Σχεδόν αμετάβλητη παρέμεινε το 2025 η αξία των ελληνικών εξαγωγών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, παρά την αβεβαιότητα που προκαλεί η επιβολή δασμών στο παγκόσμιο εμπόριο από την κυβέρνηση Τραμπ, σύμφωνα με ενημερωτικό σημείωμα του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της Πρεσβείας της Ελλάδας στην Ουάσιγκτον.
Οι ελληνικές εξαγωγές διαμορφώθηκαν σε 2,4 δισ. ευρώ το 2025, έναντι 2,41 δισ. ευρώ το 2024, καταγράφοντας οριακή μείωση 0,3%, ενώ οι εισαγωγές από τις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 8,5% και ανήλθαν σε 2,34 δισ. ευρώ, από 2,16 δισ. ευρώ το προηγούμενο έτος. Ο συνολικός όγκος διμερούς εμπορίου διαμορφώθηκε σε 4,75 δισ. ευρώ, αυξημένος κατά 3,8%, ενώ το εμπορικό πλεόνασμα της Ελλάδας περιορίστηκε στα 60 εκατ. ευρώ από 250 εκατ. ευρώ το 2024.
Καθοριστική παραμένει η συμβολή του ενεργειακού τομέα. Οι ελληνικές ενεργειακές εισαγωγές από τις ΗΠΑ ανήλθαν σε 1,18 δισ. ευρώ το 2025, εκ των οποίων το 95% αφορά φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) αξίας 1,13 δισ. ευρώ, που εισάγονται μέσω της Ρεβυθούσας και της πλωτής μονάδας Αλεξανδρούπολης και διοχετεύονται και σε γειτονικές αγορές. Σύμφωνα με το σημείωμα, το LNG αντιπροσωπεύει το 48% των συνολικών αμερικανικών εξαγωγών προς την Ελλάδα.
Σημαντική είναι και η συμβολή των πετρελαιοειδών στις ελληνικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ, οι οποίες ανήλθαν σε 581 εκατομμύρια ευρώ το 2025. Από αυτά, ποσοστό 64% αφορά καύσιμα αεροσκαφών, τα οποία εκτιμάται ότι συνδέονται κυρίως με τον ανεφοδιασμό αμερικανικών πτήσεων σε ελληνικά αεροδρόμια, στο πλαίσιο της αυξημένης τουριστικής κίνησης. Οι συγκεκριμένες εξαγωγές καυσίμων αντισταθμίζουν περίπου το 35% των ενεργειακών εισαγωγών της Ελλάδας από τις ΗΠΑ.
Σε επίπεδο προϊόντων, αύξηση καταγράφεται στις εξαγωγές βιομηχανικών προϊόντων, όπως σιδήρου, αλουμινίου και χαλκού, παρά την επιβολή δασμών έως και 50%, καθώς και σε κατηγορίες όπως οχήματα και μέρη αυτών, εργαλεία, όπλα και πυρομαχικά. Αντίθετα, πτωτική ήταν η πορεία βασικών αγροδιατροφικών προϊόντων, με τα τυποποιημένα και κατεργασμένα τρόφιμα να διαμορφώνονται σε 335,4 εκατομμύρια ευρώ (-7,7%), τα γαλακτοκομικά και το μέλι σε 74,5 εκατομμύρια ευρώ (-4,5%) και το ελαιόλαδο σε 71 εκατομμύρια ευρώ (-8,4%).
Εξαιρουμένων των πετρελαιοειδών, η Ελλάδα διατηρεί εμπορικό πλεόνασμα έναντι των ΗΠΑ, το οποίο ανήλθε σε 660 εκατομμύρια ευρώ το 2025, έναντι 720 εκατομμύρια ευρώ το 2024. Συνολικά, το διμερές εμπόριο Ελλάδας-ΗΠΑ διατηρείται σε υψηλά επίπεδα, με το ενεργειακό σκέλος και τον τουρισμό να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των εμπορικών ροών.
ΗΠΑ – Ελλάδα: Ενεργειακές συμφωνίες για το LNG
EPA/HANNIBAL HANSCHKE
Σημαντικό αποτύπωμα για την Ελλάδα άφησε η «Διατλαντική Σύνοδος για την Ασφάλεια Φυσικού Αερίου», που πραγματοποιήθηκε στην Ουάσιγκτον με πρωτοβουλία του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας του Λευκού Οίκου.
