, επανεπένδυση εσόδων και στήριξη της απανθρακοποίησης στην Ευρώπη.){kind=link}
Συνασπισμός οργανώσεων από τον τομέα της ενέργειας, της βιομηχανίας και των επενδυτών καλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση να διατηρήσει την ακεραιότητα του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ, EU ETS (ETS1), και το μακροπρόθεσμο επενδυτικό του σήμα. Οι υπογράφοντες τονίζουν ότι μόνο μια προβλέψιμη αγορά ETS με ουσιαστική τιμή άνθρακα και CO2 μπορεί να συνεχίσει να στηρίζει την απανθρακοποίηση, την ανταγωνιστικότητα και την ενεργειακή ασφάλεια.
Σε ανοικτή επιστολή προς τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και τα μέλη του, οι οργανώσεις ζητούν να επανεπενδύονται τα έσοδα του μηχανισμού στην απανθρακοποίηση της βιομηχανίας και στην ενεργειακή μετάβαση. Παράλληλα, ζητούν να εξισορροπηθεί η κλιματική φιλοδοξία με την ανταγωνιστικότητα και να παραμείνουν οι επενδύσεις απανθρακοποίησης εντός Ευρώπης.
Στον συνασπισμό συμμετέχουν η Eurelectric – Ένωση της Βιομηχανίας Ηλεκτρισμού, οι WindEurope, Nucleareurope και SolarPower Europe, η Ομοσπονδία Ευρωπαϊκών Χρηματιστηρίων Αξιών, FESE, η We Mean Business Coalition και εθνικές ενώσεις του κλάδου ηλεκτρισμού. Η επιστολή καταρτίστηκε σε συνεργασία με την Institutional Investors Group on Climate Change, IIGCC, και τα μέλη της.
«Η Ευρώπη εισέρχεται σε περίοδο πρωτοφανών επενδύσεων στο ενεργειακό της σύστημα και στην οικονομία της. Οι τομείς που εκπροσωπούν οι οργανώσεις μας συνεισφέρουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια στο ΑΕΠ της ΕΕ κάθε χρόνο και αναμένεται να επενδύσουν τρισεκατομμύρια έως το 2050 σε καθαρή ενέργεια, ενεργειακή αποδοτικότητα, υποδομές και τεχνολογίες που χρειάζονται για μια απανθρακοποιημένη, ανθεκτική και ανταγωνιστική οικονομία της ΕΕ», αναφέρεται στην επιστολή. Η εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα προκαλεί σημαντική ενεργειακή ανασφάλεια και αστάθεια τιμών, γεγονός που καθιστά αυτές τις επενδύσεις επείγουσες, προσθέτουν οι υπογράφοντες.
Το EU ETS στο επίκεντρο του επενδυτικού πλαισίου
Κατά τον συνασπισμό, το πολιτικό πλαίσιο πρέπει να ενισχύει την εμπιστοσύνη των επενδυτών, με το EU ETS να αποτελεί βασικό του στοιχείο. Από το 2005, οι εκπομπές στους τομείς που καλύπτει το ETS έχουν μειωθεί περίπου κατά 50%, ενώ η οικονομία της ΕΕ έχει αυξηθεί περίπου κατά 30%. Οι οργανώσεις υποστηρίζουν ότι αυτό δείχνει πως η τιμολόγηση του άνθρακα μπορεί να μειώνει τις εκπομπές με οικονομικά αποδοτικό τρόπο, στηρίζοντας ταυτόχρονα την οικονομική ανάπτυξη.
Προσθέτουν ότι η επιρροή του συστήματος εκτείνεται πέρα από την Ευρώπη, καθώς άλλες δικαιοδοσίες υιοθετούν τιμολόγηση άνθρακα ή επιδιώκουν διασύνδεση με το ευρωπαϊκό σύστημα.
Για τη διατήρηση της ακεραιότητας του EU ETS, ο συνασπισμός εκτιμά ότι μια προβλέψιμη πορεία του ανώτατου ορίου εκπομπών και ένα αποθεματικό σταθερότητας της αγοράς που λειτουργεί με κανόνες θα ενίσχυαν τη ζήτηση για εγχώριες πηγές καθαρής ενέργειας και θα στήριζαν την καινοτομία. Υπογραμμίζει ότι οι ευελιξίες ή οι παρεμβάσεις κατά περίπτωση δεν θα πρέπει να αποδυναμώνουν αυτό το μακροπρόθεσμο σήμα.
