Μια ευρεία δέσμη παρεμβάσεων, με στόχο την απορρόφηση των ισχυρών οικονομικών κραδασμών που προκαλεί η πολεμική ανάφλεξη στο Ιράν, έθεσε σε εφαρμογή η κυβέρνηση. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, μαζί με τους υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, και Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκο, ανακοίνωσαν τη λήψη έκτακτων μέτρων για να μπλοκάρουν τα φαινόμενα αισχροκέρδειας σε όλο το μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Το κυβερνητικό σχέδιο: Κατηγορηματικό μήνυμα Χατζηδάκη κατά της αισχροκέρδειας
Δίνοντας το στίγμα της κυβερνητικής αποφασιστικότητας, ο Κωστής Χατζηδάκης ξεκαθάρισε πως, παρότι οι διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις δεν μπορούν να ελεγχθούν, το κράτος θα είναι αμείλικτο απέναντι σε όσους επιχειρήσουν να κερδοσκοπήσουν εις βάρος των πολιτών, διαμηνύοντας ότι «κάθε κατεργάρης θα κάτσει στον πάγκο του».
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης διαβεβαίωσε κατηγορηματικά ότι δεν υφίσταται κανένας κίνδυνος για την επάρκεια εφοδιασμού της χώρας σε ενέργεια και αγαθά. Προανήγγειλε, μάλιστα, την άμεση δημοσίευση της σχετικής Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ) στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, προκειμένου τα μέτρα, τα οποία θα αναπροσαρμόζονται ανάλογα με τις αντοχές της εθνικής οικονομίας, να τεθούν σε άμεση ισχύ.
Τα όρια σε βενζίνη και τρόφιμα: Πρόστιμα έως 5 εκατ. ευρώ
Εξειδικεύοντας τις παρεμβάσεις για την αγορά ενέργειας, ο Σταύρος Παπασταύρου ανακοίνωσε την επιβολή αυστηρού πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των καυσίμων, με ισχύ έως τις 30 Ιουνίου. Σύμφωνα με τον νέο κανόνα, στο χονδρεμπόριο το περιθώριο κέρδους δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 5 λεπτά ανά λίτρο, ενώ για τα πρατήρια το ανώτατο όριο κέρδους «κλειδώνει» στα 12 λεπτά πάνω από την τιμή χονδρικής. Ιδιαίτερη έμφαση, όπως τόνισε, θα δοθεί στην αδιάλειπτη τροφοδοσία των νησιωτικών περιοχών.
Από την πλευρά του, ο Τάκης Θεοδωρικάκος έκανε γνωστό ότι αντίστοιχο πλαφόν επιβάλλεται και στα τρόφιμα. Το μέγιστο μεικτό περιθώριο κέρδους ανά κωδικό προϊόντος απαγορεύεται πλέον να ξεπερνά τον μέσο όρο που ίσχυε το 2025. Ο υπουργός Ανάπτυξης ήταν ξεκάθαρος όσον αφορά τις κυρώσεις, προειδοποιώντας ότι τα πρόστιμα θα είναι εξοντωτικά και θα αγγίζουν έως και τα 5 εκατ. ευρώ για τη βιομηχανία, τα σούπερ μάρκετ και τους διανομείς που θα παραβούν τον νόμο.
Η λίστα των αγαθών: Στο μικροσκόπιο 61 βασικά προϊόντα
Για την εφαρμογή του πλαφόν στα ράφια, το υπουργείο έδωσε στη δημοσιότητα μια εκτενή λίστα με 61 κατηγορίες βασικών αγαθών που μπαίνουν στο μικροσκόπιο των ελεγκτών.
Οι κατηγορίες αυτές επελέγησαν με γνώμονα τη συχνότητα κατανάλωσης και τη σημασία τους για τον сіκογενειακό προϋπολογισμό. Μεταξύ άλλων, ο κατάλογος περιλαμβάνει βασικά είδη διατροφής (όπως ρύζι, ζυμαρικά, όσπρια, αλεύρι, κρέατα όλων των ειδών, ψάρια, γαλακτοκομικά, τυροκομικά, ελαιόλαδο και βρεφικές κρέμες), αλλά και κρίσιμα είδη ατομικής υγιεινής και οικιακού καθαρισμού (όπως απορρυπαντικά, χαρτικά, πάνες ακράτειας και βρεφών, σαμπουάν), καθώς και τροφές κατοικίδιων.
Πλαφόν στο περιθώριο κέρδους: Η λίστα με τα 61 προϊόντα στα ράφια των σούπερ μάρκετ
Σφοδρές αντιδράσεις: Οργή από τους πρατηριούχους και προειδοποιήσεις από τα σούπερ μάρκετ
Οι κυβερνητικές εξαγγελίες, ωστόσο, πυροδότησαν άμεσα την έντονη αντίδραση της αγοράς. Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων (Π.Ο.Π.Ε.Κ.) εξέδωσε μια ιδιαιτέρως αιχμηρή ανακοίνωση, κατηγορώντας την Πολιτεία για επιχείρηση συκοφάντησης και λαϊκισμό.
Οι πρατηριούχοι υποστηρίζουν ότι το κράτος εισπράττει τεράστια ποσά από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ) και τον ΦΠΑ —τα οποία συνολικά ξεπερνούν το 1,10 ευρώ ανά λίτρο βενζίνης— και αντί να μειώσει τους φόρους, όπως κάνουν άλλες ευρωπαϊκές χώρες, στοχοποιεί τους επαγγελματίες του κλάδου που παλεύουν για λίγα λεπτά κέρδους. Παράλληλα, θέτουν το ερώτημα προς την κυβέρνηση ποιος πραγματικά αισχροκερδεί, απαιτώντας άμεση μείωση της φορολογίας.
Στο ίδιο μήκος κύματος, αλλά με ηπιότερους τόνους, κινήθηκε και η Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ). Η Ένωση υπενθύμισε ότι ο κλάδος του λιανεμπορίου έχει ήδη βάλει «πλάτη» για τη συγκράτηση των τιμών μέσω προωθητικών ενεργειών, επισημαίνοντας ωστόσο ότι οι τελικές τιμές εξαρτώνται από το ανεξέλεγκτο ενεργειακό και μεταφορικό κόστος. Επιπρόσθετα, η ΕΣΕ έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου προς την κυβέρνηση, προειδοποιώντας ότι ο βιαστικός σχεδιασμός τέτοιων μέτρων ενδέχεται να δημιουργήσει σοβαρές στρεβλώσεις και ελλείψεις προϊόντων στην αγορά.