Λιγότερες δηλώσεις με εξαρτώμενα παιδιά και αύξηση των φόρων ταχύτερη από εκείνη των εισοδημάτων καταγράφουν τα αναλυτικά στοιχεία της ΑΑΔΕ για την επταετία 2019-2025. Οι καταγραφές εξαρτώμενων τέκνων υποχώρησαν κατά τουλάχιστον 231.885, περίπου 10,2%, ενώ τα συνολικά δηλωθέντα εισοδήματα αυξήθηκαν κατά 54,1% και ο φόρος εισοδήματος κατά 64,1%.
Η υποχώρηση των δηλώσεων με παιδιά ήταν εντονότερη στις κατηγορίες με τρία, τέσσερα ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα. Παράλληλα, η μη προσαρμογή των φορολογικών κλιμακίων στον πληθωρισμό συνέβαλε στην αύξηση των επιβαρύνσεων, χωρίς τα συγκεντρωτικά δεδομένα να επιτρέπουν να υπολογιστεί ακριβώς η επίδρασή της.
Η σύγκριση αφορά τις δηλώσεις που υποβλήθηκαν από το 2019 έως και το 2025, για τα εισοδήματα των φορολογικών ετών 2018-2024. Οι αριθμοί των εξαρτώμενων τέκνων είναι φορολογικές καταγραφές και όχι απογραφή του παιδικού πληθυσμού.
Πώς μειώθηκαν οι καταγραφές εξαρτώμενων τέκνων
Στις δηλώσεις του 2019 ο ελάχιστος υπολογιζόμενος αριθμός εξαρτώμενων παιδιών ήταν 2.266.268. Στις δηλώσεις του 2025 είχε περιοριστεί σε 2.034.383, διαφορά 231.885 καταγραφών ή περίπου 10,2%.
Η ετήσια εξέλιξη δείχνει ότι η πτώση επιταχύνθηκε τα τελευταία χρόνια της εξεταζόμενης περιόδου:
| Έτος υποβολής δήλωσης | Ελάχιστος υπολογιζόμενος αριθμός εξαρτώμενων τέκνων |
|---|---|
| 2019 | 2.266.268 |
| 2020 | 2.245.068 |
| 2021 | 2.245.958 |
| 2022 | 2.235.573 |
| 2023 | 2.197.786 |
| 2024 | 2.109.694 |
| 2025 | 2.034.383 |
Μόνο μεταξύ των δηλώσεων του 2022 και εκείνων του 2025, η μείωση έφτασε τις 201.190 καταγραφές.
Τα μεγέθη αυτά προσθέτουν μια διάσταση στο δημογραφικό ζήτημα της Ελλάδας, χρειάζονται όμως προσεκτική ανάγνωση. Επηρεάζονται από την ενηλικίωση των παιδιών, τους κανόνες φορολογικής εξάρτησης και πιθανές διπλές καταχωρίσεις. Επιπλέον, στην κατηγορία «έξι και άνω» προσμετρώνται κατ’ ελάχιστον έξι παιδιά ανά δήλωση. Επομένως, τα συνολικά μεγέθη αποτελούν κατώτατες εκτιμήσεις των φορολογικών καταγραφών.
Υποχωρούν οι δηλώσεις με παιδιά
Οι δηλώσεις με τουλάχιστον ένα εξαρτώμενο παιδί μειώθηκαν από 1.353.009 το 2019 σε 1.252.033 το 2025. Πρόκειται για πτώση κατά 100.976 δηλώσεις ή 7,5% μέσα στην επταετία.
Αντίθετα, οι δηλώσεις χωρίς εξαρτώμενα παιδιά αυξήθηκαν από 5.116.035 σε 5.644.220, δηλαδή κατά 528.185 ή 10,3%. Έτσι, παρότι το σύνολο των φορολογικών δηλώσεων αυξήθηκε κατά 6,6%, το μερίδιο όσων περιλάμβαναν εξαρτώμενα τέκνα περιορίστηκε από 20,9% σε 18,2%. Το 2019 περίπου μία στις πέντε δηλώσεις περιλάμβανε παιδιά, αναλογία που είχε υποχωρήσει αισθητά έως το 2025.
Η μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση εντοπίζεται στις δηλώσεις με τέσσερα ή περισσότερα εξαρτώμενα παιδιά: από 27.013 το 2019 περιορίστηκαν σε 20.918 το 2025, δηλαδή κατά 6.095 ή 22,6%.
Στις δηλώσεις με τρία παιδιά, ο αριθμός μειώθηκε από 121.091 σε 100.732, διαφορά 20.359 δηλώσεων ή 16,8%. Εκείνες με δύο παιδιά υποχώρησαν από 582.796 σε 512.261, κατά 70.535 ή 12,1%.
Πολύ μικρότερη ήταν η μεταβολή στις δηλώσεις με ένα παιδί: από 622.109 το 2019 διαμορφώθηκαν σε 618.122 το 2025, με οριακή πτώση 0,6%.
Συνολικά, οι δηλώσεις με δύο ή περισσότερα εξαρτώμενα παιδιά μειώθηκαν κατά 96.989 ή 13,3%. Στην ομάδα με τρία ή περισσότερα παιδιά, η υποχώρηση έφτασε τις 26.454 δηλώσεις ή 17,9%.
Η ταχύτερη συρρίκνωση των κατηγοριών με περισσότερα παιδιά μεταβάλλει τη σύνθεση των φορολογικών δηλώσεων και θέτει το ερώτημα κατά πόσο τα οικονομικά και φορολογικά μέτρα στήριξης ανταποκρίνονται στις αυξημένες ανάγκες των τρίτεκνων και πολύτεκνων οικογενειών.