Οι ενώσεις ζητούν τουλάχιστον 50% των εσόδων του ETS 1 να επανεπενδύεται στην απανθρακοποίηση των τομέων του ETS 1. Χαιρετίζουν πρωτοβουλίες όπως το Investment Booster, την Industrial Decarbonisation Bank και το Innovation Fund, τις οποίες θεωρούν ικανές να μετατρέψουν το σήμα της τιμής άνθρακα σε συγκεκριμένα έργα στην Ευρώπη. Τα εργαλεία αυτά, αναφέρουν, θα πρέπει να δίνουν προτεραιότητα σε ώριμες και κλιμακώσιμες λύσεις απανθρακοποίησης, συμπεριλαμβανομένης της άμεσης ηλεκτροδότησης, ενώ τα υπόλοιπα έσοδα να κατευθύνονται σε κλιματικές και ενεργειακές προτεραιότητες, όπως η ενεργειακή αποδοτικότητα.
Στο ζήτημα της σχέσης κλιματικής δράσης και ανταγωνιστικότητας, ο συνασπισμός τονίζει ότι οι δωρεάν κατανομές δικαιωμάτων πρέπει να είναι στοχευμένες, να τελούν υπό όρους και να ευθυγραμμίζονται με τη σταδιακή εφαρμογή του Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα, CBAM.
Ζητεί επίσης οι διεθνείς πιστώσεις άνθρακα να μη χρησιμοποιηθούν ως υποκατάστατο των εγχώριων μειώσεων εκπομπών στο πλαίσιο αναθεώρησης του EU ETS. Τυχόν χρήση τους, σύμφωνα με την επιστολή, θα πρέπει να περιορίζεται σε πιστώσεις υψηλής ακεραιότητας και να γίνεται έμμεσα, με προβλέψιμο τρόπο.
Στο τραπέζι οι τιμές ενέργειας και ο προϋπολογισμός της ΕΕ
Στη διήμερη συνεδρίαση που ξεκίνησε στις 15 Οκτωβρίου 2026, οι αρχηγοί κρατών ή κυβερνήσεων συναντώνται με την ηγεσία της διοίκησης της ΕΕ για να συζητήσουν, μεταξύ άλλων, τις προκλήσεις για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, συμπεριλαμβανομένων των τιμών ενέργειας. Στην ατζέντα βρίσκεται και το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, MFF, δηλαδή ο προϋπολογισμός της Ένωσης των 27 κρατών μελών για την περίοδο 2028-2034.
Το διαπραγματευτικό πλαίσιο της συνεδρίασης προβλέπει την καθιέρωση ποσοστού άντλησης εσόδων από το EU ETS 1 ύψους 30%, ώστε το αντίστοιχο μέρος των εισπράξεων να κατευθύνεται απευθείας στον κεντρικό προϋπολογισμό. Το κράτος μέλος που φιλοξένησε τη δημοπρασία δικαιωμάτων άνθρακα θα διατηρεί το υπόλοιπο.
Στο ίδιο έγγραφο περιλαμβάνεται ποσοστό άντλησης 90% για τον CBAM. Ο μηχανισμός τέθηκε πλήρως σε ισχύ στην αρχή του έτους και δεν έχουν ακόμη διανεμηθεί έσοδα, ενώ ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε ότι 75% θα κατευθυνόταν στις Βρυξέλλες.
Η ΕΕ δημιουργεί επίσης το European Competitiveness Fund, ECF. Σύμφωνα με το διαπραγματευτικό πλαίσιο, το ειδικό κονδύλι για την καθαρή μετάβαση και τη βιομηχανική απανθρακοποίηση, ύψους EUR 55.7 δισεκατομμυρίων, θα αποτελείται από EUR 20.2 δισεκατομμύρια του προϋπολογισμού και από το Innovation Fund για το υπόλοιπο ποσό.