Έντονα ερωτήματα προκαλεί φωτογραφία από σούπερ μάρκετ στην Πολωνία, στην οποία εμφανίζονται φραγκόσυκα προς πώληση, με πληροφορίες που τα συνδέουν με τα Κατεχόμενα της Κύπρου. Η εικόνα δημιουργεί εύλογες απορίες και αντιδράσεις. Μπορεί πράγματι ένα προϊόν που καλλιεργήθηκε στα Κατεχόμενα να φτάσει νόμιμα στα ράφια μιας ευρωπαϊκής χώρας και, αν ναι, με ποιον τρόπο;
Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο ενδεχόμενο, το οποίο δεν μπορεί να αποκλειστεί χωρίς περισσότερα στοιχεία. Δηλαδή να έχει γίνει λάθος στη σήμανση του προϊόντος στο κατάστημα, είτε από υπάλληλο που πέρασε λανθασμένη χώρα προέλευσης είτε από εσφαλμένη καταχώριση στο σύστημα της αλυσίδας.
Με άλλα λόγια, πριν εξαχθεί το συμπέρασμα ότι πρόκειται πράγματι για προϊόν των Κατεχομένων που έφτασε στην Πολωνία, πρέπει να εξεταστούν όλα τα ενδεχόμενα.
Το πρώτο σενάριο: Προϊόν από τα Κατεχόμενα μέσω της Πράσινης Γραμμής
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αναγνωρίζει το ψευδοκράτος. Τα Κατεχόμενα αντιμετωπίζονται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία ως περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας στις οποίες η κυβέρνηση της χώρας δεν ασκεί αποτελεσματικό έλεγχο.
Ωστόσο, από το 2004 βρίσκεται σε ισχύ ο Κανονισμός της Πράσινης Γραμμής, ο οποίος επιτρέπει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τη διακίνηση ορισμένων προϊόντων από τις κατεχόμενες προς τις ελεύθερες περιοχές.
Αυτό σημαίνει ότι ένα προϊόν που καλλιεργείται στα Κατεχόμενα μπορεί, εφόσον πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις και περάσει τους απαιτούμενους ελέγχους, να περάσει την Πράσινη Γραμμή και στη συνέχεια να διακινηθεί εμπορικά.
Για γεωργικά προϊόντα, όπως φρούτα και λαχανικά, προβλέπονται συγκεκριμένες διαδικασίες και, όπου απαιτείται, φυτοϋγειονομικοί έλεγχοι.
Η πιθανή διαδρομή, επομένως, θα μπορούσε να είναι:
Κατεχόμενα → έλεγχοι και συνοδευτικά έγγραφα → Πράσινη Γραμμή → ελεύθερες περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας → ενδοενωσιακή διακίνηση → Πολωνία.
Αυτό δεν σημαίνει αναγνώριση του ψευδοκράτους από την Πολωνία ή την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρόκειται για ειδικό εμπορικό καθεστώς που έχει δημιουργηθεί λόγω της ιδιαίτερης κατάστασης στην Κύπρο.
Το δεύτερο σενάριο: Λάθος στη σήμανση του καταστήματος
Υπάρχει όμως και μια πολύ πιο απλή εξήγηση, την οποία δεν πρέπει να παραγνωρίζει κανείς. Η χώρα προέλευσης που εμφανίζεται σε μια καρτέλα ραφιού δεν αποτελεί πάντοτε το πρωτογενές στοιχείο πιστοποίησης ενός προϊόντος. Οι πληροφορίες αυτές μπορεί να καταχωρίζονται στο ηλεκτρονικό σύστημα ενός καταστήματος και στη συνέχεια να εκτυπώνονται στις ετικέτες των ραφιών.
Ένα λάθος στην καταχώριση, μια λανθασμένη επιλογή από προκαθορισμένο κατάλογο χωρών ή ακόμη και μια σύγχυση εργαζομένου ως προς το πολιτικό και γεωγραφικό καθεστώς της Κύπρου θα μπορούσε να οδηγήσει σε λανθασμένη ένδειξη προέλευσης.
Και εδώ ακριβώς προκύπτει ένα ακόμη σοβαρό ζήτημα.
Εάν σε κατάστημα κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης χρησιμοποιήθηκε ως «χώρα» μια ονομασία ή σήμανση που παραπέμπει στο ψευδοκράτος, ακόμη και από άγνοια ή ανθρώπινο λάθος, τότε τίθεται θέμα για το πώς μια τέτοια καταχώριση βρέθηκε στο σύστημα του καταστήματος και γιατί δεν εντοπίστηκε πριν εμφανιστεί στον καταναλωτή.
