Οι τιμές του πετρελαίου ενισχύονται σημαντικά, καθώς η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή αυξάνει τους φόβους για νέα προβλήματα στην παγκόσμια τροφοδοσία και πιθανές ανατιμήσεις στα καύσιμα. Την Τετάρτη 22 Ιουλίου, το Brent ξεπέρασε τα 95 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας άνοδο άνω του 4% και φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 7 εβδομάδων.
Το διεθνές σημείο αναφοράς συμπλήρωσε τέταρτη διαδοχική ανοδική συνεδρίαση. Ανοδικά κινείται και το αμερικανικό αργό WTI, το οποίο διαπραγματεύεται κοντά στα 88 δολάρια ανά βαρέλι.
Η αγορά αντιδρά στις συνεχιζόμενες στρατιωτικές και πολιτικές εντάσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν ενώ ενισχύεται η ανησυχία ότι απειλείται μία ακόμη κρίσιμη διαδρομή εξαγωγών πετρελαίου.
Χούθι και Ερυθρά Θάλασσα
Οι Χούθι της Υεμένης κάλεσαν τις ναυτιλιακές εταιρείες να αποφεύγουν τα λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας. Η προειδοποίηση αφορά ιδιαίτερα τη διαδρομή της Ερυθράς Θάλασσας, η οποία διατήρησε σημαντικές ποσότητες αργού διαθέσιμες στην αγορά, παρά τον σχεδόν πλήρη περιορισμό της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Η εξέλιξη σημειώνεται ενώ ΗΠΑ και Ιράν ανταλλάσσουν επιθέσεις για ενδέκατη συνεχόμενη ημέρα. Οι ροές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο έχουν ήδη μειωθεί δραματικά εξαιτίας της κατάστασης στο Ορμούζ.
Ο Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι η Τεχεράνη δεν επιδιώκει ουσιαστικές συνομιλίες, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε με ισχυρότερα πλήγματα. Η ένταση αυτή επιβαρύνει τις εκτιμήσεις για την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών και τη σταθερότητα του ενεργειακού εφοδιασμού.
Tο Γιανμπού ως εναλλακτική εξαγωγική πύλη
Με τα Στενά του Ορμούζ σχεδόν ακινητοποιημένα, η Σαουδική Αραβία έχει διοχετεύσει σημαντικό μέρος των εξαγωγών της μέσω του Γιανμπού. Πρόκειται για μεγάλο πετρελαϊκό και βιομηχανικό λιμάνι στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας.
Από το Γιανμπού, τα φορτία μπορούν να κατευθυνθούν προς την Ευρώπη μέσω της Διώρυγας του Σουέζ ή προς την Ασία, περνώντας από τα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ, στη νότια είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας.
Η συγκεκριμένη θαλάσσια ζώνη βρίσκεται όμως στην επιχειρησιακή εμβέλεια των Χούθι, οι οποίοι έχουν στο παρελθόν πλήξει εμπορικά πλοία. Ενδεχόμενη επίθεση σε σαουδαραβικά πλοία ή πετρελαϊκές εγκαταστάσεις θα μπορούσε να προκαλέσει νέα αναστάτωση στις διεθνείς αγορές.
Κίνδυνος για 4 εκατ. βαρέλια ημερησίως
Η Σαουδική Αραβία εξήγε μέσω του Γιανμπού περίπου 4 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα. Οι ποσότητες αυτές απέκτησαν ιδιαίτερη σημασία μετά την απότομη μείωση των διελεύσεων από τα Στενά του Ορμούζ.
Ο αγωγός Ανατολής-Δύσης διαθέτει θεωρητική δυνατότητα μεταφοράς περίπου 7 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως. Ωστόσο, περίπου 2 εκατομμύρια βαρέλια καλύπτουν ανάγκες της εγχώριας αγοράς, ενώ οι δυνατότητες του λιμανιού θέτουν τη διατηρήσιμη εξαγωγική ικανότητα μεταξύ 4 και 4,5 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα.
Αν διαταραχθεί και η διαδρομή της Ερυθράς Θάλασσας, η Σαουδική Αραβία θα χάσει στην πράξη τη βασικότερη εναλλακτική οδό εξαγωγών της. Αυτό θα περιόριζε περαιτέρω την προσφορά στην παγκόσμια αγορά.
Πιέσεις για Brent προς τα 100 δολάρια
Σε περίπτωση που στοχοποιηθούν σαουδαραβικά πλοία ή υποδομές και οι διαταραχές αποκτήσουν διάρκεια, το Brent θα μπορούσε να κινηθεί γρήγορα προς τα 100 δολάρια το βαρέλι. Το WTI αναμένεται να ακολουθήσει αντίστοιχη πορεία.
Ένα πλήρες κλείσιμο της ναυσιπλοΐας στα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ θα οδηγούσε σε ταχεία μείωση των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου. Οι τιμές θα παρέμεναν υψηλές έως ότου προκύψει πολιτική ή στρατιωτική λύση που θα επιτρέπει την ασφαλή επανέναρξη των μεταφορών.
Η ανησυχία δεν περιορίζεται στις άμεσες απώλειες φορτίων. Η αβεβαιότητα αφορά τη δυνατότητα έγκαιρης παράδοσης πετρελαίου στις αγορές, το αυξημένο κόστος ασφάλισης και μεταφοράς, καθώς και την προθυμία των ναυτιλιακών εταιρειών να διέρχονται από την περιοχή.
Φόβοι για ἀλμα στα 2 ευρώ η βενζίνη
Νέος γύρος ανατιμήσεων στα καύσιμα προκαλεί ανησυχία στην αγορά. Οι αυξήσεις καταγράφονται ήδη καθημερινά στα πρατήρια, με την προοπτική περαιτέρω επιβάρυνσης για τους οδηγούς.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Παρατηρητηρίου Καυσίμων, η μέση πανελλαδική τιμή για την αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων ανέρχεται στα 1,982 ευρώ το λίτρο. Το πετρέλαιο κίνησης, αντίστοιχα, πωλείται κατά μέσον όρο προς 1,966 ευρώ ανά λίτρο.
Η ελληνική αγορά καυσίμων δεν ακολούθησε με την αναμενόμενη ένταση την προηγούμενη πτωτική πορεία των διεθνών τιμών. Με την άνοδο του πετρελαίου στη διεθνή αγορά, οι λιανικές τιμές στη χώρα ενισχύονται εκ νέου.
Μέρος των ανατιμήσεων περιορίζεται από την έκπτωση που εφαρμόζουν τα διυλιστήρια. Η μείωση αυτή υπολογίζεται στα 10 λεπτά του ευρώ ανά λίτρο για τη βενζίνη και στα 5 λεπτά ανά λίτρο για το ντίζελ.
Η διατήρηση του Brent κοντά στα 95 δολάρια ανά βαρέλι δημιουργεί συνθήκες για πρόσθετες αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων στην Ελλάδα. Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει άμεσα το κόστος μετακίνησης, καθώς η αμόλυβδη και το πετρέλαιο κίνησης βρίσκονται ήδη κοντά στα 2 ευρώ ανά λίτρο.