Νέους κανόνες για τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην αγορά εργασίας, βάζοντας όρια στην αλγοριθμική διαχείριση των εργαζομένων και ενισχύοντας την προστασία όσων απασχολούνται μέσω ψηφιακών πλατφορμών, προωθεί το υπουργείο Εργασίας.
Το σχετικό νομοσχέδιο, με τίτλο «Κανόνες στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας – Προστασία εργαζομένων στις πλατφόρμες», παρουσιάζει η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, στο Υπουργικό Συμβούλιο που συνεδριάζει τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2026, στο Μέγαρο Μαξίμου.
Η νομοθετική πρωτοβουλία επιχειρεί να αντιμετωπίσει τις νέες προκλήσεις που δημιουργεί η ολοένα μεγαλύτερη αξιοποίηση αλγορίθμων και αυτοματοποιημένων συστημάτων στον χώρο εργασίας. Στόχος είναι να θεσπιστούν σαφή όρια στη χρήση τους, ώστε κρίσιμες αποφάσεις που αφορούν τους εργαζομένους να μη λαμβάνονται ανεξέλεγκτα από συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης, χωρίς ενημέρωση και ανθρώπινη εποπτεία.
Οι αλλαγές αφορούν ολόκληρο τον κύκλο της εργασιακής σχέσης, από την έναρξη και την εξέλιξή της έως τη λύση της, με ιδιαίτερη έμφαση στους εργαζομένους που παρέχουν υπηρεσίες μέσω ψηφιακών πλατφορμών, όπως οι διανομείς.
Τι αλλάζει στη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης
Ένα από τα βασικά ζητήματα που επιχειρεί να ρυθμίσει το νομοσχέδιο είναι η δυνατότητα των επιχειρήσεων να χρησιμοποιούν αλγορίθμους για την παρακολούθηση, την αξιολόγηση και τη διαχείριση του προσωπικού τους.
Στην περίπτωση των ψηφιακών πλατφορμών, οι αλγόριθμοι μπορούν να επηρεάζουν την ανάθεση εργασιών, την αξιολόγηση της απόδοσης, τον καθορισμό της αμοιβής, αλλά ακόμη και τη διακοπή μιας συνεργασίας. Με τις νέες διατάξεις επιδιώκεται να υπάρχει μεγαλύτερη διαφάνεια ως προς τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται και τις παραμέτρους που καθορίζουν τις σχετικές αποφάσεις.
Μεταξύ των βασικών προβλέψεων περιλαμβάνονται:
- Περιορισμοί στην επεξεργασία προσωπικών δεδομένων: Προβλέπονται απαγορεύσεις στη χρήση ιδιαίτερα ευαίσθητων πληροφοριών, όπως δεδομένα για τη συναισθηματική ή ψυχολογική κατάσταση των εργαζομένων, ιδιωτικές συνομιλίες και επικοινωνίες, καθώς και βιομετρικά δεδομένα για σκοπούς αναγνώρισης ταυτότητας. Περιορισμοί τίθενται επίσης στην επεξεργασία δεδομένων που αφορούν περιόδους κατά τις οποίες ο εργαζόμενος δεν παρέχει εργασία ή στην πρόβλεψη συνδικαλιστικής δραστηριότητας.
- Ενημέρωση για τη λειτουργία των αλγορίθμων: Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να ενημερώνουν τους εργαζομένους και τους εκπροσώπους τους για τα συστήματα αυτοματοποιημένης παρακολούθησης και λήψης αποφάσεων, τα δεδομένα που αξιοποιούνται και τον τρόπο με τον οποίο αυτά επηρεάζουν την εργασιακή τους καθημερινότητα.
- Ανθρώπινη εποπτεία στις κρίσιμες αποφάσεις: Σημαντικές αποφάσεις δεν θα μπορούν να αφήνονται αποκλειστικά σε αυτοματοποιημένα συστήματα. Θα προβλέπεται η παρέμβαση κατάλληλα καταρτισμένου ανθρώπινου προσωπικού, το οποίο θα έχει τη δυνατότητα να αξιολογεί και, εφόσον χρειάζεται, να ανακαλεί αποφάσεις που έχουν ληφθεί με τη συνδρομή αλγορίθμων.
- Δικαίωμα εξήγησης και επανεξέτασης: Οι εργαζόμενοι θα μπορούν να ζητούν εξηγήσεις από φυσικό πρόσωπο για αποφάσεις που τους επηρεάζουν, καθώς και να αιτούνται την επανεξέτασή τους, ιδίως όταν πρόκειται για σημαντικές μεταβολές της εργασιακής τους κατάστασης ή για τη διακοπή της συνεργασίας τους.
- Εκτίμηση επιπτώσεων και διαβούλευση: Πριν από την εισαγωγή ή τη σημαντική τροποποίηση αυτοματοποιημένων συστημάτων παρακολούθησης και λήψης αποφάσεων προβλέπεται αξιολόγηση των επιπτώσεων στην προστασία των προσωπικών δεδομένων, με συμμετοχή των εκπροσώπων των εργαζομένων.
- Καταγραφή των ψηφιακών πλατφορμών: Προβλέπεται η δημιουργία ειδικού μητρώου στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ, με στόχο την καταγραφή των παρόχων υπηρεσιών και την ενίσχυση της διαφάνειας ως προς τη δραστηριότητα των πλατφορμών.
Η ευρωπαϊκή οδηγία πίσω από τις αλλαγές
Το νομοσχέδιο συνδέεται με την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2024/2831, η οποία αφορά τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας των εργαζομένων σε ψηφιακές πλατφόρμες.
Για τη διαμόρφωση των διατάξεων έχει προηγηθεί επεξεργασία από νομοπαρασκευαστική επιτροπή, ενώ το υπουργείο Εργασίας έχει πραγματοποιήσει διαβουλεύσεις με τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους, προκειμένου να καταγραφούν οι θέσεις και οι προτάσεις τους.
Το βασικό ζητούμενο είναι η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών στην αγορά εργασίας να συνοδεύεται από εγγυήσεις για τα δικαιώματα των εργαζομένων, διασφαλίζοντας ότι η αυτοματοποίηση δεν θα οδηγεί σε ανεξέλεγκτη παρακολούθηση ή σε αποφάσεις χωρίς δυνατότητα αμφισβήτησης.
Με τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία, η κυβέρνηση επιχειρεί να διαμορφώσει ένα νέο πλαίσιο για την εργασία στην ψηφιακή εποχή, στο οποίο η Τεχνητή Νοημοσύνη θα μπορεί να αξιοποιείται ως εργαλείο παραγωγικότητας, αλλά με συγκεκριμένους κανόνες, διαφάνεια και ανθρώπινο έλεγχο.