Τον οδικό χάρτη με τον οποίο η κυβέρνηση φιλοδοξεί να μειώσει σταδιακά κατά 30% την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας από το 2027 έως το 2029 παρουσιάζει αυτήν την ώρα το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, εξειδικεύοντας τις ενεργειακές παρεμβάσεις που ανακοίνωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της 90ής ΔΕΘ.
Την παρουσίαση των μέτρων αναλαμβάνει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, με την κυβέρνηση να επιχειρεί να δείξει πώς ο φιλόδοξος στόχος για φθηνότερο ηλεκτρικό ρεύμα μπορεί να μετατραπεί σε συγκεκριμένο σχέδιο για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός είχε προαναγγείλει ότι το ΥΠΕΝ θα παρουσιάσει την Τρίτη τα μέτρα ενεργειακής εξοικονόμησης και το σχέδιο δράσης για την επίτευξη της μείωσης κατά 30%.
Η κυβερνητική στρατηγική δεν στηρίζεται σε μία μεμονωμένη παρέμβαση στους λογαριασμούς, αλλά σε έναν συνδυασμό επενδύσεων στα ηλεκτρικά δίκτυα, αποθήκευσης της ενέργειας που παράγεται από ΑΠΕ, ενεργειακής εξοικονόμησης και μείωσης των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ).
Στόχος είναι να περιοριστεί τόσο η τιμή χονδρικής όσο και η κατανάλωση, ώστε η μείωση να περάσει σταδιακά και στη λιανική τιμή που πληρώνουν οι καταναλωτές. Η κυβέρνηση έχει ήδη παρουσιάσει το συγκεκριμένο πλέγμα παρεμβάσεων ως έναν από τους βασικούς άξονες των μέτρων της ΔΕΘ.
LIVE – Η εξειδίκευση των μέτρων για την Ενέργεια
Μπαταρίες, δίκτυα και ΑΠΕ το «κλειδί» για φθηνότερο ρεύμα
Κεντρικό ρόλο στο σχέδιο έχει η δυνατότητα αποθήκευσης της φθηνότερης ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές.
Το πρόβλημα που επιχειρείται να αντιμετωπιστεί είναι ότι μεγάλες ποσότητες ενέργειας από φωτοβολταϊκά και άλλες ΑΠΕ παράγονται συγκεκριμένες ώρες της ημέρας, χωρίς να μπορούν πάντοτε να αξιοποιηθούν όταν αυξάνεται η ζήτηση.
Για τον λόγο αυτό προγραμματίζεται νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών ύψους 200 εκατ. ευρώ για το 2027 και το 2028, χρηματοδοτούμενο από εθνικούς πόρους. Θα περιλαμβάνει μπαταρίες που συνδέονται με έργα ΑΠΕ, συστήματα αποθήκευσης για αυτοκατανάλωση αλλά και αυτοτελείς μονάδες αποθήκευσης.
Η κυβερνητική εκτίμηση είναι ότι η μεγαλύτερη αποθηκευτική δυνατότητα θα επιτρέψει την αξιοποίηση της φθηνής «πράσινης» ενέργειας για περισσότερες ώρες μέσα στην ημέρα, πιέζοντας προς τα κάτω τις τιμές χονδρικής.
Παράλληλα, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ, το οποίο τέθηκε σε ισχύ τον Αύγουστο έπειτα από σχεδόν δύο δεκαετίες, επιχειρεί να δημιουργήσει νέο πλαίσιο κανόνων για την περαιτέρω ανάπτυξή τους.
Μείωση 50% στις ΥΚΩ για περίπου 6 εκατ. οικιακές παροχές
- Μία από τις παρεμβάσεις που θα έχει άμεσο αποτύπωμα στους λογαριασμούς είναι η μείωση κατά 50% της πρώτης κλίμακας των ΥΚΩ από την 1η Ιανουαρίου 2027.
- Η αλλαγή αφορά κατανάλωση έως 500 kWh και περίπου 6 εκατομμύρια οικιακές παροχές, τόσο στο ημερήσιο όσο και στο διζωνικό τιμολόγιο.
- Η χρέωση προβλέπεται να μειωθεί από 6,9 ευρώ/MWh σε 3,45 ευρώ/MWh, με δημοσιονομικό κόστος περίπου 50 εκατ. ευρώ ετησίως.
Η δυνατότητα μείωσης των ΥΚΩ συνδέεται άμεσα με τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών. Όπως εξήγησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη συνέντευξη Τύπου της ΔΕΘ, όσο περισσότερα νησιά εγκαταλείπουν τα ακριβά αυτόνομα συστήματα ηλεκτροπαραγωγής και συνδέονται με το ηπειρωτικό δίκτυο, τόσο μειώνεται το κόστος που επιβαρύνει όλους τους καταναλωτές μέσω των ΥΚΩ.
