Η κυβέρνηση ψάχνει δημοσιονομικό χώρο για να ενισχύσει το εισόδημα και η ΕΚΤ εξετάζει νέα αύξηση επιτοκίων, η σκληρή υπενθύμιση ότι η ελληνική οικονομία δεν κυβερνιέται μόνο από το Μαξίμου. Υπάρχει κάτι σχεδόν ειρωνικό στην οικονομική συζήτηση των τελευταίων ημερών. Στην Αθήνα υπολογίζουν πόσο μπορεί να μειωθεί ένας φόρος.
Στη Θεσσαλονίκη ετοιμάζονται να ανακοινώσουν πόσα ευρώ θα μείνουν επιπλέον στο διαθέσιμο εισόδημα. Και στη Φρανκφούρτη συζητούν αν πρέπει να κάνουν ακριβότερο το χρήμα.
Η Ιζαμπέλ Σνάμπελ της ΕΚΤ δήλωσε ξεκάθαρα ότι τα σημερινά επιτόκια δεν θεωρεί πως επαρκούν για να επανέλθει ο πληθωρισμός στον στόχο του 2%. Και σύμφωνα με το Reuters, στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα υπάρχει ήδη σοβαρή τάση για νέα αύξηση επιτοκίων τον Σεπτέμβριο.
Να λοιπόν το πρόβλημα. Η κυβέρνηση μπορεί να έχει δημοσιονομικό χώρο. Δεν έχει νομισματική κυριαρχία. Και αυτό σημαίνει ότι μπορεί να σου βάλει 500 ευρώ στη μία τσέπη και μια διεθνής κρίση να ανοίξει τρύπα στην άλλη.
Ας πάρουμε ένα απλό παράδειγμα. Ένα νοικοκυριό έχει στεγαστικό δάνειο κυμαινόμενου επιτοκίου. Η κυβέρνηση μειώνει έναν φόρο. Κέρδος 300 ή 400 ευρώ τον χρόνο. Αν όμως η νέα νομισματική σύσφιξη ανεβάσει το συνολικό κόστος του δανείου μερικές δεκάδες ευρώ τον μήνα, η ελάφρυνση μπορεί να έχει ήδη εξαφανιστεί. Όχι επειδή η φορολογική μείωση ήταν ψεύτικη. Αλλά επειδή η οικονομία δεν είναι προεκλογικό φυλλάδιο. Είναι σύστημα συγκοινωνούντων δοχείων. Και υπάρχει κάτι ακόμη πιο ενδιαφέρον. Η κυβέρνηση πηγαίνει στη ΔΕΘ με επιχείρημα ότι ο πληθωρισμός αποκλιμακώνεται. Η ΕΚΤ κοιτά το ίδιο ευρωπαϊκό περιβάλλον και λέει ότι οι κίνδυνοι πληθωρισμού απαιτούν περισσότερη σύσφιξη. Ποιος έχει δίκιο; Μπορεί και οι δύο.
Ο ελληνικός πληθωρισμός μπορεί πράγματι να βελτιώνεται σήμερα. Αλλά οι κεντρικές τράπεζες δεν αποφασίζουν για το σήμερα. Αποφασίζουν για το τι φοβούνται ότι θα συμβεί αύριο. Και σήμερα φοβούνται, ενέργεια, Ιράν, Ορμούζ, μισθούς και δεύτερο γύρο ανατιμήσεων.
Η νέα πτώση του Brent προς τα 87 δολάρια είναι θετική. Αλλά δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι θα διαρκέσει. Το Ορμούζ εξακολουθεί να λειτουργεί σε κλάσμα της κανονικής του δυναμικότητας. Και η παγκόσμια αγορά diesel παραμένει πιεσμένη. Γι’ αυτό η μεγάλη οικονομική συζήτηση της φετινής ΔΕΘ δεν θα έπρεπε να είναι μόνο, «τι θα δώσει η κυβέρνηση;». Θα έπρεπε να είναι, «πώς θωρακίζεται το εισόδημα όταν η διεθνής οικονομία μπορεί να του πάρει πίσω ό,τι του δίνει ο προϋπολογισμός;»
Αυτό απαιτεί περισσότερο από παροχές. Απαιτεί, ανταγωνισμό, παραγωγικότητα, φθηνότερη ενέργεια, μεγαλύτερους πραγματικούς μισθούς, και οικονομία που δεν χρειάζεται κάθε φορά νέο κρατικό αντίδοτο μόλις έρθει εξωτερικό σοκ. Γιατί η ΔΕΘ διαρκεί ένα Σαββατοκύριακο. Το στεγαστικό πληρώνεται κάθε μήνα.
Το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα δεν είναι ό,τι σου αφήνει η κυβέρνηση μετά τον φόρο. Είναι ό,τι σου μένει όταν τελειώσουν μαζί η Εφορία, η τράπεζα, το ρεύμα και το σούπερ μάρκετ.