Τέσσερις μήνες έχουν ακόμη στη διάθεσή τους φορολογούμενοι και επιχειρήσεις για να αξιοποιήσουν τη ρύθμιση των 72 δόσεων, καθώς η προθεσμία ένταξης εκπνέει στις 31 Δεκεμβρίου. Την ίδια ώρα, στην αγορά εντείνονται τα αιτήματα για μεγαλύτερη ευελιξία, καθώς αρκετές επιχειρήσεις και επαγγελματίες καλούνται να εξυπηρετήσουν ταυτόχρονα παλαιές και νέες οφειλές.
Μέχρι σήμερα, περίπου 11.000 οφειλέτες έχουν ενταχθεί στη ρύθμιση για χρέη προς τον ΕΦΚΑ, ενώ, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, σε αντίστοιχα επίπεδα κινείται και ο αριθμός φυσικών και νομικών προσώπων που έχουν ρυθμίσει φορολογικές υποχρεώσεις.
Από το οικονομικό επιτελείο επισημαίνουν ότι είναι ακόμη νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με την τελική συμμετοχή, δεδομένου ότι υπάρχει περιθώριο έως το τέλος του έτους. Η μέχρι τώρα εικόνα, ωστόσο, αναδεικνύει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι οφειλέτες στην πράξη και οι οποίες βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο των προτάσεων που καταθέτουν Επιμελητήρια και επαγγελματικοί φορείς ενόψει της ΔΕΘ.
Μόλις το 6,83% των πραγματικών ληξιπρόθεσμων χρεών βρίσκεται σε ρύθμιση
Το μέγεθος του προβλήματος αποτυπώνεται και στα συνολικά στοιχεία των οφειλών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, μόλις το 6,83% του πραγματικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου βρίσκεται σήμερα σε ρύθμιση. Πρόκειται για περίπου 5,39 δισ. ευρώ, έναντι συνολικών πραγματικών ληξιπρόθεσμων οφειλών που προσεγγίζουν τα 80 δισ. ευρώ.
Αντίστοιχα, στο τέλος Ιουνίου οι ενεργές ρυθμίσεις προς τον ΕΦΚΑ ανέρχονταν σε 285.193, με το συνολικό ρυθμισμένο ποσό να διαμορφώνεται στα 5,2 δισ. ευρώ, έναντι συνολικών οφειλών ύψους 52,5 δισ. ευρώ.
Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν ότι το ζητούμενο δεν είναι μόνο πόσοι οφειλέτες εντάσσονται σε μια ρύθμιση, αλλά και πόσοι μπορούν να τη διατηρήσουν ενεργή σε βάθος χρόνου, καταβάλλοντας παράλληλα τις τρέχουσες φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις τους.
Τα τρία σημεία που πρέπει να προσέξουν οι οφειλέτες
1. Ποια χρέη μπορούν να μπουν στις 72 δόσεις
Η πρώτη βασική προϋπόθεση αφορά τον χρόνο δημιουργίας της οφειλής.
Στη ρύθμιση μπορούν να ενταχθούν οφειλές που έχουν δημιουργηθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, εφόσον πληρούνται και οι υπόλοιπες προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Αυτό σημαίνει ότι χρέη που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά δεν μπορούν να υπαχθούν στο συγκεκριμένο σχήμα των 72 δόσεων.
2. Τι ισχύει για όσους είχαν ήδη πάγια ρύθμιση
Το δεύτερο ζήτημα αφορά οφειλέτες που είχαν ήδη εντάξει τις υποχρεώσεις τους στην πάγια ρύθμιση.
Εφόσον οι οφειλές τους βρίσκονταν τον περασμένο Απρίλιο σε ρύθμιση 24 ή 48 δόσεων, δεν προβλέπεται η μετάπτωσή τους στο σχήμα των 72 δόσεων.
Με άλλα λόγια, όσοι είχαν ήδη επιλέξει την πάγια ρύθμιση δεν μπορούν εκ των υστέρων να μεταφέρουν τις συγκεκριμένες οφειλές στη νέα ρύθμιση, προκειμένου να επωφεληθούν από τον μεγαλύτερο αριθμό δόσεων.
3. Η παράλληλη εξυπηρέτηση παλαιών και νέων χρεών
Το τρίτο και σημαντικότερο στην πράξη ζήτημα αφορά όσους έχουν συσσωρεύσει τόσο παλαιές όσο και νεότερες οφειλές.
Τα χρέη έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 μπορούν, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις, να ενταχθούν στις 72 δόσεις. Οι νεότερες οφειλές, όμως, θα πρέπει είτε να εξοφληθούν είτε να ενταχθούν στην πάγια ρύθμιση, εφόσον αυτό είναι δυνατό.
