Σημαντικές αλλαγές στον ΕΝΦΙΑ του 2027 φέρνουν οι νέες φορολογικές ρυθμίσεις, με χιλιάδες ιδιοκτήτες να απαλλάσσονται πλήρως από τον φόρο για την κύρια κατοικία τους και εκατοντάδες χιλιάδες άλλους να εξασφαλίζουν εκπτώσεις από 10% έως 50%. Οι ελαφρύνσεις αφορούν περισσότερους από 2 εκατομμύρια ιδιοκτήτες, με βασικούς ωφελούμενους τους κατοίκους μικρών οικισμών, τα νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα, τις οικογένειες με παιδιά και τους ιδιοκτήτες ασφαλισμένων κατοικιών.
Η μεγαλύτερη αλλαγή αφορά την πλήρη κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς της χώρας. Πρόκειται για τη δεύτερη φάση μιας παρέμβασης που ξεκίνησε το 2026 με μείωση του φόρου κατά 50% και ολοκληρώνεται το 2027 με την πλήρη απαλλαγή των δικαιούχων.
Παράλληλα, εξακολουθούν να ισχύουν ειδικές απαλλαγές για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, καθώς και μειώσεις για όσους έχουν ασφαλίσει τις κατοικίες τους έναντι φυσικών καταστροφών.

Ποιοι δεν θα πληρώσουν ΕΝΦΙΑ το 2027;
Περισσότεροι από 650.000 ιδιοκτήτες εκτιμάται ότι θα απαλλαγούν πλήρως από τον ΕΝΦΙΑ που αναλογεί στην κύρια κατοικία τους, εφόσον αυτή βρίσκεται σε μικρό οικισμό και πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Το πληθυσμιακό όριο διευρύνεται από τους 1.500 στους 2.000 κατοίκους, ενώ για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας αυξάνεται στους 2.200 κατοίκους.
Η απαλλαγή αφορά φυσικά πρόσωπα που είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας. Από το μέτρο εξαιρούνται οι οικισμοί της Περιφέρειας Αττικής, με εξαίρεση εκείνους της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων.
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η φορολογητέα αξία της πλήρους κυριότητας της κατοικίας να μην υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ.
Με τη διεύρυνση των πληθυσμιακών κριτηρίων προστίθενται 131 οικισμοί και περίπου 62.000 φορολογούμενοι. Συνολικά, η παρέμβαση καλύπτει 12.855 οικισμούς, με εκτιμώμενο ετήσιο δημοσιονομικό κόστος 86 εκατ. ευρώ.
Η απαλλαγή, πάντως, αφορά αποκλειστικά την κύρια κατοικία. Εάν ένας ιδιοκτήτης διαθέτει και δεύτερο ακίνητο, εξοχική κατοικία ή οικόπεδο, ο ΕΝΦΙΑ για τη συγκεκριμένη περιουσία εξακολουθεί να υπολογίζεται κανονικά, εκτός εάν συντρέχει διαφορετικός λόγος απαλλαγής.
Ποιες οικογένειες δικαιούνται πλήρη απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ;
Πλήρη απαλλαγή από τον φόρο για το σύνολο της ακίνητης περιουσίας τους μπορούν να εξασφαλίσουν οι τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, καθώς και οι οικογένειες στις οποίες υπάρχει άτομο με αναπηρία σε ποσοστό τουλάχιστον 80%.
Για να χορηγηθεί η απαλλαγή, το συνολικό ετήσιο οικογενειακό εισόδημα του 2026, πραγματικό ή τεκμαρτό, δεν πρέπει να ξεπερνά τις 12.000 ευρώ, με προσαύξηση 1.000 ευρώ για τον ή τη σύζυγο ή το μέρος συμφώνου συμβίωσης και για κάθε εξαρτώμενο μέλος.
Επιπλέον, η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων που κατέχει το νοικοκυριό την 1η Ιανουαρίου 2027 δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 150 τετραγωνικά μέτρα.
Οι δικαιούχοι αυτής της κατηγορίας υπολογίζονται σε τουλάχιστον 55.000.
