Η ακρίβεια και η πίεση στον οικογενειακό προϋπολογισμό αλλάζουν τις προτεραιότητες των καταναλωτών, που συγκρίνουν τιμές, προσφορές και προϊόντα για να καλύψουν τις βασικές ανάγκες του νοικοκυριού.
Η διαχείριση των καθημερινών δαπανών γίνεται όλο και πιο δύσκολη, ενώ η αγοραστική άνεση υποχωρεί και η ανασφάλεια ενισχύεται. Στην αγορά και μεταξύ αναλυτών, ο σύγχρονος αγοραστής περιγράφεται ως «επαγγελματίας αγοραστής», ο οποίος αναζητεί συστηματικά την καλύτερη τιμή. Η στάση αυτή παρουσιάζεται ως αναγκαστική άμυνα απέναντι στις πληθωριστικές πιέσεις και όχι ως επιλογή.
Τα ευρήματα της Circana
Στην έρευνα της Circana με τίτλο «Κατανάλωση σε Μετάβαση: Οι Δυνάμεις που Διαμορφώνουν το Αύριο της Αγοράς», που παρουσιάστηκε χθες από τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας, Παναγιώτη Μπορέτο στο συνέδριο ECR Gathering 2026: Decoding Shopper Behavior Together, το 57% των ερωτηθέντων ανέδειξε τη σχέση αμοιβών και κόστους ζωής ως το κυρίαρχο ζήτημα ανάμεσα στις πέντε βασικές πηγές πίεσης.
Στο ίδιο πλαίσιο περιλαμβάνονται το στεγαστικό κόστος, η διεθνής συγκυρία, η πορεία της οικονομίας και οι ελλείψεις στις κρατικές δομές. Ο κ. Μπορέτος αναφέρθηκε και στη Γαλλία, σημειώνοντας ότι καταγράφονται τα ίδια ζητήματα και ότι η χώρα δείχνει πώς αντιδρά η κοινωνία όταν ο καταναλωτής πιέζεται να εξασφαλίσει τα βασικά έξοδα του σπιτιού του.
Ο μέσος δείκτης οικονομικής ασφάλειας διαμορφώνεται σε 3.89 στα 10. Η αντιληπτή ευημερία καταγράφεται στο 2.66, με άριστα το 5, όπου το 1 αντιστοιχεί σε «πολύ χαμηλό» και το 5 σε «πολύ υψηλό». Στην Αττική ο αντίστοιχος δείκτης είναι ελαφρώς υψηλότερος, στο 2.72.
Υψηλό ή πολύ υψηλό επίπεδο ευημερίας δηλώνει 1 στους 10, δηλαδή το 11%. Χαμηλό ή πολύ χαμηλό επίπεδο, κάτω του 3, δηλώνουν 3 στους 10 ή το 28%, ενώ 6 στους 10, δηλαδή το 61%, χαρακτηρίζουν την ευημερία τους μέτρια.
Δαπάνες, αποταμιεύσεις και δανεισμός
Το 74% δηλώνει ότι δυσκολεύεται ή τα βγάζει πέρα με οριακή προσοχή. Ειδικότερα, το 49% προσέχει εξαιρετικά τις δαπάνες του, το 18% δυσκολεύεται αρκετά και το 7% αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες. Εύκολα καλύπτει τα έξοδά του το 8%, ενώ το 19% τα καταφέρνει σχετικά εύκολα.
Κατά το τελευταίο εξάμηνο, το 41% χρησιμοποίησε αποταμιεύσεις, το 27% χρειάστηκε βοήθεια από μέλη της οικογένειας, το 17% δανείστηκε από συγγενείς ή φίλους και το 6% προσέφυγε σε δάνειο για έκτακτες ανάγκες. Ποσό κατάφερε να αποταμιεύσει το 22%.
Η μέση μηνιαία δαπάνη στο σούπερ μάρκετ ανέρχεται σε 347 ευρώ. Έως 200 ευρώ ξοδεύει το 32% των νοικοκυριών, κυρίως μονομελή και διμελή νοικοκυριά. Το 21% κινείται μεταξύ 200 και 300 ευρώ, το 22% δαπανά 300-450 ευρώ, το 19% 450-600 ευρώ, ενώ πάνω από 600 ευρώ δηλώνει το 6%.
Εκπτώσεις και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας
Η προσαρμογή αποτυπώνεται στις καθημερινές αγορές: 4 στους 5 καταναλωτές αναζητούν συστηματικά εκπτώσεις και το 65% ελέγχει την τιμή ανά μονάδα μέτρησης, ανά κιλό ή λίτρο, στα ράφια.
Το 63% στρέφεται στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας για εξοικονόμηση. Για το 69%, το βασικό κριτήριο επιλογής είναι η διατήρηση της ποιότητας σε καλή τιμή, ενώ οι προσφορές επηρεάζουν πολύ τις αγορές του 72%. Οι αναγκαίες δαπάνες προηγούνται, με μη βασικές κατηγορίες όπως η ψυχαγωγία και η ένδυση να περιορίζονται δραστικά.