Σημαντικά διευρύνεται από το 2027 ο αριθμός των ιδιοκτητών που θα απαλλάσσονται πλήρως από τον ΕΝΦΙΑ για την κύρια κατοικία τους, καθώς αυξάνεται το πληθυσμιακό όριο των οικισμών που εντάσσονται στο μέτρο.
Η νέα παρέμβαση, η οποία εντάσσεται στο πακέτο μέτρων που ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ, προσθέτει 131 ακόμη οικισμούς και περίπου 62.000 ιδιοκτήτες ακινήτων στο καθεστώς μηδενικού ΕΝΦΙΑ από το 2027.
Με τη διεύρυνση του μέτρου, το πληθυσμιακό όριο αυξάνεται από τους 1.500 στους 2.000 κατοίκους, ενώ ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας ο πήχης ανεβαίνει στους 2.200 κατοίκους.
Ποιοι απαλλάσσονται από τον ΕΝΦΙΑ
Από το 2027, πλήρη απαλλαγή από τον φόρο θα δικαιούνται φυσικά πρόσωπα που είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας και έχουν την κύρια κατοικία τους σε οικισμό έως 2.000 κατοίκους.
Για τη Δυτική Μακεδονία, όπως προβλέπεται στη νέα ρύθμιση, το αντίστοιχο όριο διαμορφώνεται στους 2.200 κατοίκους.
Για την κατάταξη ενός οικισμού θα λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία της πλέον πρόσφατης απογραφής πληθυσμού.
Υπάρχει, ωστόσο, μία βασική γεωγραφική εξαίρεση: οι οικισμοί της Περιφέρειας Αττικής δεν εντάσσονται στο μέτρο, ακόμη και εάν βρίσκονται κάτω από το πληθυσμιακό όριο.
Εξαιρούνται από αυτόν τον περιορισμό τα νησιά της Αττικής, καθώς οι οικισμοί της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων μπορούν να υπαχθούν κανονικά στην απαλλαγή, εφόσον πληρούν και τα υπόλοιπα κριτήρια.
Η «παγίδα» των 400.000 ευρώ
Η ένταξη ενός οικισμού στη λίστα δεν σημαίνει ότι κάθε ακίνητο που βρίσκεται σε αυτόν απαλλάσσεται αυτόματα από τον ΕΝΦΙΑ.
Η ρύθμιση αφορά αποκλειστικά την κύρια κατοικία του φορολογουμένου και όχι το σύνολο της ακίνητης περιουσίας που ενδεχομένως διαθέτει στην ίδια περιοχή.
Παράλληλα, προβλέπεται όριο στην αξία του ακινήτου. Για να ισχύσει η απαλλαγή, η συνολική φορολογητέα αξία του 100% της πλήρους κυριότητας της κύριας κατοικίας δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ.
Έτσι, ένας φορολογούμενος μπορεί να απαλλάσσεται από τον ΕΝΦΙΑ για το σπίτι στο οποίο διαμένει μόνιμα, αλλά να συνεχίζει να καταβάλλει κανονικά φόρο για δεύτερη κατοικία, εξοχικό ή άλλο ακίνητο που βρίσκεται ακόμη και στον ίδιο οικισμό.
Οι 131 νέες περιοχές
Η διεύρυνση φέρνει στον χάρτη της απαλλαγής γνωστές περιοχές τόσο της ηπειρωτικής όσο και της νησιωτικής Ελλάδας.
Μεταξύ των νέων οικισμών που εντάσσονται βρίσκονται, μεταξύ άλλων, τα Καλάβρυτα, η Σκύρος, η Ιθάκη, η Ύδρα και η Ίος.
Στη νέα λίστα περιλαμβάνονται επίσης περιοχές με σημαντική τουριστική δραστηριότητα, όπως η Άνω Μερά Μυκόνου, η Μεσαριά και το Εμπορείο της Σαντορίνης, το Φαληράκι της Ρόδου και ο Πλαταμώνας.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Ιθάκης, η οποία με πληθυσμό 1.675 κατοίκων δεν μπορούσε να ενταχθεί στο προηγούμενο όριο των 1.500, αλλά πλέον περνά στο καθεστώς απαλλαγής μετά την αύξηση του ορίου στους 2.000 κατοίκους.
Πόσοι ιδιοκτήτες ωφελούνται
Συνολικά, οι 131 επιπλέον οικισμοί εκτιμάται ότι προσθέτουν περίπου 62.000 ιδιοκτήτες στους δικαιούχους του μέτρου.
Το πρόσθετο δημοσιονομικό κόστος από τη διεύρυνση υπολογίζεται σε περίπου 8 εκατ. ευρώ ετησίως.
Μετά την επέκταση, το καθεστώς απαλλαγής θα καλύπτει συνολικά 12.855 οικισμούς σε ολόκληρη τη χώρα, ενώ το συνολικό κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό εκτιμάται στα 86 εκατ. ευρώ τον χρόνο.
Η αλλαγή έχει ιδιαίτερη σημασία για μικρές τοπικές κοινωνίες και περιοχές της περιφέρειας, καθώς από το 2027 η κύρια κατοικία χιλιάδων επιπλέον φορολογουμένων βγαίνει οριστικά από τον λογαριασμό του ΕΝΦΙΑ, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται τα πληθυσμιακά και περιουσιακά κριτήρια.