Ποιοι δικαιούνται έκπτωση 50% στον ΕΝΦΙΑ;
Μείωση κατά 50% στον συνολικό ΕΝΦΙΑ προβλέπεται για ιδιοκτήτες με χαμηλά εισοδήματα και περιορισμένη ακίνητη περιουσία.
Το ετήσιο οικογενειακό εισόδημα του 2026 δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 9.000 ευρώ, με προσαύξηση 1.000 ευρώ για τον ή τη σύζυγο και για κάθε εξαρτώμενο μέλος.
Έτσι, το εισοδηματικό όριο διαμορφώνεται στις 9.000 ευρώ για έναν άγαμο χωρίς παιδιά, στις 10.000 ευρώ για ένα ζευγάρι χωρίς παιδιά, στις 11.000 ευρώ για ζευγάρι με ένα εξαρτώμενο παιδί και στις 12.000 ευρώ για ζευγάρι με δύο παιδιά.
Παράλληλα, ισχύουν περιορισμοί στην επιφάνεια των κτισμάτων, η οποία δεν μπορεί να ξεπερνά τα 150 τετραγωνικά μέτρα, καθώς και στην αξία της ακίνητης περιουσίας.
Ενδεικτικά, το περιουσιακό όριο είναι 85.000 ευρώ για έναν άγαμο, 150.000 ευρώ για έγγαμο με ένα εξαρτώμενο παιδί και 200.000 ευρώ για έγγαμο με δύο εξαρτώμενα παιδιά.
Οι ιδιοκτήτες που αναμένεται να επωφεληθούν από τη συγκεκριμένη μείωση ξεπερνούν τους 800.000.
Τι ισχύει για τους κατοίκους μικρών ακριτικών νησιών;
Ειδική απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ προβλέπεται για φυσικά πρόσωπα που είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας και έχουν την κύρια κατοικία τους σε μικρά ακριτικά νησιά με πληθυσμό κάτω των 1.200 κατοίκων.
Το μέτρο αφορά συγκεκριμένα νησιά των Περιφερειακών Ενοτήτων Ικαρίας, Λήμνου, Σάμου, Χίου, Καλύμνου, Καρπάθου, Ρόδου και Κω, καθώς και τις προβλεπόμενες περιοχές της Γαύδου και των Διαποντίων Νήσων.
Η κύρια κατοικία προσδιορίζεται με βάση τη φορολογική δήλωση του 2026, ενώ η απαλλαγή περιορίζεται στα δικαιώματα επί ακινήτων που βρίσκονται στις συγκεκριμένες νησιωτικές περιοχές.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, περίπου 3.500 ιδιοκτήτες επωφελούνται από τη συγκεκριμένη ρύθμιση.
Ποια ακίνητα απαλλάσσονται λόγω φυσικών καταστροφών;
Απαλλαγές από τον ΕΝΦΙΑ προβλέπονται και για συγκεκριμένα ακίνητα σε περιοχές που έχουν πληγεί από μεγάλες φυσικές καταστροφές.
Στο καθεστώς αυτό περιλαμβάνονται επιλέξιμα ακίνητα στην Κορινθία, τα οποία συνδέονται με τις πυρκαγιές του Ιουλίου 2018, καθώς και στους Δήμους Μαντουδίου–Λίμνης–Αγίας Άννας και Ιστιαίας–Αιδηψού, που επλήγησαν από τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2021.
Αντίστοιχες προβλέψεις υπάρχουν για ακίνητα που επλήγησαν από τον σεισμό της 3ης Μαρτίου 2021 στις Περιφερειακές Ενότητες Λάρισας, Τρικάλων, Καρδίτσας, Πιερίας, Γρεβενών, Κοζάνης και Φθιώτιδας.
Στις σχετικές ρυθμίσεις εντάσσονται επίσης πληγέντα ακίνητα στην Κρήτη από τους σεισμούς του 2021, αλλά και στη Σάμο, την Ικαρία και τη Χίο από τον σεισμό και τις πλημμύρες της 30ής Οκτωβρίου 2020.
Η απαλλαγή δεν χορηγείται αυτομάτως σε όλα τα ακίνητα μιας πληγείσας περιοχής. Απαιτείται να πληρούνται οι ειδικές προϋποθέσεις που προβλέπονται για κάθε περίπτωση.
