Στο πλαίσιο της σημερινής εξειδίκευσης των μέτρων που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από τη ΔΕΘ, παρουσιάστηκε και το σχέδιο για σταδιακή μείωση της λιανικής τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 30% από το 2027 έως το 2029.
Το νέο ενεργειακό πακέτο περιλαμβάνει παρεμβάσεις σε δίκτυα, αποθήκευση ενέργειας, Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, εξοικονόμηση και χρεώσεις στους λογαριασμούς, με στόχο η αποκλιμάκωση των τιμών να μην βασιστεί σε προσωρινές επιδοτήσεις αλλά σε πιο μόνιμες αλλαγές στην αγορά ενέργειας.
Μεταξύ των βασικών μέτρων περιλαμβάνονται η μείωση κατά 50% της πρώτης κλίμακας των ΥΚΩ από την 1η Ιανουαρίου 2027, νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών ύψους 200 εκατ. ευρώ, επενδύσεις άνω των 6 δισ. ευρώ στα δίκτυα και τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις, νέο «Εξοικονομώ» για 62.000 κατοικίες και νέα προγράμματα για αντλίες θερμότητας, ηλιακούς θερμοσίφωνες και φωτοβολταϊκά.
Πώς σχεδιάζεται να μειωθεί κατά 30% η τιμή του ρεύματος
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, για να μειωθούν ουσιαστικά οι τιμές απαιτείται να αυξηθεί η ποσότητα φθηνότερης ενέργειας που μπορεί να διοχετεύεται στο σύστημα καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.
Κεντρικό ρόλο έχουν οι ΑΠΕ, αλλά και η δυνατότητα αποθήκευσης της ενέργειας που παράγουν.
Το πρόβλημα είναι ότι η παραγωγή από φωτοβολταϊκά και αιολικά δεν συμπίπτει πάντα με τις ώρες κατά τις οποίες υπάρχει υψηλή ζήτηση. Η αύξηση της αποθήκευσης μέσω μπαταριών και άλλων τεχνολογιών επιτρέπει στην ενέργεια από ΑΠΕ να αξιοποιείται και όταν δεν υπάρχει άμεση παραγωγή.
Παράλληλα, η επέκταση και αναβάθμιση των δικτύων θεωρείται απαραίτητη ώστε μεγαλύτερες ποσότητες ενέργειας να μπορούν να μεταφέρονται χωρίς περιορισμούς.
Μειώνονται κατά 50% οι ΥΚΩ από το 2027
Μία από τις παρεμβάσεις που θα φανεί απευθείας στους λογαριασμούς των νοικοκυριών αφορά τις χρεώσεις Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας.
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 μειώνεται κατά 50% η πρώτη κλίμακα χρέωσης ΥΚΩ, η οποία αφορά καταναλώσεις έως 500 kWh.
Η χρέωση θα υποχωρήσει:
- από 6,9 ευρώ/MWh σε 3,45 ευρώ/MWh.
Η παρέμβαση αφορά περίπου 6 εκατομμύρια οικιακές παροχές, τόσο στο ημερήσιο όσο και στο διζωνικό τιμολόγιο.
Το ετήσιο κόστος της μείωσης υπολογίζεται σε 50 εκατ. ευρώ, ενώ προβλέπεται επιχορήγηση του λογαριασμού ΥΚΩ με 200 εκατ. ευρώ από τον κρατικό προϋπολογισμό εντός του 2027.
200 εκατ. ευρώ για νέες μπαταρίες
Νέο πρόγραμμα επιχορήγησης συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας ύψους 200 εκατ. ευρώ προγραμματίζεται για το 2027 και το 2028.
Οι ενισχύσεις θα καλύπτουν διαφορετικές κατηγορίες επενδύσεων:
- μπαταρίες σε συνδυασμό με έργα ΑΠΕ,
- συστήματα αποθήκευσης για αυτοκατανάλωση,
- αυτοτελείς μονάδες μπαταριών.
Στόχος είναι η μεγαλύτερη διείσδυση των ΑΠΕ να μεταφράζεται σε χαμηλότερες τιμές χονδρικής και να περιορίζεται η ανάγκη χρήσης ακριβότερων μορφών παραγωγής.
Πάνω από 6 δισ. ευρώ σε δίκτυα και διασυνδέσεις
Κρίσιμο κομμάτι του σχεδίου αποτελεί το επενδυτικό πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ, ύψους άνω των 6 δισ. ευρώ.
