Περισσότερες από 6.700 βεβαιώσεις επιλεξιμότητας έχουν ήδη εκδοθεί σε πολίτες που υπέβαλαν αίτηση μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας για τη Δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας» του ΕΣΠΑ 2021-2027. Το πρόγραμμα, συνολικού προϋπολογισμού 500 εκατ. ευρώ, στοχεύει στην αναβάθμιση του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος της χώρας, ενισχύοντας παράλληλα την προσφορά κατοικιών για νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων.
Η έναρξη της δράσης πραγματοποιήθηκε μετά την υπογραφή της σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης από τα συναρμόδια υπουργεία, σηματοδοτώντας την πρώτη φάση εφαρμογής ενός νέου εργαλείου για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος.
Στόχος η αύξηση των διαθέσιμων κατοικιών
Η «Ανακαίνιση Κατοικίας» εντάσσεται στο συνολικό πλαίσιο κυβερνητικών παρεμβάσεων για τη στέγαση, οι οποίες ξεπερνούν συνολικά τα 6,5 δισ. ευρώ. Βασική επιδίωξη του προγράμματος είναι να επιστρέψουν στην αγορά περισσότερα ακίνητα που σήμερα παραμένουν κλειστά ή υποβαθμισμένα, μέσα από εργασίες ανακαίνισης και περιορισμένης ενεργειακής αναβάθμισης.
Η συγκεκριμένη δράση αποτελεί πιλοτική παρέμβαση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς συνδυάζει τη βελτίωση της ποιότητας των κατοικιών με την αύξηση της διαθεσιμότητάς τους.
Ποιοι μπορούν να ενταχθούν στο πρόγραμμα
Δικαίωμα συμμετοχής έχουν αποκλειστικά φυσικά πρόσωπα που πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Συγκεκριμένα, μπορούν να συμμετέχουν:
- Ιδιοκτήτες ή επικαρπωτές κλειστής κατοικίας, με την προϋπόθεση ότι μετά την ολοκλήρωση των εργασιών το ακίνητο θα χρησιμοποιηθεί ως κύρια κατοικία τους ή θα διατεθεί σε μακροχρόνια μίσθωση.
- Ιδιοκτήτες, επικαρπωτές ή ψιλοί κύριοι ανοικτής κατοικίας, την οποία ήδη χρησιμοποιούν ως κύρια κατοικία, με υποχρέωση διατήρησης αυτής της χρήσης για τουλάχιστον πέντε χρόνια.
Για τα ακίνητα που θα μισθωθούν, προβλέπεται η υποχρέωση μακροχρόνιας μίσθωσης για τουλάχιστον πέντε έτη, ενώ το μίσθωμα θα πρέπει να παραμείνει σταθερό κατά τα πρώτα τρία χρόνια.
Εργασίες ανακαίνισης και ενεργειακής βελτίωσης
Η χρηματοδότηση αφορά παρεμβάσεις που μπορούν να βελτιώσουν τη λειτουργικότητα και την ενεργειακή απόδοση των κατοικιών.
Το πρόγραμμα επικεντρώνεται σε εργασίες όπως:
- Ανακαίνιση βασικών χώρων του ακινήτου.
- Βελτιώσεις που περιορίζουν την ενεργειακή κατανάλωση.
- Παρεμβάσεις που αυξάνουν την αξία και τη χρησιμότητα των κατοικιών.
Στόχος είναι τα ακίνητα να γίνουν πιο σύγχρονα, ασφαλή και οικονομικά στη χρήση.
Τα εισοδηματικά κριτήρια
Η ένταξη των δικαιούχων πραγματοποιείται με βάση τις εισοδηματικές κατηγορίες του φορολογικού έτους 2025. Το πρόγραμμα απευθύνεται κυρίως σε νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων, ώστε η ενίσχυση να κατευθυνθεί σε πολίτες που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη για τη βελτίωση των στεγαστικών τους συνθηκών. Η πορεία των αιτήσεων και ο αριθμός των ήδη εκδοθεισών βεβαιώσεων επιλεξιμότητας δείχνουν σημαντικό ενδιαφέρον από τους πολίτες για την αξιοποίηση του νέου προγράμματος.
| Α/Α | Κατηγορία νοικοκυριού | Εισοδηματική Κατηγορία Ι | Εισοδηματική Κατηγορία ΙΙ |
|---|---|---|---|
| 1 | Άγαμος (μονοπρόσωπο νοικοκυριό) | 18.000 € | 25.000 € |
| 2 | Έγγαμος / Σύμφωνο Συμβίωσης (ΜΣΣ) χωρίς παιδιά | 25.000 € | 35.000 € |
| 3 | Έγγαμος / ΜΣΣ με 1 παιδί | 30.000 € | 40.000 € |
| 4 | Έγγαμος / ΜΣΣ με 2 παιδιά | 35.000 € | 45.000 € |
| 5 | Μονογονεϊκή οικογένεια με 1 παιδί | 28.000 € | 39.000 € |
| 6 | Για κάθε επιπλέον παιδί (Έγγαμος / ΜΣΣ / Μονογονεϊκή) | +5.000 € | +5.000 € |
Σημείωση: Τα ποσά αφορούν τα ανώτατα εισοδηματικά όρια ανά κατηγορία δικαιούχων.
