Ενίσχυση 10.000 ευρώ για μόνιμη μετεγκατάσταση σε περιοχές με έντονο δημογραφικό πρόβλημα προβλέπει το διευρυμένο Πρόγραμμα Μετεγκατάστασης. Η πλατφόρμα αιτήσεων για οκτώ Περιφερειακές Ενότητες της Βόρειας Ελλάδας αναμένεται να ανοίξει τον Οκτώβριο, ενώ το μέτρο επεκτείνεται και σε εννέα δήμους της Ηπείρου.
Το πρόγραμμα εφαρμόστηκε πιλοτικά στον Έβρο και έχει στόχο την προσέλκυση μόνιμων κατοίκων σε περιοχές που αντιμετωπίζουν πληθυσμιακή συρρίκνωση και γήρανση. Η ενίσχυση αφορά μονοπρόσωπα και πολυπρόσωπα νοικοκυριά που θα μεταφέρουν πραγματικά την κύρια κατοικία και το κέντρο των βιοτικών δραστηριοτήτων τους σε επιλέξιμο δήμο.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε την επέκταση του μέτρου με κυριακάτικη ανάρτησή του, αναφέροντας: «Η τρίτη δράση αφορά περιοχές με έντονο δημογραφικό πρόβλημα, όπου το Πρόγραμμα Μετεγκατάστασης, που ξεκίνησε πιλοτικά από τον Έβρο και για το οποίο έχουμε ξαναμιλήσει, επεκτείνεται τώρα σε επτά δήμους της Περιφερειακής Ενότητας Ιωαννίνων και στους Δήμους Σουλίου και Φιλιατών στη Θεσπρωτία. Προβλέπει- θυμίζω- οικονομική ενίσχυση έως 10.000 ευρώ για ανθρώπους και οικογένειες που θα επιλέξουν να εγκατασταθούν μόνιμα εκεί. Παράλληλα, τον Οκτώβριο αναμένεται να ανοίξει η πλατφόρμα αιτήσεων για τις οκτώ Περιφερειακές Ενότητες που έχουν ήδη ενταχθεί στον σχεδιασμό: Καστοριά, Κιλκίς, Σέρρες, Φλώρινα, Πέλλα, Δράμα, Κοζάνη και Γρεβενά»
Οι περιοχές που εντάσσονται
Στην Περιφερειακή Ενότητα Ιωαννίνων προβλέπεται η ένταξη των Δήμων Κόνιτσας, Πωγωνίου, Ζαγορίου, Μετσόβου, Βορείων Τζουμέρκων, Δωδώνης και Ζίτσας. Στη Θεσπρωτία το πρόγραμμα επεκτείνεται στους Δήμους Σουλίου και Φιλιατών.
Για τις οκτώ Περιφερειακές Ενότητες όπου αναμένεται η ενεργοποίηση της πλατφόρμας τον Οκτώβριο, οι αιτήσεις θα αφορούν την Καστοριά, το Κιλκίς, τις Σέρρες, τη Φλώρινα, την Πέλλα, τη Δράμα, την Κοζάνη και τα Γρεβενά.
Η εφαρμογή στις νέες περιοχές προϋποθέτει την έκδοση των σχετικών αποφάσεων, οι οποίες θα προσδιορίσουν αναλυτικά τους επιλέξιμους δήμους και οικισμούς, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και τους ειδικότερους όρους συμμετοχής.
Ποιοι μπορούν να ενταχθούν στο πρόγραμμα
Βασική προϋπόθεση είναι η πραγματική και μόνιμη εγκατάσταση στην περιοχή μετεγκατάστασης. Η κατοικία θα πρέπει να δηλώνεται ως κύρια και, ανάλογα με τους όρους εφαρμογής, μπορεί να είναι ιδιόκτητη, μισθωμένη ή παραχωρημένη.
Με τη νέα μορφή του προγράμματος καταργείται η προϋπόθεση εργασίας στον τόπο όπου μετακομίζει ο δικαιούχος. Στην αρχική εφαρμογή στον Έβρο, η μετεγκατάσταση συνδεόταν με εργασία ή με συμμετοχή σε πρόγραμμα της ΔΥΠΑ στην περιοχή.
