Οι τιμές του πετρελαίου έκλεισαν με ισχυρά κέρδη την Τρίτη, μετά την αναστολή φορτώσεων αργού από το σαουδαραβικό λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα και τις ακυρώσεις παραδόσεων προς Ευρωπαίους πελάτες. Οι εξελίξεις αναζωπύρωσαν τις ανησυχίες για παρατεταμένες διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά ενέργειας.
Το Brent κατέγραψε άνοδο 3,07 δολαρίων, ποσοσοτό 2,9%, και διαμορφώθηκε στα 108,75 δολάρια ανά βαρέλι. Το αμερικανικό αργό WTI ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο, κατά 4,44 δολάρια ή 4,38%, κλείνοντας στα 105,83 δολάρια το βαρέλι.
Και τα δύο συμβόλαια βρέθηκαν στα υψηλότερα επίπεδά τους από 19 Μαΐου. Η εντονότερη άνοδος του WTI συνδέεται με τη στροφή επενδυτών και ευρωπαϊκών διυλιστηρίων προς τις αμερικανικές προμήθειες, καθώς αυξάνεται η αβεβαιότητα για τη σαουδαραβική παραγωγή και τις εξαγωγές.
Γιανμπού και αγωγός East-West
Το Γιανμπού έχει εξελιχθεί σε κομβικό σημείο για τις σαουδαραβικές εξαγωγές μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, που ακολούθησε τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν. Από τα Στενά διέρχονταν περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Η Σαουδική Αραβία ανακατεύθυνε τις ροές αργού προς τις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας, χρησιμοποιώντας τον αγωγό East-West. Ο αγωγός, μήκους περίπου 1.200 χιλιομέτρων, συνδέει τις ανατολικές πετρελαιοπαραγωγικές περιοχές του βασιλείου με το Γιανμπού, επιτρέποντας τη φόρτωση δεξαμενόπλοιων χωρίς τη διέλευση από το Ορμούζ.
Οι επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης, που υποστηρίζονται από το Ιράν, έπληξαν τον αγωγό την Παρασκευή. Η Σαουδική Αραβία διέκοψε τη λειτουργία της συγκεκριμένης ενεργειακής διαδρομής, η οποία αποτελεί κρίσιμο εναλλακτικό δίαυλο εξαγωγών για τον μεγαλύτερο εξαγωγέα αργού παγκοσμίως.
Νέες επιθέσεις των Χούθι κατά της Σαουδικής Αραβίας τη Δευτέρα επιβάρυναν περαιτέρω το κλίμα στις αγορές. Παράλληλα, τα κράτη του Κόλπου ανέβαλαν προγραμματισμένες συνομιλίες με το Ιράν.
Ακυρώσεις φορτίων προς την Ευρώπη
Πηγές της ναυτιλιακής αγοράς δήλωσαν στο Reuters ότι οι φορτώσεις πετρελαίου από τον τερματικό σταθμό του Γιανμπού έχουν ανασταλεί. Νωρίτερα, άλλες πηγές ανέφεραν πως το Ριάντ ενημέρωσε Ευρωπαίους πελάτες για ακύρωση ορισμένων φορτίων αργού που είχαν προγραμματιστεί για τα τέλη Σεπτεμβρίου.
Ο Άντι Λίποου, πρόεδρος της Lipow Oil Associates, εκτίμησε ότι η μείωση των σαουδαραβικών παραδόσεων στην Ευρώπη θα ενισχύσει τη ζήτηση για αμερικανικό πετρέλαιο. Η εξέλιξη αυτή ευνοεί το WTI σε σχέση με το Brent.
Οι traders αγοράζουν συμβόλαια WTI, υπολογίζοντας ότι οι δυσκολίες στις εξαγωγές της Σαουδικής Αραβίας μπορεί να αποδειχθούν μεγαλύτερης διάρκειας από ό,τι αρχικά αναμενόταν. Τα αμερικανικά διυλιστήρια έχουν τη δυνατότητα να προσαρμόζουν ευκολότερα τα μείγματα εισαγωγών τους, γεγονός που μπορεί να αυξήσει τη ζήτηση για αργό, όπως το WTI.
