Αναδρομικά που κατά μέσο όρο υπολογίζονται κοντά στις 3.000 ευρώ μπορεί να προκύψουν για περίπου 35.000 συνταξιούχους, οι φάκελοι των οποίων μπαίνουν σε νέο κύκλο επανυπολογισμών από τον ΕΦΚΑ. Πρόκειται για εκκρεμείς υποθέσεις από σχεδόν όλα τα μεγάλα πρώην ασφαλιστικά ταμεία, στις οποίες λάθη ή ελλείψεις δεν επέτρεψαν μέχρι σήμερα να προσδιοριστεί οριστικά το σωστό ποσό της σύνταξης.
Το ύψος των αναδρομικών δεν είναι ίδιο για όλους. Τα περίπου 3.000 ευρώ αποτελούν μέσο ποσό, ενώ υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες η επιστροφή μπορεί να είναι σημαντικά μεγαλύτερη, ανάλογα με τα χρόνια ασφάλισης, την ημερομηνία συνταξιοδότησης και τη διαφορά που θα προκύψει ανάμεσα στην παλιά και τη νέα σύνταξη.
Ποιοι είναι οι περίπου 35.000 συνταξιούχοι;
Το μεγαλύτερο μέρος των εκκρεμοτήτων εντοπίζεται σε ΟΑΕΕ-ΤΕΒΕ, ΙΚΑ και Δημόσιο.
Στον ΟΑΕΕ-ΤΕΒΕ αναμένεται να επανυπολογιστούν περίπου 12.000 συντάξεις, ενώ στο ΙΚΑ οι περιπτώσεις ξεπερνούν τις 11.000. Στο Δημόσιο εκκρεμούν σχεδόν 9.000 επανυπολογισμοί.
Στη διαδικασία περιλαμβάνονται επίσης περίπου 1.500 περιπτώσεις του ΕΤΑΑ-ΤΣΑΥ και σχεδόν 700 του ΤΑΠ-ΟΤΕ.
Ουσιαστικά, πρόκειται για έναν μεγάλο όγκο παλαιότερων συνταξιοδοτικών φακέλων που δεν μπόρεσαν να κλείσουν οριστικά κατά τους προηγούμενους κύκλους επανυπολογισμού.
Γιατί μπορεί να προκύψουν αναδρομικά;
Το «κλειδί» βρίσκεται στους αυξημένους συντελεστές αναπλήρωσης για όσους έχουν περισσότερα από 30 έτη ασφάλισης.
Οι βελτιωμένοι συντελεστές τέθηκαν σε εφαρμογή από την 1η Οκτωβρίου 2019, με τον νόμο 4670/2020, αλλάζοντας προς τα πάνω τον υπολογισμό για συγκεκριμένες κατηγορίες συνταξιούχων σε σχέση με όσα προέβλεπε ο αρχικός υπολογισμός του νόμου Κατρούγκαλου.
Οι εκκρεμότητες αφορούν τόσο παλαιούς όσο και νέους συνταξιούχους. Για τους νέους συνταξιούχους, κρίσιμο είναι το διάστημα από 13 Μαΐου 2016 έως 30 Σεπτεμβρίου 2019.
Από την 1η Οκτωβρίου 2019 και μετά, οι νέοι συντελεστές εφαρμόζονται απευθείας κατά την έκδοση των νέων συνταξιοδοτικών αποφάσεων.
Πώς βγαίνουν τα αναδρομικά των 3.000 ευρώ;
Μέχρι να ολοκληρωθεί ο επανυπολογισμός, οι δικαιούχοι εξακολουθούν να λαμβάνουν τη σύνταξή τους με βάση το ποσό που είχε ήδη προσδιοριστεί.
Στο ποσό αυτό έχουν ενσωματωθεί και οι ετήσιες αυξήσεις που δίνονται στις συντάξεις από το 2023 και μετά.
Με την ολοκλήρωση του επανυπολογισμού, όμως, οι αυξήσεις πρέπει να υπολογιστούν ξανά πάνω στο νέο ποσό. Εάν, για παράδειγμα, διαπιστωθεί ότι η σύνταξη έπρεπε να είναι υψηλότερη, δημιουργείται διαφορά όχι μόνο από τον αρχικό επανυπολογισμό αλλά και από τις αυξήσεις που μεσολάβησαν.
Έτσι σχηματίζεται το τελικό ποσό των αναδρομικών, το οποίο στις συγκεκριμένες περιπτώσεις εκτιμάται κατά μέσο όρο στις 3.000 ευρώ.
Γιατί έχουν μείνει τόσες συντάξεις σε εκκρεμότητα;
Η καθυστέρηση συνδέεται κυρίως με προβλήματα στα στοιχεία που είχαν μεταφερθεί στον ΕΦΚΑ από τα πρώην ασφαλιστικά ταμεία.
Σε αρκετούς φακέλους εξακολουθούν να εντοπίζονται κενά στον ασφαλιστικό χρόνο, λανθασμένα στοιχεία ή προβλήματα στις αρχικές συνταξιοδοτικές αποφάσεις. Αυτό σημαίνει ότι δεν αρκεί ένας απλός αυτοματοποιημένος υπολογισμός, αλλά απαιτούνται διορθώσεις και νέοι έλεγχοι.
Το πληροφοριακό σύστημα του ΕΦΚΑ πραγματοποιεί επανυπολογισμούς σε μηνιαία βάση, με τις υποθέσεις να κλείνουν σταδιακά.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις περιπτώσεις όπου ο επανυπολογισμός οδηγεί σε αύξηση της καταβαλλόμενης σύνταξης. Όταν αντίθετα εμφανίζεται πιθανότητα μείωσης, ο φάκελος επανεξετάζεται πριν οριστικοποιηθεί το αποτέλεσμα.
Πότε θα φανούν τα χρήματα στους λογαριασμούς;
Δεν πρόκειται για μία ενιαία πληρωμή που θα γίνει ταυτόχρονα και στους περίπου 35.000 συνταξιούχους. Οι πληρωμές συνδέονται με την ολοκλήρωση του επανυπολογισμού κάθε φακέλου.
Μόλις διορθωθούν τα στοιχεία και διαπιστωθεί ότι η επανυπολογισμένη σύνταξη είναι υψηλότερη, προσδιορίζεται η νέα μηνιαία παροχή και υπολογίζεται η διαφορά που έχει συσσωρευτεί για το προηγούμενο διάστημα.
Αυτό σημαίνει ότι δύο συνταξιούχοι του ίδιου Ταμείου μπορεί να λάβουν διαφορετικά ποσά, ακόμη και αν έχουν παρόμοια σύνταξη σήμερα. Καθοριστικό ρόλο παίζουν τα έτη ασφάλισης, οι συντάξιμες αποδοχές, η ημερομηνία συνταξιοδότησης και το αποτέλεσμα του επανυπολογισμού.
Για τους περίπου 35.000 συνταξιούχους που παραμένουν στην αναμονή, το κρίσιμο πλέον είναι να ολοκληρωθεί ο έλεγχος των φακέλων. Για όσους προκύψει θετική διαφορά, το αποτέλεσμα θα είναι διπλό: υψηλότερη μηνιαία σύνταξη και αναδρομικά για τα ποσά που δεν είχαν καταβληθεί.