Χιλιάδες πολίτες και επαγγελματίες με χρέη από 5.000 ευρώ μπορούν πλέον να εξετάσουν την ένταξή τους στον νέο εξωδικαστικό μηχανισμό. Η μείωση του ελάχιστου ορίου από τις 10.000 ευρώ φέρνει στον μηχανισμό και μικρότερους οφειλέτες, ενώ η αίτηση μπορεί να καλύπτει συνολικά χρέη προς την Εφορία, τον ΕΦΚΑ, τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Η ουσία της αλλαγής είναι ότι ένας πολίτης δεν χρειάζεται να αναζητά ξεχωριστές λύσεις για κάθε οφειλή. Μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας υποβάλλει μία αίτηση, δηλώνει την οικονομική και περιουσιακή του κατάσταση και λαμβάνει πρόταση ρύθμισης προσαρμοσμένη στα δεδομένα του.
Ποιοι μπορούν να αξιοποιήσουν τον νέο εξωδικαστικό μηχανισμό
Στη διαδικασία μπορούν να μπουν φυσικά πρόσωπα, ελεύθεροι επαγγελματίες, επιχειρήσεις και νομικά πρόσωπα που έχουν συνολικές οφειλές άνω των 5.000 ευρώ. Η δυνατότητα αφορά ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία, αλλά και τραπεζικές οφειλές ή δάνεια που έχουν μεταβιβαστεί σε servicers.
Η νέα ρύθμιση απευθύνεται κυρίως σε όσους έχουν περισσότερους από έναν πιστωτές και αναζητούν ενιαία λύση. Είναι διαφορετική από τη ρύθμιση των 72 δόσεων, η οποία αφορά αποκλειστικά οφειλές προς Εφορία και ΕΦΚΑ με συγκεκριμένα χρονικά κριτήρια.
Πόσες δόσεις προβλέπονται για τα χρέη
Οι οφειλές προς ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ μπορούν να αποπληρωθούν σε έως 240 μηνιαίες δόσεις. Για τραπεζικά δάνεια και χρέη προς εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, ο αριθμός των δόσεων μπορεί να φτάσει έως τις 420.
Η ελάχιστη μηνιαία δόση διαμορφώνεται στα 50 ευρώ. Παράλληλα, προβλέπεται σταθερό επιτόκιο 3% για τα πρώτα τρία έτη της ρύθμισης, στοιχείο που περιορίζει την αβεβαιότητα για την επιβάρυνση του οφειλέτη.
Ωστόσο, ο αριθμός των δόσεων δεν είναι ίδιος για όλους. Προκύπτει από την αξιολόγηση του εισοδήματος, της περιουσίας, των οικογενειακών βαρών και της συνολικής δυνατότητας αποπληρωμής.
Πότε μπορεί να υπάρξει «κούρεμα» οφειλής
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να προβλέψει διαγραφή μέρους της βασικής οφειλής, των τόκων, των προστίμων και των προσαυξήσεων. Δεν πρόκειται για αυτόματο δικαίωμα ούτε για οριζόντιο μέτρο.
Η πρόταση διαμορφώνεται ηλεκτρονικά, με στόχο η ρύθμιση να είναι βιώσιμη και να μην οδηγήσει ξανά τον οφειλέτη σε αδυναμία πληρωμής. Για τον λόγο αυτό, απαιτείται πλήρης εικόνα των οικονομικών δεδομένων, ενώ ο αιτών συναινεί στην άρση φορολογικού και τραπεζικού απορρήτου.
Τι προστασία προσφέρει η ένταξη στη ρύθμιση
Η τήρηση της συμφωνίας συνδέεται με σημαντικά οφέλη. Ο οφειλέτης μπορεί να προστατευθεί από μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης, όπως κατασχέσεις και πλειστηριασμοί, ενώ παράλληλα αποκτά τη δυνατότητα έκδοσης φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας.
Για τους ευάλωτους οφειλέτες, με εκδομένη βεβαίωση ευάλωτου μέσω του gov.gr, η πρόταση αναδιάρθρωσης δεσμεύει το Δημόσιο και τα πιστωτικά ιδρύματα. Αν τράπεζα ή servicer διαφωνεί, θα πρέπει να προσφύγει δικαστικά και να αποδείξει ότι δεν πληρούνται τα κριτήρια ευαλωτότητας.
Εξωδικαστικός ή 72 δόσεις;
Η απάντηση εξαρτάται από το είδος και το ύψος των χρεών. Η ρύθμιση των 72 δόσεων είναι μια πιο απλή επιλογή για παλαιές οφειλές μόνο προς Εφορία και ΕΦΚΑ. Ο εξωδικαστικός είναι η πληρέστερη λύση για όσους έχουν χρέη σε περισσότερους φορείς, χρειάζονται μεγαλύτερο χρόνο αποπληρωμής ή επιδιώκουν πιθανή μείωση της οφειλής.
Μέχρι σήμερα, μέσω του μηχανισμού έχουν ολοκληρωθεί πάνω από 64.400 ρυθμίσεις, που αντιστοιχούν σε αρχικές οφειλές ύψους περίπου 19,67 δισ. ευρώ. Η διεύρυνση του ορίου στα 5.000 ευρώ δίνει πλέον πρόσβαση και σε οφειλέτες που μέχρι πρόσφατα έμεναν εκτός της διαδικασίας.