Πόση έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ κερδίζουν όσοι έχουν ασφαλίσει την κατοικία τους;
Έκπτωση 20% στον ΕΝΦΙΑ μπορούν να εξασφαλίσουν οι ιδιοκτήτες κατοικιών φορολογητέας αξίας έως 500.000 ευρώ, εφόσον έχουν ασφαλίσει το ακίνητό τους έναντι φυσικών καταστροφών.
Για κατοικίες με φορολογητέα αξία μεγαλύτερη των 500.000 ευρώ, η έκπτωση περιορίζεται στο 10%.
Η ασφαλιστική κάλυψη πρέπει να περιλαμβάνει υποχρεωτικά σεισμό, πυρκαγιά και πλημμύρα και να έχει πραγματοποιηθεί εντός του 2026 σε ασφαλιστική εταιρεία εγγεγραμμένη στο σχετικό μητρώο της Τράπεζας της Ελλάδος.
Επιπλέον, η ασφάλιση πρέπει να καλύπτει την πλήρη αξία ανακατασκευής του κτίσματος, χωρίς την αξία του οικοπέδου, με ελάχιστο ασφαλισμένο ποσό 1.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.
Για να χορηγηθεί ολόκληρη η έκπτωση απαιτείται ασφαλιστική κάλυψη διάρκειας ενός έτους. Εάν η ασφάλιση έχει μικρότερη διάρκεια, αλλά καλύπτει τουλάχιστον τρεις μήνες, η μείωση υπολογίζεται αναλογικά.
Για παράδειγμα, ιδιοκτήτης κατοικίας που πληροί τις προϋποθέσεις για έκπτωση 20% και έχει ετήσιο ΕΝΦΙΑ 400 ευρώ θα πληρώσει 320 ευρώ, εξοικονομώντας 80 ευρώ.
Εάν η ίδια κατοικία ήταν ασφαλισμένη για έξι μήνες μέσα στο 2026, η αναλογική έκπτωση θα ήταν 10%, με τον φόρο να διαμορφώνεται στα 360 ευρώ.
Οι δικαιούχοι της συγκεκριμένης ελάφρυνσης εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τους 350.000 ιδιοκτήτες.
Τι πρέπει να προσέξουν οι ιδιοκτήτες πριν από την εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ 2027;
Καθοριστικό ρόλο για τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ του 2027 θα έχουν τα στοιχεία της ακίνητης περιουσίας όπως θα έχουν διαμορφωθεί την 1η Ιανουαρίου 2027.
Οι φορολογούμενοι θα πρέπει να ελέγξουν την ακρίβεια των στοιχείων που εμφανίζονται στο Ε9, ιδιαίτερα εάν μέσα στο 2026 πραγματοποίησαν αγορά, πώληση, γονική παροχή, δωρεά ή αποδοχή κληρονομιάς.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στη σωστή δήλωση της κύριας κατοικίας, καθώς η αντιστοίχιση των στοιχείων της φορολογικής δήλωσης με εκείνα του Ε9 είναι απαραίτητη για τη χορήγηση της σχετικής απαλλαγής.
Όσοι έχουν ασφαλίσει την κατοικία τους θα πρέπει επίσης να ελέγξουν ότι το ασφαλιστήριο πληροί τις απαιτήσεις για τις τρεις φυσικές καταστροφές και ότι τα στοιχεία του ακινήτου συμφωνούν με εκείνα που έχουν δηλωθεί στην ΑΑΔΕ.
Η φορολογική ελάφρυνση δεν είναι ίδια για όλους. Για ορισμένους ιδιοκτήτες σημαίνει την πλήρη κατάργηση του φόρου στην κύρια κατοικία, ενώ για άλλους περιορίζεται σε συγκεκριμένο ποσοστό έκπτωσης.
Το σημαντικότερο είναι ότι η απαλλαγή για την κύρια κατοικία δεν ταυτίζεται με την απαλλαγή για ολόκληρη την ακίνητη περιουσία. Πρόκειται για δύο διαφορετικές περιπτώσεις, με ξεχωριστά κριτήρια και προϋποθέσεις.