Έτσι, ένας οφειλέτης μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με δύο διαφορετικές ρυθμίσεις ταυτόχρονα, ενώ παράλληλα συνεχίζουν να δημιουργούνται νέες φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις.
Αυτό είναι και το βασικό σημείο που προκαλεί προβληματισμό στην αγορά, καθώς η βιωσιμότητα μιας ρύθμισης δεν εξαρτάται μόνο από το ύψος της μηνιαίας δόσης, αλλά από τη συνολική ταμειακή επιβάρυνση του οφειλέτη.
Στο συνολικό κόστος θα πρέπει να συνυπολογίζεται και το επιτόκιο της ρύθμισης, ενώ σε περίπτωση εκπρόθεσμης καταβολής δόσης προβλέπεται και η αντίστοιχη προσαύξηση.
Πότε χάνεται η ρύθμιση των 72 δόσεων
Η ένταξη στη ρύθμιση δεν σημαίνει ότι ο οφειλέτης έχει εξασφαλίσει οριστικά την προστασία της. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η τήρηση των όρων καθ’ όλη τη διάρκεια της ρύθμισης.
Η ρύθμιση μπορεί να χαθεί εάν δεν καταβληθούν δύο συνεχόμενες μηνιαίες δόσεις ή εάν καθυστερήσει η καταβολή των δύο τελευταίων δόσεων για διάστημα μεγαλύτερο των δύο μηνών.
Παράλληλα, εντός ενός μήνα από την υπαγωγή στη ρύθμιση θα πρέπει να έχουν εξοφληθεί, ρυθμιστεί ή τακτοποιηθεί με άλλο νόμιμο τρόπο οι υπόλοιπες οφειλές που δεν έχουν ενταχθεί στις 72 δόσεις.
Η υποχρέωση αυτή συνεχίζεται και κατά τη διάρκεια της ρύθμισης. Οι νέες οφειλές που δημιουργούνται θα πρέπει να εξοφλούνται ή να ρυθμίζονται εμπρόθεσμα.
Για τον λόγο αυτό, πριν από την ένταξη, ο οφειλέτης θα πρέπει να υπολογίζει όχι μόνο αν μπορεί να καλύψει τη δόση των 72 δόσεων, αλλά και το σύνολο των τρεχουσών και λοιπών υποχρεώσεών του.
Το αίτημα της αγοράς για 120 δόσεις
Η ανάγκη για μεγαλύτερη ευελιξία βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των προτάσεων που καταθέτουν επαγγελματικοί φορείς ενόψει της ΔΕΘ.
Στο υπόμνημά του προς τον πρωθυπουργό, το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών (ΒΕΑ) ζητά τη θέσπιση νέας ρύθμισης έως 120 δόσεις, με στόχο η μηνιαία επιβάρυνση να ανταποκρίνεται περισσότερο στις πραγματικές δυνατότητες επιχειρήσεων και επαγγελματιών.
Το ΒΕΑ ζητά παράλληλα τη διαγραφή προστίμων και προσαυξήσεων, καθώς και τη θέσπιση ανώτατου ορίου, ώστε το σύνολο των πρόσθετων τελών, των τόκων ρύθμισης και των προσαυξήσεων εκπρόθεσμης καταβολής να μην υπερβαίνει το 50% της αρχικής οφειλής.
Ανάλογες προτάσεις έχουν κατατεθεί και από άλλους επαγγελματικούς φορείς, με κοινό παρονομαστή την ανάγκη για ένα σχήμα που δεν θα περιορίζεται στην παροχή περισσότερων δόσεων, αλλά θα επιτρέπει στον οφειλέτη να παραμένει συνεπής μέχρι την ολοκλήρωση της ρύθμισης.
Στο επίκεντρο η βιωσιμότητα των ρυθμίσεων
Προς το παρόν, το οικονομικό επιτελείο δεν προσανατολίζεται σε αλλαγές στους βασικούς όρους της ρύθμισης των 72 δόσεων.
Το περιθώριο ένταξης παραμένει έως τις 31 Δεκεμβρίου, γεγονός που σημαίνει ότι υπάρχει ακόμη χρόνος για τους οφειλέτες να αξιοποιήσουν το υφιστάμενο πλαίσιο.
Ωστόσο, ενόψει της ΔΕΘ, το ενδιαφέρον στρέφεται στο εάν θα υπάρξουν παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να διευκολύνουν περισσότερους φορολογούμενους, επαγγελματίες και επιχειρήσεις να τακτοποιήσουν τις υποχρεώσεις τους.
Το βασικό ζητούμενο για την αγορά είναι πλέον σαφές: μια ρύθμιση δεν κρίνεται μόνο από τον αριθμό των δόσεων, αλλά από το κατά πόσο ο οφειλέτης μπορεί να την τηρήσει μέχρι την τελευταία δόση, χωρίς να δημιουργεί νέα ληξιπρόθεσμα χρέη.