Δεν χρειάζεται, επομένως, να υπάρχει οργανωμένη εμπορική διακίνηση από τα Κατεχόμενα για να δημιουργηθεί η επίμαχη εικόνα. Μπορεί να πρόκειται απλώς για λάθος εργαζομένου, λανθασμένη βάση δεδομένων ή εσφαλμένη εσωτερική κωδικοποίηση προϊόντος.
Μπορεί να μπήκε λάθος ακόμη και η σημαία
Εάν μαζί με την ένδειξη προέλευσης εμφανίζεται και σημαία, τότε το ενδεχόμενο ανθρώπινου ή τεχνικού λάθους γίνεται ακόμη πιο σημαντικό.
Σε μεγάλες εμπορικές αλυσίδες οι ετικέτες συχνά δημιουργούνται μέσω κεντρικών ψηφιακών συστημάτων. Ένας εργαζόμενος μπορεί να επιλέξει λανθασμένο κωδικό χώρας ή μια ήδη υπάρχουσα καταχώριση μπορεί να έχει συνδεθεί με λάθος εικόνα.
Δεν μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί δεδομένο ότι μια σημαία ή μια αναφορά στην ετικέτα αποτελεί επίσημη δήλωση της πολωνικής εταιρείας για το πολιτικό καθεστώς των Κατεχομένων.
Θα μπορούσε να είναι απλώς ένα σοβαρό και ατυχές λάθος.
Αυτό, βεβαίως, δεν καθιστά το ζήτημα αδιάφορο, το αντίθετο. Εάν επιβεβαιωθεί ότι σε ευρωπαϊκό κατάστημα εμφανίστηκε το ψευδοκράτος ως ξεχωριστή «χώρα προέλευσης», τότε η αλυσίδα καλείται να εξηγήσει πώς δημιουργήθηκε αυτή η σήμανση και εάν πρόκειται για μεμονωμένο ανθρώπινο λάθος ή για καταχώριση που υπάρχει γενικότερα στο πληροφοριακό της σύστημα.
Η φωτογραφία από μόνη της δεν αρκεί
Στη φωτογραφία διακρίνεται η πολωνική ονομασία «FIGA KAKTUSOWA – OPUNCJA SZTUKA», δηλαδή φραγκόσυκο, και τιμή 2,99 ζλότι ανά τεμάχιο.
Από το συγκεκριμένο καρέ, ωστόσο, δεν είναι δυνατόν να εξακριβωθούν όλα τα στοιχεία της εμπορικής προέλευσης του προϊόντος.
Για ασφαλές συμπέρασμα χρειάζονται η πλήρης ετικέτα, η συσκευασία ή το κιβώτιο μεταφοράς, τα στοιχεία του προμηθευτή και, ιδανικά, επίσημη απάντηση της αλυσίδας στην Πολωνία.
φωτ. Facebook
Τα ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν
Μέχρι να υπάρξουν αυτά τα στοιχεία, δύο βασικά σενάρια παραμένουν ανοικτά.
Είτε πρόκειται για φραγκόσυκα που πράγματι καλλιεργήθηκαν στα Κατεχόμενα, πέρασαν μέσω του καθεστώτος της Πράσινης Γραμμής στις ελεύθερες περιοχές και στη συνέχεια διακινήθηκαν νόμιμα στην Πολωνία.
Είτε το προϊόν προέρχεται από άλλη χώρα και η ένδειξη ή η σημαία τοποθετήθηκε λανθασμένα από το κατάστημα, λόγω άγνοιας, παρανόησης ή τεχνικού λάθους.
Και στις δύο περιπτώσεις υπάρχουν ερωτήματα που απαιτούν απαντήσεις.
Αν πρόκειται για προϊόν των Κατεχομένων, πρέπει να αποσαφηνιστεί η εμπορική του διαδρομή, ο παραγωγός, ο εισαγωγέας και η χώρα προέλευσης με την οποία δηλώθηκε στις ευρωπαϊκές αρχές.
Αν πρόκειται για λανθασμένη σήμανση, τότε πρέπει να εξηγηθεί πώς ένα μη αναγνωρισμένο μόρφωμα εμφανίστηκε ως «χώρα» σε εμπορικό σύστημα εταιρείας που δραστηριοποιείται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σε κάθε περίπτωση, η υπόθεση δεν προσφέρεται για βιαστικά συμπεράσματα. Προσφέρεται όμως για έλεγχο.
Γιατί είτε πρόκειται για πραγματική εμπορική διαδρομή είτε για μια πρόχειρη και ανιστόρητη καταχώριση από υπάλληλο, η εικόνα ενός μη αναγνωρισμένου καθεστώτος να εμφανίζεται ως κανονική χώρα σε ευρωπαϊκό ράφι δεν μπορεί να περάσει απαρατήρη.