Αιφνιδιαστικούς επιτόπιους ελέγχους σε επιχειρήσεις της ακτοπλοΐας, που παρέχουν υπηρεσίες θαλάσσιας μεταφοράς επιβατών, Ι.Χ. οχημάτων και φορτηγών, πραγματοποίησε χθες και σήμερα η Επιτροπή Ανταγωνισμού. Οι έλεγχοι εντάσσονται σε αυτεπάγγελτη έρευνα για πιθανές παραβάσεις των κανόνων ανταγωνισμού στον κλάδο.
Η έρευνα αφορά σε ενδεχόμενες οριζόντιες συμπράξεις μεταξύ ανταγωνιστικών εταιρειών, κυρίως για κατανομή αγορών και καθορισμό τιμών. Παράλληλα, η Επιτροπή εξετάζει πιθανή κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης από επιχείρηση του κλάδου, μέσω τιμολογιακών ή άλλων εμπορικών πρακτικών.
Οι πρακτικές αυτές ερευνώνται υπό το πρίσμα των άρθρων 1 και 2 του ν. 3959/2011, καθώς και των άρθρων 101 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).
Η Επιτροπή διευκρινίζει ότι οι έλεγχοι πραγματοποιούνται σε επιχειρήσεις από τις οποίες είναι δυνατόν να συγκεντρωθούν στοιχεία για την υπό διερεύνηση αγορά. Η διαδικασία δεν σημαίνει ότι οι ελεγχόμενες εταιρείες έχουν διαπράξει παράβαση ούτε προεξοφλεί το τελικό αποτέλεσμα της έρευνας.
Ακτοπλοΐα και ανταγωνισμός
«Η ακτοπλοΐα αποτελεί κλάδο στρατηγικής σημασίας για την ελληνική οικονομία, και τον συνδετικό κρίκο μεταξύ της ηπειρωτικής Ελλάδας και του νησιωτικού της χώρου».
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού αναφέρει ότι οι αυτεπάγγελτες έρευνές της επικεντρώνονται σε συμπεριφορές επιχειρήσεων που ενδέχεται να περιορίζουν τον ανταγωνισμό και να επιβαρύνουν τους ταξιδιώτες με υψηλότερες τιμές ή υπηρεσίες χαμηλότερης ποιότητας.
Παράλληλα, η Ε.Α. διεξάγει κλαδική έρευνα για την αποτίμηση της έντασης και της ποιότητας του ανταγωνισμού στην ακτοπλοΐα. Η Ενδιάμεση Έκθεση της Αρχής και η δημόσια διαβούλευση που ακολούθησε ανέδειξαν την ανάγκη επανεξέτασης του ρυθμιστικού πλαισίου, εκσυγχρονισμού του ακτοπλοϊκού στόλου και αναβάθμισης των λιμενικών υποδομών.
Στόχος είναι η ενίσχυση του ανταγωνισμού, με ταυτόχρονη διατήρηση της ισορροπίας ανάμεσα στην οικονομική βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και την εξυπηρέτηση του ευρύτερου δημοσίου συμφέροντος.
Το νομικό πλαίσιο της έρευνας
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού, ως αρμόδια Αρχή για την τήρηση των κανόνων της ελεύθερης αγοράς, εφαρμόζει τον ν. 3959/2011 και τα άρθρα 101 και 102 ΣΛΕΕ.
Το άρθρο 1 του ν. 3959/2011 και το άρθρο 101 ΣΛΕΕ απαγορεύουν συμφωνίες, αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων και εναρμονισμένες πρακτικές που έχουν ως σκοπό ή αποτέλεσμα τον περιορισμό του ανταγωνισμού.
Επιπλέον, το άρθρο 1Α του ν. 3959/2011 απαγορεύει μονομερείς ενέργειες που συνιστούν πρόσκληση για συμμετοχή σε απαγορευμένη σύμπραξη, καθώς και την κοινοποίηση μελλοντικών προθέσεων τιμολόγησης προς ανταγωνιστές.
Τα άρθρα 2 του ν. 3959/2011 και 102 ΣΛΕΕ απαγορεύουν την καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης από επιχειρήσεις στην αγορά.
Η Επιτροπή δηλώνει ότι θα παρεμβαίνει κατά προτεραιότητα όπου απαιτείται και θα αξιολογεί κάθε σχετική υπόθεση που τίθεται υπόψη της, είτε μέσω καταγγελίας είτε μέσω αίτησης υπαγωγής στο πρόγραμμα επιείκειας,είτε με ανώνυμες πληροφορίες από το ασφαλές ψηφιακό σύστημα whistleblowing ή με άλλο τρόπο. Σε περιπτώσεις διαπίστωσης παραβάσεων, προβλέπεται η επιβολή αυστηρών διοικητικών κυρώσεων βάσει του ν. 3959/2011 και των άρθρων 101 και 102 ΣΛΕΕ.
Πρόγραμμα επιείκειας και κυρώσεις για καρτέλ
Η συμμετοχή σε καρτελικές συμφωνίες, δηλαδή σε μυστικές συνεννοήσεις ανταγωνιστών για τιμές, ποσότητες, κατανομή πελατών ή μεριδίων αγοράς και νόθευση διαγωνισμών, μπορεί να επιφέρει υψηλά πρόστιμα από την Επιτροπή Ανταγωνισμού.
Οι κυρώσεις μπορεί επίσης να περιλαμβάνουν ποινικές συνέπειες για τα υπεύθυνα φυσικά πρόσωπα, καθώς και αποκλεισμό των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων από δημόσιους διαγωνισμούς και συμβάσεις παραχώρησης για τρία έτη από την έκδοση της σχετικής απόφασης.
Η υπαγωγή στο πρόγραμμα επιείκειας της Επιτροπής Ανταγωνισμού μπορεί να προσφέρει ολική ή μερική απαλλαγή από διοικητικά πρόστιμα ή μείωση τους. Προβλέπεται ακόμη εξάλειψη του αξιοποίνου ή επιβολή μειωμένης ποινής στα υπαίτια φυσικά πρόσωπα, πλήρης απαλλαγή της επιχείρησης από διοικητικές κυρώσεις και αποφυγή αποκλεισμού από δημόσιους διαγωνισμούς ή συμβάσεις παραχώρησης.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ενημερωθούν για τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία υπαγωγής στο πρόγραμμα επιείκειας στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://www.epant.gr/nomothesia/nomothesia-antagonismou/programma-epieikias.html ή να επικοινωνήσουν με την Επιτροπή Ανταγωνισμού στο 210 88 09 100.
Για την υποβολή ανώνυμων πληροφοριών μέσω του συστήματος της Επιτροπής Ανταγωνισμού, είναι διαθέσιμη η ιστοσελίδα https://www.epant.gr/digital/anonymi-paroxi-pliroforion/gia-polites-epixeiriseis.html