Έως και 50% μπορούν να μειώσουν τα πρόστιμα της Εφορίας φορολογούμενοι και επιχειρήσεις που βρίσκονται αντιμέτωποι με φορολογικό έλεγχο, εφόσον αποδεχθούν την κύρια οφειλή και κινηθούν μέσα στις προβλεπόμενες προθεσμίες.
Το ύψος της έκπτωσης εξαρτάται από το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η υπόθεση. Η βασική αρχή είναι απλή: όσο νωρίτερα κλείσει η διαφορά με τη φορολογική διοίκηση, τόσο μεγαλύτερο είναι το «κούρεμα» του προστίμου.
Το άρθρο 75 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας προβλέπει τέσσερα διαδοχικά στάδια αποδοχής, με τη μείωση να ξεκινά από 50% και να υποχωρεί σταδιακά σε 40%, 30% και 25% όσο η υπόθεση προχωρά προς τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών και τα διοικητικά δικαστήρια.
Η διαδικασία έχει ιδιαίτερη σημασία για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους, καθώς η χρονική στιγμή της απόφασης μπορεί να αλλάξει σημαντικά το τελικό ποσό που θα κληθούν να πληρώσουν.
Πότε μειώνεται κατά 50% το πρόστιμο της Εφορίας;
Η μεγαλύτερη έκπτωση προβλέπεται στο αρχικό στάδιο της διαδικασίας. Εφόσον ο φορολογούμενος αποδεχθεί τα αποτελέσματα του ελέγχου πριν προχωρήσει η υπόθεση στα επόμενα στάδια, μπορεί να εξασφαλίσει μείωση του προστίμου κατά 50%.
Ο ελεγχόμενος έχει ήδη ενημερωθεί για τα ευρήματα της φορολογικής διοίκησης, αλλά επιλέγει να αποδεχθεί τον καταλογισμό αντί να συνεχίσει τη διαδικασία αμφισβήτησης.
Η επιλογή αυτή μπορεί να περιορίσει αισθητά το συνολικό οικονομικό βάρος. Προϋποθέτει, ωστόσο, ότι ο φορολογούμενος αποδέχεται την παράβαση και την κύρια οφειλή και μπορεί να ανταποκριθεί στις οικονομικές υποχρεώσεις που ενεργοποιούνται αμέσως μετά την αποδοχή.
Η δήλωση γίνεται ηλεκτρονικά μέσω του myAADE, στη διαδρομή «Εφαρμογές – Φορολογικές Υπηρεσίες – Δήλωση Αποδοχής Πράξεων Ελέγχου, άρθρο 75 ν. 5104/2024».
Τι γίνεται αν έχει ήδη εκδοθεί η οριστική πράξη;
Η δεύτερη ευκαιρία δίνεται μετά την κοινοποίηση της οριστικής πράξης διορθωτικού προσδιορισμού φόρου, τέλους ή εισφοράς.
Σε αυτό το στάδιο ο φορολογούμενος γνωρίζει πλέον το ακριβές ποσό που του έχει καταλογιστεί και μπορεί να επιλέξει μεταξύ της αμφισβήτησης της πράξης και της αποδοχής της οφειλής.
Εφόσον επιλέξει την αποδοχή μέσα στην προθεσμία για άσκηση ενδικοφανούς προσφυγής στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), η μείωση του προστίμου φτάνει έως το 40%.
Η διαφορά σε σχέση με το πρώτο στάδιο είναι σημαντική: η αναμονή μπορεί να δώσει στον φορολογούμενο περισσότερο χρόνο για να αξιολογήσει την υπόθεσή του, αλλά ταυτόχρονα μειώνει το οικονομικό όφελος που προσφέρει ο συμβιβασμός.
Υπάρχει έκπτωση μετά την προσφυγή στη ΔΕΔ;
Ναι. Ακόμη και αν ο φορολογούμενος έχει προσφύγει στη ΔΕΔ και δεν δικαιωθεί, εξακολουθεί να υπάρχει δυνατότητα αποδοχής του αποτελέσματος του ελέγχου.
Μετά την κοινοποίηση της απόφασης της ΔΕΔ ή μετά τη σιωπηρή απόρριψη της προσφυγής, και όσο παραμένει ανοικτή η προθεσμία για δικαστική προσφυγή, η μείωση του προστίμου περιορίζεται στο 30%.
Πρόκειται ουσιαστικά για ένα ακόμη «παράθυρο» εξωδικαστικού κλεισίματος της υπόθεσης. Ο φορολογούμενος μπορεί να αλλάξει πορεία, παρότι αρχικά επέλεξε να αμφισβητήσει τον καταλογισμό, και να αποφύγει τη συνέχιση της αντιδικίας στα διοικητικά δικαστήρια.