Οι φόροι αυξήθηκαν περισσότερο από τα εισοδήματα
Το συνολικό εισόδημα που δήλωσαν τα φυσικά πρόσωπα ανήλθε από 75,22 δισ. ευρώ το 2019 σε 115,93 δισ. ευρώ το 2025. Η αύξηση ήταν περίπου 40,7 δισ. ευρώ ή 54,1%.
Στο ίδιο διάστημα, ο συνολικός φόρος εισοδήματος αυξήθηκε από 8,45 δισ. ευρώ σε 13,87 δισ. ευρώ, κατά περίπου 5,41 δισ. ευρώ ή 64,1%. Ο ρυθμός αύξησης του φόρου ξεπέρασε, συνεπώς, κατά περίπου δέκα ποσοστιαίες μονάδες εκείνον των δηλωθέντων εισοδημάτων.
Σημαντικός παράγοντας αυτής της εξέλιξης είναι η μη τιμαριθμοποίηση των φορολογικών κλιμακίων: τα εισοδηματικά τους όρια δεν προσαρμόζονταν στην άνοδο των τιμών. Όταν μισθοί, συντάξεις ή άλλα εισοδήματα αυξάνονταν για να καλύψουν μέρος της ακρίβειας, μεγαλύτερο τμήμα τους μπορούσε να υπαχθεί σε υψηλότερο φορολογικό κλιμάκιο.
Με αυτόν τον τρόπο, οι φορολογούμενοι κατέβαλλαν περισσότερους φόρους ακόμη και όταν η ονομαστική αύξηση των αποδοχών τους δεν συνοδευόταν από αντίστοιχη βελτίωση της αγοραστικής τους δύναμης. Είναι η λεγόμενη «δημοσιονομική ολίσθηση», που αυξάνει τα φορολογικά έσοδα χωρίς να χρειάζεται αύξηση των ονομαστικών φορολογικών συντελεστών.
Ωστόσο, από τα συγκεντρωτικά στοιχεία δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια ποιο μέρος της συνολικής αύξησης των επιβαρύνσεων οφείλεται αποκλειστικά στη μη τιμαριθμοποίηση.
Οι διαφορές ανά αριθμό εξαρτώμενων παιδιών
Η εξέλιξη του μέσου ετήσιου δηλωθέντος εισοδήματος και του μέσου φόρου παρουσιάζει σημαντικές αποκλίσεις ανά κατηγορία δήλωσης μεταξύ 2019 και 2025:
| Εξαρτώμενα παιδιά | Μέσο εισόδημα 2019 | Μέσο εισόδημα 2025 | Αύξηση εισοδήματος | Μέσος φόρος 2019 | Μέσος φόρος 2025 | Αύξηση φόρου |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Χωρίς παιδιά | 9.850 ευρώ | 14.008 ευρώ | 42,2% | 992 ευρώ | 1.575 ευρώ | 58,7% |
| Ένα παιδί | 17.005 ευρώ | 26.858 ευρώ | 57,9% | 2.227 ευρώ | 3.639 ευρώ | 63,4% |
| Δύο παιδιά | 19.876 ευρώ | 32.294 ευρώ | 62,5% | 2.796 ευρώ | 4.445 ευρώ | 59% |
| Τρία παιδιά | 18.582 ευρώ | 31.844 ευρώ | 71,4% | 2.527 ευρώ | 3.910 ευρώ | 54,8% |
| Τέσσερα ή περισσότερα παιδιά | 15.462 ευρώ | 24.433 ευρώ | 58% | 1.983 ευρώ | 2.657 ευρώ | 34% |
Η μεγαλύτερη ποσοστιαία άνοδος του μέσου εισοδήματος καταγράφεται στις δηλώσεις με τρία εξαρτώμενα παιδιά, ενώ η μεγαλύτερη αύξηση του μέσου φόρου σε εκείνες με ένα παιδί. Στις δηλώσεις χωρίς εξαρτώμενα τέκνα, ο μέσος φόρος αυξήθηκε πολύ ταχύτερα από το μέσο εισόδημα.
Για τις δηλώσεις που υποβλήθηκαν το 2025 και αφορούσαν τα εισοδήματα του 2024, ο υψηλότερος μέσος φόρος εμφανίζεται στην κατηγορία με δύο παιδιά, στα 4.445 ευρώ. Ακολουθούν οι δηλώσεις με τρία παιδιά, στα 3.910 ευρώ, με ένα παιδί, στα 3.639 ευρώ, και με τέσσερα ή περισσότερα παιδιά, στα 2.657 ευρώ. Στις δηλώσεις χωρίς εξαρτώμενα τέκνα, ο μέσος φόρος ήταν 1.575 ευρώ.
Η κατάταξη επηρεάζεται σημαντικά από τα διαφορετικά μέσα εισοδήματα των κατηγοριών. Δεν σημαίνει ότι μια οικογένεια με δύο παιδιά φορολογείται περισσότερο από μια άλλη οικογένεια με το ίδιο φορολογητέο εισόδημα.
Οι δύο παράλληλες τάσεις —λιγότερες καταγραφές εξαρτώμενων παιδιών και συνολικοί φόροι που αυξάνονται ταχύτερα από τα εισοδήματα— αποτυπώνονται σε μια περίοδο σημαντικής ανόδου του κόστους ζωής για τα νοικοκυριά. Επαναφέρουν έτσι το ζήτημα της αξιολόγησης της φορολογικής πολιτικής και της οικονομικής στήριξης των οικογενειών, ιδιαίτερα όσων μεγαλώνουν περισσότερα παιδιά.