Η αλλαγή επιτρέπει τη συμμετοχή τηλεργαζομένων, συνταξιούχων και ανέργων, εφόσον πληρούν τους υπόλοιπους όρους. Ένας εργαζόμενος εξ αποστάσεως, για παράδειγμα, δεν απαιτείται να αλλάξει εργοδότη επειδή μεταφέρει την κατοικία του σε επιλέξιμη περιοχή.
Προβλέπεται επίσης, υπό ειδικότερους όρους, η δυνατότητα συμμετοχής Ελλήνων κατοίκων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και πολιτών άλλων κρατών-μελών της ΕΕ. Ωφελούμενοι μπορούν να θεωρηθούν και απόφοιτοι ΑΕΙ που ολοκλήρωσαν τις σπουδές τους μετά την 1η Ιανουαρίου 2025, εφόσον το τμήμα τους εδρεύει στην Περιφερειακή Ενότητα όπου βρίσκεται ο δήμος μετεγκατάστασης και πληρούν τις λοιπές προϋποθέσεις.
Δόσεις, προκαταβολή και έλεγχοι
Με τον νόμο 5322/2026, η ενίσχυση ορίζεται ενιαία στις 10.000 ευρώ, ανεξάρτητα από τον πληθυσμό του οικισμού εγκατάστασης. Το ποσό καταβάλλεται σε δύο ισόποσες δόσεις των 5.000 ευρώ.
Η πρώτη δόση καταβάλλεται με την έγκριση της αίτησης και η δεύτερη αφού συμπληρωθεί ένας χρόνος μόνιμης παραμονής στον δήμο μετεγκατάστασης. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει, κατά την υποβολή της αίτησης, προκαταβολή της πρώτης δόσης για την κάλυψη των εξόδων μετακίνησης πριν από την οριστική έγκριση.
Στο αρχικό πρόγραμμα του Έβρου, το ποσό εξαρτιόταν από τον πληθυσμό του οικισμού. Για εγκατάσταση σε οικισμό έως 500 κατοίκων προβλέπονταν 10.000 ευρώ, ενώ στους μεγαλύτερους οικισμούς η βασική ενίσχυση ήταν 6.000 ευρώ, με προσαύξηση 1.000 ευρώ για κάθε ανήλικο παιδί και ανώτατο όριο τις 10.000 ευρώ.
Η ενίσχυση είναι αφορολόγητη και ακατάσχετη, δεν συμψηφίζεται με οφειλές προς το Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία ή τράπεζες και δεν συνυπολογίζεται στα εισοδηματικά κριτήρια άλλων κοινωνικών ή προνοιακών παροχών. Για τη συμμετοχή και την καταβολή της δεν απαιτείται φορολογική ή ασφαλιστική ενημερότητα.
Ο αρμόδιος δήμος προβλέπεται να ελέγχει την πραγματική εγκατάσταση του δικαιούχου. Σε οικογένειες με ανήλικα παιδιά μπορεί να εξετάζονται στοιχεία που επιβεβαιώνουν τη μόνιμη εγκατάσταση, όπως η φοίτηση των παιδιών σε τοπική σχολική μονάδα.
Η πλατφόρμα και τα δικαιολογητικά
Οι αιτήσεις για το πρόγραμμα που ήδη λειτουργεί στον Έβρο υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω της κρατικής πλατφόρμας relocation.vouchers.gov.gr. Για τις οκτώ νέες Περιφερειακές Ενότητες, η ενεργοποίηση της πλατφόρμας αναμένεται μέσα στον Οκτώβριο.
Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να αναμένουν τη δημοσίευση της πρόσκλησης και των υπουργικών αποφάσεων για να διαπιστώσουν ποιοι δήμοι και οικισμοί είναι επιλέξιμοι, καθώς και ποια δικαιολογητικά απαιτούνται για την απόδειξη της κύριας κατοικίας και της μόνιμης μετεγκατάστασης.