«Οι νέες επιθέσεις των Χούθι κατά της Σαουδικής Αραβίας ενδέχεται να επηρεάζουν τις προσδοκίες των επενδυτών για τη σοβαρότητα και τη διάρκεια της σύγκρουσης» δήλωσε ο Χαμάντ Χουσεΐν, ανώτερος οικονομολόγος για το κλίμα και τα εμπορεύματα στην Capital Economics.
Πιέσεις και στη Λιβύη
Πρόσθετες ανησυχίες για την προσφορά προκαλούν οι εξελίξεις στη Λιβύη. Η κρατική National Oil Corporation, NOC, ανακοίνωσε αναστολή εργασιών σε τρία πετρελαϊκά κοιτάσματα, αφού μέλη της Petroleum Facilities Guard έκλεισαν βαλβίδα στον αγωγό εξαγωγής αργού Hamada-Zawiya.
Η δύναμη ασφαλείας προειδοποίησε ότι η διακοπή μπορεί να επεκταθεί, εφόσον δεν ικανοποιηθούν τα αιτήματά της. Η NOC ανέφερε ότι εξετάζει την κήρυξη κατάστασης ανωτέρας βίας, force majeure, εάν η βαλβίδα παραμείνει κλειστή ή εάν διακοπεί η παραγωγή και σε άλλα κοιτάσματα.
Σύμφωνα με αγοραστές και traders, η Σαουδική Αραβία μπορεί να εξαντλήσει μέσα σε λίγες ημέρες τα αποθέματα αργού που διαθέτει για εξαγωγές, αν δεν επανέλθει σε λειτουργία ο αγωγός East-West. Η επίθεση στον αγωγό θέτει σε κίνδυνο ποσότητες που αντιστοιχούν έως και στο 4% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Η Goldman Sachs ανέφερε ότι οι εκτιμήσεις για την αποκατάσταση των ζημιών κυμαίνονται από «πολύ σύντομα» έως οκτώ εβδομάδες. Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, δήλωσε την Τρίτη στο CNBC ότι αναμένει την επανέναρξη της ροής πετρελαίου μέσω του κρίσιμου σαουδαραβικού αγωγού τις επόμενες ημέρες.
Οι κίνδυνοι για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου
Η Goldman Sachs εκτιμά ότι οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές συνιστούν σημαντική κλιμάκωση και αυξάνουν την πιθανότητα το Brent να ξεπεράσει τα 120 δολάρια ανά βαρέλι. Η εκτίμηση βασίζεται σε σενάριο κατά το οποίο η μέση ημερήσια παραγωγή πετρελαίου στον Κόλπο το 2027 θα είναι μειωμένη κατά 4 εκατομμύρια βαρέλια σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα.
Η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ συνεχίζει να υποχωρεί. Προκαταρκτικά στοιχεία της Kpler έδειξαν ότι μόλις τέσσερα πλοία διέσχισαν τα Στενά τη Δευτέρα, από δέκα την προηγούμενη ημέρα.
Παράλληλα, οι επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στη Ρωσία και την Ουκρανία διατηρούν την πίεση στην αγορά διυλισμένων προϊόντων. Τα συμβόλαια ντίζελ στις ΗΠΑ και τα περιθώρια διύλισης κινήθηκαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Ρωσία και Ουκρανία συνέχισαν τα πλήγματα σε ενεργειακούς στόχους, παρά την ανακοίνωση του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι οι δύο πλευρές είχαν συμφωνήσει να τα σταματήσουν. Υπολογισμοί του Reuters δείχνουν ότι τρεις από τις έξι μεγαλύτερες μονάδες παραγωγής ντίζελ της Ρωσίας αναγκάστηκαν τον Σεπτέμβριο να περιορίσουν σημαντικά την παραγωγή ή να αναστείλουν πλήρως τη λειτουργία τους εξαιτίας ζημιών από επιθέσεις με drones.