Επενδύσεις άνω των 6 δισ. στα δίκτυα
Ο δεύτερος μεγάλος πυλώνας είναι το επενδυτικό πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ, που ξεπερνά τα 6 δισ. ευρώ.
Περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη διασύνδεση των Δωδεκανήσων, προϋπολογισμού 2,8 δισ. ευρώ, και τη διασύνδεση των νησιών του Βορείου Αιγαίου – Λήμνου, Λέσβου, Σκύρου, Χίου και Σάμου – ύψους 1,4 δισ. ευρώ.
Παράλληλα προχωρά η τελευταία φάση της διασύνδεσης των Κυκλάδων, με Σαντορίνη, Φολέγανδρο, Μήλο και Σέριφο, ενώ έχει ήδη ολοκληρωθεί η δεύτερη ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης με την Αττική.
Στο επενδυτικό πακέτο εντάσσονται ακόμη έργα στον ανατολικό διάδρομο της Πελοποννήσου, αναβάθμιση του Κέντρου Υπερυψηλής Τάσης Κουμουνδούρου και νέο ΚΥΤ στο Ρουφ.
Νέο «Εξοικονομώ» για 62.000 σπίτια
Το δεύτερο σκέλος του σχεδίου αφορά τη μείωση της κατανάλωσης.
Προβλέπεται νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ» για περίπου 62.000 κατοικίες, με χρηματοδότηση 1,2 δισ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο.
Παράλληλα σχεδιάζεται πρόγραμμα ύψους 930 εκατ. ευρώ για αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης, με επιδότηση για αγορά και τοποθέτηση αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων.
Νέα δράση 395 εκατ. ευρώ θα αφορά την ενεργειακή αναβάθμιση 12.000 πολύ μικρών επιχειρήσεων.
Αντλίες θερμότητας και ηλιακοί θερμοσίφωνες για 100.000 δικαιούχους
Για το 2027 προβλέπεται επίσης πανελλαδικό πρόγραμμα ύψους 200 εκατ. ευρώ για 100.000 δικαιούχους, το οποίο θα χρηματοδοτήσει αγορά αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων.
Επιπλέον, ειδικό πρόγραμμα 50 εκατ. ευρώ θα απευθύνεται σε 10.000 δικαιούχους στη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη, καλύπτοντας φωτοβολταϊκά στη στέγη, μπαταρίες, αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες.
Στο ίδιο σχέδιο εντάσσεται η ενεργοποίηση του Ταμείου Απανθρακοποίησης των Νησιών, το οποίο διαθέτει περίπου 1 δισ. ευρώ για επιδοτήσεις έργων ΑΠΕ και αποθήκευσης, με ιδιαίτερη έμφαση στην αυτοκατανάλωση.
Ενεργειακή αναβάθμιση σχολείων και δημόσιων κτιρίων
Συμπληρωματικά προχωρούν τα προγράμματα ΗΛΕΚΤΡΑ και ΦΟΙΒΟΣ–ΑΘΗΝΑ.
Το ΗΛΕΚΤΡΑ, προϋπολογισμού 117 εκατ. ευρώ, αφορά την ενεργειακή αναβάθμιση 109 δημόσιων και πανεπιστημιακών κτιρίων, ενώ μέσω του ΦΟΙΒΟΣ–ΑΘΗΝΑ, ύψους 45 εκατ. ευρώ, θα αναβαθμιστούν 246 σχολεία, νηπιαγωγεία και βρεφονηπιακοί σταθμοί.
Στα έργα ενεργειακής ανθεκτικότητας περιλαμβάνεται ακόμη δράση 50 εκατ. ευρώ για δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα στη βιομηχανία.
Ο στόχος του 30%
Η μεγάλη πρόκληση για το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας είναι να εξηγήσει σήμερα με ποιον τρόπο όλες αυτές οι διαφορετικές παρεμβάσεις θα μεταφραστούν τελικά σε 30% χαμηλότερη λιανική τιμή ηλεκτρικού ρεύματος έως το 2029.
Το κυβερνητικό σχέδιο στηρίζεται σε μία αλυσίδα: περισσότερη παραγωγή από ΑΠΕ, μεγαλύτερη αποθήκευση ώστε η φθηνή ενέργεια να αξιοποιείται περισσότερες ώρες, ισχυρότερα δίκτυα και διασυνδέσεις για τη μεταφορά της, μικρότερες ΥΚΩ και, τέλος, χαμηλότερη κατανάλωση μέσα από τις ενεργειακές αναβαθμίσεις.
Αυτόν ακριβώς τον μηχανισμό καλείται να εξειδικεύσει σήμερα ο Σταύρος Παπασταύρου, παρουσιάζοντας το ενεργειακό σκέλος των εξαγγελιών της ΔΕΘ και τα χρονοδιαγράμματα εφαρμογής των επιμέρους μέτρων.