Νέα δεδομένα φέρνει ο σχεδιασμός για την οικονομική ενίσχυση των συνταξιούχων, καθώς το επίδομα των 400 ευρώ προβλέπεται να χορηγηθεί σε πολύ μεγαλύτερο αριθμό δικαιούχων, χωρίς τα εισοδηματικά κριτήρια που περιόριζαν μέχρι σήμερα την περίμετρο του μέτρου.
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά ακριβώς την κατάργηση των οικονομικών περιορισμών. Έτσι, το βασικό κριτήριο για τους συνταξιούχους γίνεται η ηλικία, ενώ διατηρούνται ειδικές προβλέψεις για συντάξεις λόγω θανάτου, αναπηρικές συντάξεις και επιδόματα, καθώς και για τους ανασφάλιστους υπερήλικες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και ο τρόπος καταβολής. Τα 400 ευρώ δίνονται ανά δικαιούχο και όχι ανά νοικοκυριό. Αυτό σημαίνει ότι σε ένα ζευγάρι όπου και οι δύο σύζυγοι πληρούν τις προϋποθέσεις, η συνολική ενίσχυση μπορεί να φτάσει τα 800 ευρώ.
Ποιοι συνταξιούχοι δικαιούνται τα 400 ευρώ;
Στον βασικό κορμό των δικαιούχων εντάσσονται οι συνταξιούχοι άνω των 65 ετών. Η κατάργηση των εισοδηματικών κριτηρίων ανοίγει την πόρτα της ενίσχυσης και σε συνταξιούχους που μέχρι σήμερα μπορούσαν να αποκλείονται λόγω του ύψους του εισοδήματός τους.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, περίπου 1,78 εκατομμύρια συνταξιούχοι άνω των 65 ετών αναμένεται να λάβουν την ενίσχυση, ενώ εάν συνυπολογιστούν όλες οι κατηγορίες, ο συνολικός αριθμός των δικαιούχων φτάνει τους 2.196.751 πολίτες.
Στο μέτρο εντάσσονται επίσης συνταξιούχοι ηλικίας 61 έως 65 ετών που λαμβάνουν αποκλειστικά σύνταξη λόγω θανάτου.
Παράλληλα, προβλέπεται η καταβολή της ενίσχυσης στους δικαιούχους αναπηρικών συντάξεων και αναπηρικών επιδομάτων από τον e-ΕΦΚΑ ή τον ΟΠΕΚΑ, καθώς και στους ανασφάλιστους υπερήλικες.
Πώς ένα ζευγάρι μπορεί να πάρει 800 ευρώ;
Η ενίσχυση έχει ατομικό χαρακτήρα. Δεν καταβάλλεται μία φορά για κάθε οικογένεια, αλλά ξεχωριστά σε κάθε συνταξιούχο που πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Επομένως, εάν σε ένα νοικοκυριό υπάρχουν δύο συνταξιούχοι που είναι δικαιούχοι, ο καθένας θα μπορεί να λάβει 400 ευρώ. Το συνολικό ποσό για το ζευγάρι διαμορφώνεται έτσι στα 800 ευρώ.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη αποκτά μεγαλύτερη σημασία μετά την κατάργηση των εισοδηματικών κριτηρίων, καθώς αυξάνονται τα νοικοκυριά στα οποία είναι πιθανό να δικαιούνται την ενίσχυση και οι δύο σύζυγοι.
Τι αλλάζει στις συντάξεις από την 1η Ιανουαρίου 2027;
Η οικονομική ενίσχυση δεν είναι η μοναδική παρέμβαση που αφορά τους συνταξιούχους. Από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται νέα αύξηση των συντάξεων, η οποία θα προκύψει από τον μηχανισμό που συνδέει τις ετήσιες αναπροσαρμογές με την πορεία του πληθωρισμού και του ΑΕΠ.
Με βάση τις εκτιμήσεις του Απριλίου του 2026, που έχουν ενσωματωθεί στην ετήσια έκθεση προόδου του Μεσοπρόθεσμου, η αύξηση υπολογίζεται αυτή τη στιγμή περίπου στο 2,6%.
Το δημοσιονομικό κόστος εκτιμάται κοντά στα 750 εκατ. ευρώ, ωστόσο το τελικό ποσοστό δεν έχει ακόμη «κλειδώσει».
Η οριστική αύξηση θα εξαρτηθεί από τα νεότερα στοιχεία για την ελληνική οικονομία και τις μακροοικονομικές προβλέψεις που θα ενσωματωθούν στο τελικό σχέδιο του κρατικού Προϋπολογισμού, το οποίο αναμένεται να κατατεθεί τον Νοέμβριο του 2026.
Σημαντική παράμετρος είναι ότι η αύξηση προβλέπεται να χορηγηθεί χωρίς συμψηφισμό με την προσωπική διαφορά, διευρύνοντας έτσι τον αριθμό των συνταξιούχων που θα δουν πραγματική αύξηση στις αποδοχές τους.
Πόσο έχουν αυξηθεί οι συντάξεις από το 2023;
Οι συντάξεις έχουν περάσει από διαδοχικές αναπροσαρμογές τα τελευταία χρόνια. Η αύξηση ήταν 7,75% το 2023, ακολούθησε 3% το 2024, ενώ το 2025 και το 2026 οι αυξήσεις διαμορφώθηκαν στο 2,4% ανά έτος.
Για την περίοδο 2023-2026, η σωρευτική αύξηση υπολογίζεται περίπου στο 16,4%, με το ετήσιο δημοσιονομικό κόστος να προσεγγίζει τα 2,5 δισ. ευρώ.
Εφόσον η αύξηση του 2027 κινηθεί τελικά κοντά στο 2,6%, η συνολική μεταβολή από το 2023 εκτιμάται ότι θα προσεγγίσει το 19%.
Το ετήσιο δημοσιονομικό κόστος αναμένεται τότε να φτάσει περίπου τα 3,25 δισ. ευρώ, ενώ ο σχεδιασμός προβλέπει τη συνέχιση των ετήσιων αυξήσεων και τα επόμενα χρόνια.
Τι αλλάζει στις συντάξεις χηρείας;
Ξεχωριστή παρέμβαση αφορά τις συντάξεις λόγω θανάτου, με την κατάργηση της μείωσης κατά 50% μετά την παρέλευση της πρώτης τριετίας.
Παράλληλα, συνεχίζεται η καταβολή της εθνικής σύνταξης λόγω θανάτου στις περιπτώσεις όπου ο δικαιούχος λαμβάνει ταυτόχρονα σύνταξη και από ίδιο δικαίωμα.
Η αλλαγή αφορά περίπου 8.500 συνταξιούχους του Δημοσίου, στους οποίους είχε εφαρμοστεί η σχετική περικοπή. Το ετήσιο δημοσιονομικό κόστος των αυξήσεων που θα προκύψουν υπολογίζεται σε περίπου 48 εκατ. ευρώ.
Το νέο πλαίσιο διαμορφώνει έτσι ένα ευρύτερο πακέτο παρεμβάσεων για τους συνταξιούχους: από την ενίσχυση των 400 ευρώ και τη διεύρυνση των δικαιούχων έως τις αυξήσεις του 2027 και τις αλλαγές στις συντάξεις λόγω θανάτου.