Η προαιρετική συνέχιση της ασφάλισης για μακροχρόνια ανέργους, με τις εισφορές να χρηματοδοτούνται από τη ΔΥΠΑ, μπορεί να καλύψει έως πέντε έτη ασφαλιστικού χρόνου για όσους βρίσκονται κοντά στην πλήρη σύνταξη γήρατος. Η ρύθμιση αποσκοπεί στη συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου ασφάλισης χωρίς οικονομική επιβάρυνση των δικαιούχων.
Την εφαρμογή του άρθρου 67 του νόμου 5239/2025 εξειδικεύει εγκύκλιος του e-ΕΦΚΑ. Η βασική μεταβολή είναι ότι παύουν να ισχύουν τα ενιαία ηλικιακά όρια ένταξης που εφαρμόζονταν μέχρι σήμερα.
Πλέον, η υπαγωγή δεν κρίνεται από ένα προκαθορισμένο ηλικιακό όριο, αλλά από το πόσο απέχει ο κάθε ασφαλισμένος από την ηλικία πλήρους συνταξιοδότησης που προβλέπεται για τη δική του ασφαλιστική περίπτωση. Δικαίωμα μπορούν να έχουν όσοι απέχουν έως πέντε χρόνια από το ελάχιστο όριο ηλικίας για πλήρη σύνταξη και καλύπτουν τις υπόλοιπες νόμιμες προϋποθέσεις.
Προαιρετική ασφάλιση με εισφορές από τη ΔΥΠΑ
Ο θεσμός της προαιρετικής ασφάλισης μακροχρόνια ανέργων λειτουργεί από το 2000 και είχε σχεδιαστεί για εργαζομένους που έχασαν τη θέση εργασίας τους λίγο πριν από τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Η ιδιαιτερότητα του μέτρου είναι ότι ο άνεργος δεν καταβάλλει ο ίδιος τις ασφαλιστικές εισφορές. Η δαπάνη καλύπτεται από πόρους της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης, επιτρέποντας τη συνέχιση της ασφάλισης και τη συσσώρευση ενσήμων.
Η δυνατότητα αυτή αφορά σε ασφαλισμένους που έχουν ήδη συγκεντρώσει σημαντικό μέρος του αναγκαίου χρόνου, αλλά μετά την ανεργία αδυνατούν να συμπληρώσουν τα τελευταία έτη που χρειάζονται για πλήρη σύνταξη γήρατος.
Καταργούνται τα σταθερά ηλικιακά όρια
Πριν από τη νέα ρύθμιση, οι άνδρες έπρεπε αρχικά να έχουν συμπληρώσει το 60ό έτος της ηλικίας τους και οι γυναίκες το 55ο, προκειμένου να ενταχθούν στην προαιρετική ασφάλιση. Με τις μεταγενέστερες ασφαλιστικές αλλαγές, τα όρια είχαν διαμορφωθεί στο 62ο έτος για την πλειονότητα των ασφαλισμένων και στο 57ο για όσους υπάγονταν στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.
Με τον νόμο 5239/2025, τα συγκεκριμένα όρια δεν εφαρμόζονται πλέον. Ο e-ΕΦΚΑ εξετάζει την εξατομικευμένη ηλικία πλήρους συνταξιοδότησης και την απόσταση του ενδιαφερόμενου από αυτήν.
Η αλλαγή επιτρέπει την αξιοποίηση της ρύθμισης από ασφαλισμένους με διαφορετικά ηλικιακά και ασφαλιστικά δεδομένα, εφόσον βρίσκονται έως πέντε χρόνια πριν από το όριο πλήρους σύνταξης που ισχύει για την περίπτωσή τους.
Διακοπή για συμπλήρωση των 4.500 ημερών
Η εγκύκλιος του e-ΕΦΚΑ περιλαμβάνει πρόβλεψη και για ασφαλισμένους που έχουν ήδη φτάσει το απαιτούμενο ηλικιακό όριο πλήρους σύνταξης, αλλά συνεχίζουν την προαιρετική ασφάλιση ώστε να συμπληρώσουν τις 4.500 ημέρες ασφάλισης.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν έγγραφη δήλωση για τη διακοπή της προαιρετικής ασφάλισης και να διερευνήσουν αν μπορούν να καλύψουν τον χρόνο που υπολείπεται με αναγνώριση πλασματικών ετών. Αυτό προϋποθέτει ότι η αναγνώριση επιτρέπεται από την ασφαλιστική νομοθεσία που διέπει την περίπτωσή τους.
Η επιλογή αυτή μπορεί να επιταχύνει την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης για όσους διαθέτουν δικαίωμα αναγνώρισης πλασματικού χρόνου, χωρίς να απαιτείται η ολοκλήρωση όλης της περιόδου προαιρετικής ασφάλισης.
Χρόνος ασφάλισης για γήρας, αναπηρία και θάνατο
Ο χρόνος που δημιουργείται μέσω της προαιρετικής ασφάλισης δεν υπολογίζεται μόνο για τη σύνταξη γήρατος. Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις του e-ΕΦΚΑ, μπορεί να συνυπολογιστεί και για τη θεμελίωση σύνταξης λόγω αναπηρίας ή λόγω θανάτου, εφόσον πληρούνται οι λοιπές νόμιμες προϋποθέσεις.
Οι διατάξεις του άρθρου 67 του νόμου 5239/2025 εφαρμόζονται αναδρομικά από τις 17 Οκτωβρίου 2025, ημερομηνία δημοσίευσης του νόμου.