Σε νέα, επιθετική κίνηση για την ταχύτερη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους προσανατολίζεται η Ελλάδα, αξιοποιώντας τα ισχυρά δημοσιονομικά αποτελέσματα και το υψηλό ταμειακό απόθεμα. Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Bloomberg, η Αθήνα εξετάζει την πρόωρη αποπληρωμή χρέους συνολικού ύψους περίπου 13 δισ. ευρώ έως το τέλος του 2026, σε μια κίνηση που θα μπορούσε να επιταχύνει περαιτέρω τη μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ και να ενισχύσει το μήνυμα δημοσιονομικής αξιοπιστίας προς τις αγορές.
Το σχέδιο, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, βρίσκεται ακόμη υπό οριστικοποίηση. Στο πακέτο φέρεται να περιλαμβάνονται περίπου 2,5 δισ. ευρώ από δάνεια του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF), καθώς και η πρόωρη εξόφληση ομολόγου ύψους περίπου 2,2 δισ. ευρώ που λήγει το 2027. Παράλληλα, η κυβέρνηση φέρεται να εξετάζει τη μείωση του αποθέματος των εντόκων γραμματίων κατά περίπου 1,2 δισ. ευρώ μέχρι το τέλος του έτους.
Η κίνηση αυτή έρχεται ως συνέχεια της μεγάλης πρόωρης αποπληρωμής ύψους 6,9 δισ. ευρώ που πραγματοποίησε η Ελλάδα τον Ιούνιο προς τους Ευρωπαίους εταίρους της. Η συγκεκριμένη αποπληρωμή αφορούσε δάνεια του Greek Loan Facility, δηλαδή του πρώτου προγράμματος στήριξης της χώρας κατά την κρίση χρέους. Με την κίνηση αυτή, η Ελλάδα επιταχύνει τον στόχο της να εξοφλήσει το σύνολο των συγκεκριμένων δανείων έως το 2031, αρκετά χρόνια νωρίτερα από το αρχικό χρονοδιάγραμμα.
Η μεγάλη αλλαγή στην κατάταξη του χρέους
Η στρατηγική της Αθήνας έχει και έναν ισχυρό συμβολισμό: την αλλαγή της θέσης της Ελλάδας στην κατάταξη των χωρών της Ευρωζώνης ως προς το χρέος. Η Ελλάδα παραμένει σήμερα η χώρα με το υψηλότερο δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο, η εικόνα αλλάζει με ταχύτητα.
Τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι στο τέλος του α’ τριμήνου του 2026 το ελληνικό χρέος διαμορφωνόταν στο 143,5% του ΑΕΠ, έναντι 138,9% στην Ιταλία. Παράλληλα, η Ελλάδα κατέγραψε τη μεγαλύτερη ετήσια μείωση του δείκτη χρέους μεταξύ των κρατών-μελών, κατά 9,4 ποσοστιαίες μονάδες.
Οι προβλέψεις για το σύνολο του 2026 είναι ακόμη πιο ευνοϊκές για την Αθήνα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι το ελληνικό χρέος θα υποχωρήσει στο 140,7% του ΑΕΠ, ενώ για την Ιταλία προβλέπει 138,5%.
Εδώ χρειάζεται, πάντως, μια σημαντική διευκρίνιση: οι αριθμοί που αναφέρονται στις τελευταίες πληροφορίες για το ελληνικό χρέος, όπως το 137%, αφορούν νεότερες εκτιμήσεις ή κυβερνητικούς σχεδιασμούς και δεν ταυτίζονται με την επίσημη πρόβλεψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του Μαΐου, η οποία τοποθετεί τον δείκτη στο 140,7%. Ήδη, ωστόσο, ο στόχος να βρεθεί η Ελλάδα κάτω από την Ιταλία έχει τεθεί από την κυβέρνηση και τον Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους.
Τα ισχυρά πλεονάσματα «καύσιμο» για την αποπληρωμή
Πίσω από την επιτάχυνση της απομείωσης του χρέους βρίσκεται η σημαντική βελτίωση των δημοσιονομικών επιδόσεων. Η Ελλάδα πέτυχε το 2025 πρωτογενές πλεόνασμα 12,1 δισ. ευρώ, ή 4,9% του ΑΕΠ, έναντι στόχου 3,7%, ενώ το συνολικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα 1,7% του ΑΕΠ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένει ότι η χώρα θα διατηρήσει ισχυρά δημοσιονομικά πλεονάσματα και το 2026, με το συνολικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα να εκτιμάται σε πλεόνασμα 0,8% του ΑΕΠ. Η δυναμική αυτή, σε συνδυασμό με την ονομαστική ανάπτυξη της οικονομίας και την πολιτική πρόωρης αποπληρωμής, αποτελεί τον βασικό μηχανισμό για τη συνεχή υποχώρηση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ.
Παράλληλα, η Ελλάδα εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικό ταμειακό «μαξιλάρι». Στα τέλη Μαρτίου 2026 τα ταμειακά διαθέσιμα ανέρχονταν σε περίπου 38,9 δισ. ευρώ, γεγονός που παρέχει στην κυβέρνηση σημαντικό περιθώριο για την κάλυψη υποχρεώσεων και την υλοποίηση πρόωρων αποπληρωμών χωρίς να διαταράσσεται ο σχεδιασμός των εκδόσεων στις αγορές.
Από την κρίση χρέους στη σταδιακή επιστροφή στην κανονικότητα
Η εικόνα έχει αλλάξει δραστικά σε σχέση με την περίοδο της κρίσης χρέους. Το ελληνικό δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώθηκε από το 154,2% το 2024 στο 146,1% το 2025 και, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναμένεται να υποχωρήσει περαιτέρω στο 134,4% το 2027.
Η πρόωρη αποπληρωμή δεν αποτελεί μόνο λογιστική μείωση του χρέους. Περιορίζει τις μελλοντικές ανάγκες εξυπηρέτησης, μειώνει το κόστος τόκων και ενισχύει την εικόνα της χώρας στις αγορές. Η Ελλάδα έχει ήδη αξιοποιήσει τη συγκεκριμένη στρατηγική επανειλημμένα, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναγνωρίζει ρητά τις πρόωρες αποπληρωμές χρηματοδοτικής βοήθειας ως έναν από τους παράγοντες που στηρίζουν την πτωτική πορεία του χρέους.
Ο στόχος πλέον είναι σαφής: η Ελλάδα να πάψει να είναι η χώρα με το υψηλότερο χρέος στην Ευρωπαϊκή Ένωση και να συνεχίσει την πορεία προς επίπεδα κάτω από το 120% του ΑΕΠ στο τέλος της δεκαετίας. Η πρόωρη αποπληρωμή των περίπου 13 δισ. ευρώ που εξετάζεται για το 2026, εφόσον οριστικοποιηθεί στο σύνολό της, θα αποτελέσει ένα ακόμη σημαντικό βήμα σε αυτή τη διαδρομή.