Το πρώτο τρίμηνο του 2026 καταγράφηκαν συνολικά 58.213 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης, αριθμός που αποτελεί το υψηλότερο επίπεδο από το 2017, όταν ξεκίνησε η λειτουργία του ενιαίου ασφαλιστικού φορέα.
Μόνο τον Μάρτιο υποβλήθηκαν 21.214 αιτήσεις, επίδοση που χαρακτηρίζεται ως η μεγαλύτερη μηνιαία καταγραφή της χρονιάς μέχρι σήμερα. Σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025, οι νέες αιτήσεις αυξήθηκαν κατά περισσότερες από 5.400, επιβεβαιώνοντας ότι το κύμα εξόδου προς τη σύνταξη αποκτά πλέον μόνιμα χαρακτηριστικά.
Στελέχη της κοινωνικής ασφάλισης εκτιμούν ότι χιλιάδες εργαζόμενοι σπεύδουν να κατοχυρώσουν δικαιώματα πριν υπάρξουν πιθανές αλλαγές στο ασφαλιστικό πλαίσιο. Η ανησυχία για νέα όρια ηλικίας, διαφορετικούς τρόπους υπολογισμού των συντάξεων ή αυστηρότερες προϋποθέσεις εξόδου λειτουργεί ως βασικός παράγοντας επιτάχυνσης των αποχωρήσεων.
Ασφυκτική πίεση στον e-ΕΦΚΑ από το κύμα εξόδου
Η εκρηκτική αύξηση των αιτήσεων έχει δημιουργήσει σοβαρή επιβάρυνση στις υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ, οι οποίες καλούνται να διαχειριστούν έναν τεράστιο όγκο φακέλων σε περιορισμένο χρονικό διάστημα.
Τον Μάρτιο ολοκληρώθηκαν 22.380 αιτήσεις κύριας σύνταξης, από τις οποίες εγκρίθηκαν οι 17.011. Παρά την επιτάχυνση των διαδικασιών, οι συνολικές εκκρεμότητες παραμένουν υψηλές, καθώς οι εκκρεμείς αιτήσεις κύριας σύνταξης διαμορφώθηκαν στις 33.859.
Ιδιαίτερα προβληματισμό προκαλεί η συνεχής αύξηση των μη ληξιπρόθεσμων υποθέσεων, στοιχείο που δείχνει ότι ο οργανισμός εξακολουθεί να λειτουργεί υπό έντονη πίεση.
Οι δυσκολίες εντείνονται λόγω των διαφορετικών ασφαλιστικών καθεστώτων, της διαδοχικής ασφάλισης και των χιλιάδων φακέλων που απαιτούν πρόσθετους ελέγχους και διασταυρώσεις στοιχείων. Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί μέσω της ψηφιοποίησης και του συστήματος «ΑΤΛΑΣ», ο όγκος των νέων αιτήσεων εξακολουθεί να δοκιμάζει τα όρια του μηχανισμού απονομής συντάξεων.
Νέο χάσμα στις συντάξεις Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα
Την ίδια ώρα, τα στοιχεία της έκθεσης «Ήλιος» αναδεικνύουν μία ακόμη σοβαρή πτυχή του ασφαλιστικού προβλήματος: τη σημαντική διεύρυνση των διαφορών ανάμεσα στις νέες συντάξεις του Δημοσίου και εκείνες του ιδιωτικού τομέα.
Τον Μάρτιο του 2026, η μέση νέα κύρια σύνταξη γήρατος για συνταξιούχους του Δημοσίου διαμορφώθηκε στα 1.420 ευρώ μικτά, ενώ για τους ασφαλισμένους του ιδιωτικού τομέα περιορίστηκε στα 930 ευρώ μικτά.
Η απόσταση των σχεδόν 500 ευρώ τον μήνα μεταφράζεται σε διαφορά περίπου 52%, γεγονός που αναδεικνύει τις διαχρονικές ανισότητες που εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν το ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα.
Οι ειδικοί αποδίδουν τη μεγάλη αυτή «ψαλίδα» κυρίως στις διαφορετικές συνθήκες εργασίας ανάμεσα στους δύο τομείς. Στο Δημόσιο, οι εργαζόμενοι διαθέτουν κατά κανόνα σταθερότερη μισθολογική εξέλιξη, συνεχόμενη ασφάλιση και περισσότερα πλήρη έτη εργασίας, στοιχεία που αυξάνουν σημαντικά τον τελικό συντάξιμο μισθό.
Αντίθετα, στον ιδιωτικό τομέα, οι περίοδοι ανεργίας, οι χαμηλότερες αποδοχές, η μερική απασχόληση και τα κενά ασφάλισης μειώνουν αισθητά το ύψος της τελικής σύνταξης.
Οι νέες συντάξεις αυξάνονται πιο αργά στον ιδιωτικό τομέα
Ανησυχία προκαλεί και ο ρυθμός αύξησης των νέων συντάξεων. Μέσα σε έναν χρόνο, η μέση νέα σύνταξη στον ιδιωτικό τομέα αυξήθηκε μόλις κατά 12 ευρώ, ενώ στο Δημόσιο η αντίστοιχη αύξηση έφτασε τα 42 ευρώ.
Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι το χάσμα όχι μόνο δεν περιορίζεται, αλλά συνεχίζει να διευρύνεται χρόνο με τον χρόνο.
Παράλληλα, ειδικοί της κοινωνικής ασφάλισης επισημαίνουν ότι η εικόνα αυτή συνδέεται άμεσα με τις μεταβολές στην αγορά εργασίας των τελευταίων δεκαετιών. Η ελαστική εργασία, οι διακοπές στην ασφάλιση και οι χαμηλότεροι μισθοί στον ιδιωτικό τομέα δημιουργούν πλέον μία νέα γενιά συνταξιούχων με αισθητά μικρότερες αποδοχές.
Το ασφαλιστικό σύστημα μπροστά σε κρίσιμο τεστ αντοχής
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, κυβέρνηση και αρμόδιοι φορείς καλούνται να διαχειριστούν μία διπλή πρόκληση: από τη μία να κρατήσουν λειτουργικό τον e-ΕΦΚΑ απέναντι στο πρωτοφανές κύμα αιτήσεων και από την άλλη να περιορίσουν τις έντονες ανισότητες που εμφανίζονται στις νέες συντάξεις.