Μπορεί να γίνει συμβιβασμός ακόμη και πριν από τη δίκη;
Η τελευταία δυνατότητα του άρθρου 75 αφορά υποθέσεις που έχουν ήδη φτάσει στα διοικητικά δικαστήρια.
Ακόμη και τότε ο φορολογούμενος μπορεί να αποδεχθεί την οφειλή και να πετύχει μείωση του προστίμου κατά 25%, εφόσον κινηθεί έως και την προηγουμένη της αρχικά ορισθείσας ημερομηνίας συζήτησης της υπόθεσης.
Πρόκειται για το τελευταίο περιθώριο εξωδικαστικής διευθέτησης μέσω της συγκεκριμένης διαδικασίας. Η έκπτωση είναι μικρότερη, αλλά μπορεί να περιορίσει το τελικό κόστος και να βάλει τέλος σε μια μακροχρόνια φορολογική διαφορά.
Γιατί είναι κρίσιμες οι πρώτες τρεις ημέρες;
Η αποδοχή του καταλογισμού από μόνη της δεν αρκεί για να κατοχυρωθεί η έκπτωση.
Κοινός όρος της διαδικασίας είναι η καταβολή του 25% του οφειλόμενου ποσού μέσα σε τρεις ημέρες από την αποδοχή των αποτελεσμάτων του ελέγχου.
Το υπόλοιπο 75% μπορεί να εξοφληθεί σε έως 12 δόσεις, σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται.
Αυτό σημαίνει ότι πριν γίνει η ηλεκτρονική αποδοχή χρειάζεται να έχει υπολογιστεί όχι μόνο το όφελος από τη μείωση του προστίμου, αλλά και κατά πόσο υπάρχει η απαιτούμενη ρευστότητα για την άμεση καταβολή του ποσού που απαιτείται.
Η τήρηση των πληρωμών είναι επίσης κρίσιμη. Εάν χαθούν οι όροι της διαδικασίας, υπάρχει κίνδυνος να χαθεί και η έκπτωση και η οφειλή να επανέλθει στο αρχικό της ύψος, αφού ληφθούν υπόψη όσα ποσά έχουν ήδη καταβληθεί.
Ποιο είναι το όφελος στην πράξη;
Η διαφορά μεταξύ των σταδίων μπορεί να είναι μεγάλη. Για παράδειγμα, εάν το πρόστιμο που επιβάλλεται από έναν φορολογικό έλεγχο είναι 10.000 ευρώ, η μείωση κατά 50% περιορίζει το πρόστιμο στις 5.000 ευρώ.
Με έκπτωση 40%, το ίδιο πρόστιμο διαμορφώνεται στις 6.000 ευρώ, με 30% στις 7.000 ευρώ, ενώ στο τελευταίο στάδιο, με μείωση 25%, περιορίζεται στις 7.500 ευρώ.
Έτσι, για το ίδιο αρχικό πρόστιμο, η διαφορά μεταξύ της έγκαιρης αποδοχής και της αναμονής μέχρι το δικαστικό στάδιο μπορεί να φτάσει τις 2.500 ευρώ.
Το παράδειγμα δείχνει γιατί ο χρόνος αποτελεί βασικό παράγοντα της διαδικασίας. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η αποδοχή είναι αυτομάτως η κατάλληλη επιλογή σε κάθε υπόθεση. Εάν ο φορολογούμενος θεωρεί ότι ο καταλογισμός είναι λανθασμένος, διατηρεί τα προβλεπόμενα δικαιώματα αμφισβήτησης και προσφυγής.
Τι ισχύει με την Επιτροπή Εξώδικης Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών;
Πέρα από το άρθρο 75, λειτουργεί και η Επιτροπή Εξώδικης Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών, η οποία αποτελεί διαφορετικό μηχανισμό για συγκεκριμένες κατηγορίες υποθέσεων.
Με τις αλλαγές που θεσπίστηκαν το καλοκαίρι του 2026, η ηλεκτρονική αίτηση μπορεί να υποβληθεί έως τις 30 Ιουνίου 2027, για υποθέσεις που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις και εκκρεμούν ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας ή των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων χωρίς να έχουν ακόμη συζητηθεί.
Η Επιτροπή δεν πρέπει να συγχέεται με τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών της ΑΑΔΕ, ούτε με την ηλεκτρονική δήλωση αποδοχής πράξεων ελέγχου του άρθρου 75. Πρόκειται για διαφορετικές διαδικασίες, με ξεχωριστές προϋποθέσεις και προθεσμίες.
Για κάθε φορολογούμενο που βρίσκεται αντιμέτωπος με καταλογισμό, το κρίσιμο είναι να γνωρίζει σε ποιο ακριβώς στάδιο βρίσκεται η υπόθεσή του. Μερικές ημέρες καθυστέρησης μπορούν να κάνουν τη διαφορά ανάμεσα σε «κούρεμα» 50% και σημαντικά μικρότερη έκπτωση.