Μεταξύ των έργων περιλαμβάνονται η ηλεκτρική διασύνδεση των Δωδεκανήσων, προϋπολογισμού 2,8 δισ. ευρώ, και των νησιών του Βορείου Αιγαίου – Λήμνου, Λέσβου, Σκύρου, Χίου και Σάμου – ύψους 1,4 δισ. ευρώ.
Παράλληλα προχωρά η τελευταία φάση της διασύνδεσης των Κυκλάδων, που αφορά τη Σαντορίνη, τη Φολέγανδρο, τη Μήλο και τη Σέριφο, με κόστος 161 εκατ. ευρώ.
Έχει ήδη ολοκληρωθεί η δεύτερη ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης, ενώ συνεχίζονται έργα στην Πελοπόννησο, στην Αττική και σε κέντρα υπερυψηλής τάσης.
Νέο «Εξοικονομώ» για 62.000 κατοικίες
- Στο πακέτο περιλαμβάνεται νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ» ύψους 1,2 δισ. ευρώ, το οποίο θα αφορά 62.000 κατοικίες.
- Τα κονδύλια θα προέλθουν από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας των νοικοκυριών μέσω ενεργειακών παρεμβάσεων στα κτίρια.
930 εκατ. ευρώ για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες
- Παράλληλα, σχεδιάζεται νέο πρόγραμμα αντικατάστασης συστημάτων θέρμανσης ύψους 930 εκατ. ευρώ.
- Το πρόγραμμα θα χρηματοδοτεί την αγορά και εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων.
- Προβλέπεται επιπλέον πανελλαδικό πρόγραμμα ύψους 200 εκατ. ευρώ για 100.000 δικαιούχους, επίσης για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες, το οποίο προγραμματίζεται να υλοποιηθεί εντός του 2027.
Ειδικό πρόγραμμα για Δυτική Μακεδονία και Μεγαλόπολη
Για τη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη προβλέπεται ξεχωριστό πρόγραμμα για 10.000 δικαιούχους, προϋπολογισμού 50 εκατ. ευρώ.
Θα αφορά την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στη στέγη, αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων.
395 εκατ. ευρώ για πολύ μικρές επιχειρήσεις
Στο σχέδιο εντάσσονται και οι πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Νέο πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης ύψους 395 εκατ. ευρώ θα αφορά περίπου 12.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις και θα χρηματοδοτηθεί από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο.
Στόχος είναι να μειωθεί η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και, κατ’ επέκταση, το ενεργειακό κόστος λειτουργίας τους.
Σχεδόν 1 δισ. ευρώ για τα νησιά
Ενεργοποιείται επίσης το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νησιών, με περίπου 1 δισ. ευρώ σε επιδοτήσεις για έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και αποθήκευσης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα θα δοθεί στην αυτοκατανάλωση, ώστε νοικοκυριά και επιχειρήσεις να μπορούν να καλύπτουν μεγαλύτερο μέρος των ενεργειακών τους αναγκών από δική τους παραγωγή.
Ενεργειακή αναβάθμιση σχολείων και δημόσιων κτιρίων
Παράλληλα, συνεχίζονται τα προγράμματα ΗΛΕΚΤΡΑ, ύψους 117 εκατ. ευρώ, και ΦΟΙΒΟΣ – ΑΘΗΝΑ, ύψους 45 εκατ. ευρώ.
Οι παρεμβάσεις αφορούν την ενεργειακή αναβάθμιση 109 κτιρίων του Δημοσίου και πανεπιστημίων, καθώς και 246 σχολείων, νηπιαγωγείων και βρεφονηπιακών σταθμών.
Από εισαγωγέας σε εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας
Στην κυβερνητική παρουσίαση επισημαίνεται ότι η θέση της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας έχει ήδη μεταβληθεί σημαντικά.
Το 2019 η χώρα εισήγαγε περίπου το 18% των αναγκών της σε ηλεκτρικό ρεύμα, ενώ πλέον καταγράφεται ως εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας.
Παράλληλα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, τα σταθερά οικιακά τιμολόγια στην Ελλάδα ήταν το 2025 περίπου 19% χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η περαιτέρω αύξηση των ΑΠΕ, η αποθήκευση, οι νέες ηλεκτρικές διασυνδέσεις, τα προγράμματα εξοικονόμησης και η μείωση των ΥΚΩ μπορούν συνδυαστικά να οδηγήσουν σε σταδιακή μείωση της λιανικής τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 30% την τριετία 2027-2029.