Το ανώτατο ποσό επιχορήγησης ανέρχεται σε 36.000 ευρώ ανά κατοικία, ενώ προβλέπεται, επιπλέον κάλυψη, έως το ποσό των 2.500 ευρώ για μελέτες, άδειες και ελέγχους. Ανάλογα με την εισοδηματική κατηγορία και την πλήρωση ειδικών προϋποθέσεων η δράση προσφέρει επιχορήγηση από 70% έως 95%.
| Α/Α | Εισοδηματική κατηγορία | Ποσοστό επιχορήγησης |
|---|---|---|
| 1 | Εισοδηματική κατηγορία Ι | 80% |
| 2 | Εισοδηματική κατηγορία ΙΙ | 70% |
Ειδικότερα, η επιχορήγηση ανέρχεται σε ποσοστό 80% για τους δικαιούχους χαμηλών εισοδημάτων και 70% για τους δικαιούχους μεσαίων εισοδημάτων, με δυνατότητα προσαύξησης, σωρευτικά, κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες.
Ποιοι δικαιούνται επιπλέον ενίσχυση στο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας»
Πρόσθετα ποσοστά επιχορήγησης προβλέπονται για συγκεκριμένες κατηγορίες δικαιούχων και κατοικιών, με στόχο την ενίσχυση ευάλωτων νοικοκυριών και περιοχών με αυξημένες ανάγκες.
Η προσαύξηση αφορά:
- Κατοικίες που βρίσκονται σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές.
- Μονογονεϊκές οικογένειες, όπου ο γονέας έχει την αποκλειστική επιμέλεια.
- Τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες.
- Άτομα με αναπηρία ή οικογένειες που έχουν μέλος με αναπηρία, όπως σύζυγο ή εξαρτώμενο μέλος.
Στην περίπτωση ατόμου με αναπηρία, η επιπλέον ενίσχυση εφαρμόζεται μόνο όταν το ακίνητο που εντάσσεται στο πρόγραμμα προορίζεται για ιδιοκατοίκηση.
Ποια ακίνητα θεωρούνται επιλέξιμα
Στο πρόγραμμα μπορούν να ενταχθούν κατοικίες που πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις:
- Να διαθέτουν οικοδομική άδεια που έχει εκδοθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990.
- Να υφίστανται νόμιμα και να μην έχουν χαρακτηριστεί κατεδαφιστέες.
- Να ανήκουν ενεργειακά στην κατηγορία Γ ή χαμηλότερη.
- Να έχουν επιφάνεια κύριων χώρων έως 120 τ.μ..
Για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, το όριο επιφάνειας αυξάνεται στα 150 τ.μ., χωρίς όμως να αυξάνεται το ανώτατο ποσό επιχορήγησης, το οποίο παραμένει στις 36.000 ευρώ.
Τι εργασίες χρηματοδοτούνται
Η δράση καλύπτει συνδυασμό εργασιών ανακαίνισης και ήπιας ενεργειακής αναβάθμισης.
Συγκεκριμένα:
- Εργασίες ανακαίνισης: από 60% έως 80% του συνολικού ποσού χρηματοδότησης.
- Παρεμβάσεις ενεργειακής βελτίωσης: από 20% έως 40% του συνολικού ποσού χρηματοδότησης.
Στόχος είναι οι κατοικίες να γίνουν:
- πιο λειτουργικές,
- ασφαλέστερες,
- ενεργειακά αποδοτικότερες.
Οι κατοικίες που εντάσσονται στη δράση δεν επιτρέπεται να διατεθούν για βραχυχρόνια μίσθωση για τουλάχιστον πέντε χρόνια μετά την ολοκλήρωση των εργασιών.
Πώς εκδίδεται η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας
Η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας μπορεί να εκδοθεί ηλεκτρονικά έως και την Παρασκευή 31 Ιουλίου 2026 μέσω:
- της πλατφόρμας gov.gr (κατηγορία «Περιουσία και Φορολογία» → «Επιδοτήσεις πολιτών»),
- της ηλεκτρονικής πλατφόρμας anakainisi.gov.gr.
Η διαδικασία πραγματοποιείται ως εξής:
- Ο πολίτης συνδέεται με τους προσωπικούς του κωδικούς Taxisnet.
- Εμφανίζονται τα στοιχεία του και το δηλωμένο εισόδημά του στην ΑΑΔΕ.
- Γίνεται αυτόματα ο έλεγχος επιλεξιμότητας και εμφανίζεται η κατηγορία στην οποία εντάσσεται.
- Για έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης απαιτείται η συναίνεση του δεύτερου μέρους για την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
- Η πλατφόρμα εμφανίζει τα ακίνητα που πληρούν τα κριτήρια.
- Ο πολίτης επιλέγει το ακίνητο ή τα ακίνητα για τα οποία θέλει να εκδώσει βεβαίωση.
Η έκδοση της βεβαίωσης δεν σημαίνει αυτόματη ένταξη στο πρόγραμμα ούτε έγκριση χρηματοδότησης.
Το επόμενο στάδιο της δράσης
Μετά την έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας, οι δικαιούχοι θα μπορούν σε δεύτερο στάδιο να υποβάλουν αίτηση χρηματοδότησης σε ξεχωριστή ηλεκτρονική πλατφόρμα.
Κάθε νοικοκυριό θα μπορεί να υποβάλει αίτηση για:
- έως μία κλειστή κατοικία,
- έως μία ανοικτή κατοικία,
με ανώτατο ποσό ενίσχυσης τα 36.000 ευρώ.
Η βεβαίωση εκδίδεται αυτόματα και είναι διαθέσιμη τόσο στη θυρίδα του πολίτη στο gov.gr όσο και στο gov.gr Wallet.