Από τις έξι ενεργειακές συμφωνίες που ανακοινώθηκαν, οι πέντε συνδέονται άμεσα με ελληνικά συμφέροντα και τον Κάθετο Ενεργειακό Διάδρομο. Οι εξελίξεις αυτές ενισχύουν τον ρόλο της χώρας μας ως κόμβου LNG στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η σύνοδος, που φιλοξενήθηκε στο Ινστιτούτο Ντόναλντ Τραμπ για την Ειρήνη, είχε στόχο την εμβάθυνση της διατλαντικής συνεργασίας στο υγροποιημένο φυσικό αέριο και την επιτάχυνση υποδομών που θα ενισχύσουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της περιοχής.
Όπως υπογράμμιζαν συμμετέχοντες, μετά τη συνάντηση του Νοεμβρίου στην Αθήνα, η σημερινή διαδικασία στην Ουάσιγκτον θεωρείται το επόμενο πρακτικό βήμα εφαρμογής, με έμφαση σε εμπορικές συμφωνίες και τεχνική ωρίμανση του σχεδίου.
Κεντρική εξέλιξη αποτέλεσε η υπογραφή νέων μακροχρόνιων συμφωνιών πώλησης αμερικανικού LNG από την Atlantic SEE LNG Trade, εταιρεία στην οποία ο Όμιλος AKTOR συμμετέχει με 60% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας με 40%. Οι συμφωνίες αφορούν τέσσερις χώρες του Κάθετου Διαδρόμου και εκτιμάται ότι ενισχύουν τη θέση της Ελλάδας ως βασικής πύλης εισόδου και διανομής αερίου προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.
Παράλληλα, συμφωνία υπέγραψε και η εταιρεία METLEN, στο πλαίσιο της ίδιας προσπάθειας για ενίσχυση των μακροχρόνιων ροών αμερικανικού LNG προς την περιοχή.
Στο Επίκεντρο το Ρωσικό Αέριο
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η συζήτηση για τις συνεχιζόμενες ροές ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, κυρίως μέσω Τουρκίας, οι οποίες εκτιμώνται στα 17 έως 18 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως. Το ζήτημα αναδείχθηκε ευρέως ως βασικό εμπόδιο στην πορεία εμπορικής ανάπτυξης του Κάθετου Διαδρόμου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το συγκεκριμένο θέμα έχει αναδειχθεί σε προγενέστερες παρεμβάσεις του προέδρου Τραμπ, ο οποίος είχε σημειώσει ότι οι Ευρωπαίοι «πληρώνουν δισεκατομμύρια στη Ρωσία για ενέργεια ενώ εμείς τους προστατεύουμε μέσω του ΝΑΤΟ».
Κοινός Στρατηγικός Στόχος ΗΠΑ και Ευρώπης
Παρά τις ευρύτερες πολιτικές αποκλίσεις, η σύνοδος ανέδειξε σύγκλιση Ουάσιγκτον και ευρωπαϊκών κυβερνήσεων γύρω από τον στόχο της ενεργειακής απεξάρτησης από τη Ρωσία.
Για τις ΗΠΑ, η στρατηγική αυτή συνδέεται με τη γεωπολιτική σταθερότητα σε μια περιοχή που εξακολουθεί να θεωρείται ευάλωτη στη ρωσική επιρροή. Για την Ευρώπη, και ιδιαίτερα για την Ελλάδα, η ανάπτυξη νέων διασυνδέσεων και εμπορικών ροών θεωρείται εργαλείο οικονομικής ανάπτυξης και περιφερειακής συνοχής, με προεκτάσεις που αγγίζουν ευρύτερα έργα διαδρόμων, όπως ο IMEC.
Ρυθμιστικά Εμπόδια και Αβεβαιότητα
Παρά την πολιτική βούληση, παραμένουν σημαντικά τεχνικά και ρυθμιστικά εμπόδια. Στο τραπέζι βρέθηκαν ζητήματα που αφορούν τον κανονισμό «Capacity Allocation Mechanism Code» και το «Tariff Network Code», τα οποία εκτιμάται ότι δεν ανταποκρίνονται πλέον στις ανάγκες της αγοράς.
Η απουσία σαφούς ρυθμιστικής και εμπορικής βεβαιότητας λειτουργεί αποτρεπτικά για χώρες που καλούνται να υπογράψουν μακροχρόνια συμβόλαια LNG, παρά το γεγονός ότι η απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο τοποθετείται χρονικά σε λιγότερο από δύο χρόνια.