεται και στην πρωτεύουσα. Ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, Θάνος Τσαγκάρης, ανέφερε ότι η εμπορική δραστηριότητα κινήθηκε σε χαμηλά επίπεδα όχι μόνο κατά την έναρξη των θερινών εκπτώσεων, αλλά και σε ολόκληρη τη σεζόν που προηγήθηκε.
Πολλές επιχειρήσεις, όπως εξήγησε, αναγκάστηκαν να προχωρήσουν από νωρίς σε γενναίες μειώσεις τιμών, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπέρασαν το 50%. Βασικός στόχος ήταν η διάθεση των αποθεμάτων και η εξασφάλιση της απαραίτητης ρευστότητας για την κάλυψη ενοικίων, λογαριασμών, μισθών και άλλων υποχρεώσεων.
Παρά τις μεγάλες προσφορές, όμως, η ανταπόκριση των καταναλωτών ήταν περιορισμένη. Αναφερόμενος στην πρώτη Κυριακή των εκπτώσεων, ο κ. Τσαγκάρης έκανε λόγο ακόμη και για «μηδενικό τζίρο», σημειώνοντας ότι για αρκετά καταστήματα το κόστος λειτουργίας ήταν υψηλότερο από τις εισπράξεις της ημέρας.
Η ακρίβεια περιορίζει τις αγορές
Οι εκπρόσωποι των εμπόρων αποδίδουν τη μειωμένη κατανάλωση κυρίως στη συνεχιζόμενη ακρίβεια και στο αυξημένο κόστος στέγασης. Τα νοικοκυριά διαθέτουν πλέον μεγαλύτερο μέρος του μηνιαίου προϋπολογισμού τους για τρόφιμα, λογαριασμούς, ενοίκια και μετακινήσεις, αφήνοντας λιγότερα χρήματα για αγορές ένδυσης, υπόδησης και άλλων καταναλωτικών προϊόντων.
Παράλληλα, οι καταναλωτικές συνήθειες έχουν μεταβληθεί σημαντικά. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, αρκετοί πολίτες προτιμούν να διαθέτουν το διαθέσιμο εισόδημά τους σε υπηρεσίες και εμπειρίες, όπως η εστίαση, οι διακοπές και ο τουρισμός, αντί να προχωρούν σε αγορές προϊόντων.
Σημαντικό μέρος της κατανάλωσης έχει επίσης μεταφερθεί στο ηλεκτρονικό εμπόριο, γεγονός που επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τα φυσικά καταστήματα, ιδιαίτερα τις μικρές επιχειρήσεις που δεν διαθέτουν ισχυρή διαδικτυακή παρουσία.
«Οι εκπτώσεις έχουν χάσει τον χαρακτήρα τους»
Ο Θάνος Τσαγκάρης έθεσε και θέμα αναθεώρησης του θεσμικού πλαισίου των εκπτώσεων, υποστηρίζοντας ότι οι επίσημες εκπτωτικές περίοδοι έχουν χάσει σε μεγάλο βαθμό τη σημασία που είχαν στο παρελθόν.
Η δυνατότητα πραγματοποίησης προσφορών και προωθητικών ενεργειών καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους έχει, σύμφωνα με τον ίδιο, αποδυναμώσει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα των θερινών και χειμερινών εκπτώσεων. Οι καταναλωτές συναντούν πλέον μειωμένες τιμές σχεδόν σε μόνιμη βάση, με αποτέλεσμα να μην περιμένουν τις καθιερωμένες περιόδους για να πραγματοποιήσουν τις αγορές τους.
Για τον λόγο αυτό, ο εμπορικός κόσμος ζητά επανεξέταση του ισχύοντος πλαισίου, ώστε οι εκπτώσεις να αποκτήσουν ξανά ουσιαστικό περιεχόμενο και να λειτουργούν ως πραγματική ευκαιρία ενίσχυσης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Ο ανταγωνισμός από τις διεθνείς πλατφόρμες
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στους εμπόρους και η διεύρυνση του μεριδίου που καταλαμβάνουν οι μεγάλες διεθνείς πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου, οι οποίες αποστέλλουν καθημερινά μεγάλο αριθμό προϊόντων χαμηλού κόστους από τρίτες χώρες.
Οι εκπρόσωποι του κλάδου χαρακτήρισαν θετική την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την επιβολή τέλους στα μικροδέματα που εισέρχονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Εκτιμούν ότι το μέτρο μπορεί να περιορίσει μέρος του αθέμιτου ανταγωνισμού που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές και ελληνικές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, ζητούν αυστηρότερους ελέγχους ως προς την ποιότητα και την ασφάλεια των εισαγόμενων προϊόντων. Εκφράζουν, ωστόσο, την ανησυχία ότι οι διεθνείς πλατφόρμες ενδέχεται να παρακάμψουν τα νέα μέτρα, μεταφέροντας προϊόντα σε μεγάλες αποθήκες εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διακινώντας τα στη συνέχεια ως εσωτερικές αποστολές.
Κάλεσμα στήριξης των τοπικών αγορών
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι εκπρόσωποι του εμπορικού κόσμου καλούν τους καταναλωτές να στηρίξουν τις τοπικές επιχειρήσεις και τα καταστήματα της γειτονιάς τους.
Όπως επισημαίνουν, η επιβίωση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων δεν αφορά μόνο τους ιδιοκτήτες και τους εργαζομένους τους, αλλά συνδέεται άμεσα με τη διατήρηση θέσεων εργασίας, τη λειτουργία των τοπικών αγορών και τη συνολική εικόνα των αστικών κέντρων.
Η αύξηση των κλειστών καταστημάτων, όπως προειδοποιούν, οδηγεί σταδιακά στην εμπορική και κοινωνική υποβάθμιση των πόλεων, την ώρα που το λιανεμπόριο καλείται να ανταπεξέλθει σε μια από τις δυσκολότερες περιόδους των τελευταίων ετών.