Τον κυβερνητικό σχεδιασμό για σταδιακή μείωση των τιμών του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 30% έως το 2029 παρουσίασε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, κατά την εξειδίκευση των μέτρων που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από την 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.
Στη συνέντευξη Τύπου συμμετείχε και ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος.
Ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε ότι η κυβερνητική πρόταση δεν συνιστά ένα ακόμη προσωρινό επιδοματικό μέτρο, αλλά ένα ολιστικό σχέδιο μόνιμων παρεμβάσεων, με στόχο τη διαρθρωτική αποκλιμάκωση του ενεργειακού κόστους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Παπασταύρου: «Από την άμυνα περνάμε σε μόνιμα χαμηλότερες τιμές»
«Η πρόταση που παρουσιάζουμε δεν είναι ένα επιδοματικό σχέδιο. Είναι ένα ολιστικό σχέδιο μόνιμων αλλαγών», ανέφερε ο υπουργός Ενέργειας.
Όπως εξήγησε, το σχέδιο είναι «ρεαλιστικό, εφαρμόσιμο και μετρήσιμο» και σηματοδοτεί τη μετάβαση σε ένα νέο επίπεδο ενεργειακής στρατηγικής.
«Περνάμε από την άμυνα στη δημιουργία των προϋποθέσεων για μόνιμα, διαρθρωτικά χαμηλότερες τιμές. Χτίζουμε ένα ανάχωμα απέναντι στις διεθνείς αναταράξεις», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι η ελληνική ενεργειακή αγορά δεν μπορεί να παραμένει ανεπηρέαστη από τις διεθνείς εξελίξεις.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι επιπτώσεις των πρόσφατων ενεργειακών αναταράξεων στην Ελλάδα ήταν ηπιότερες σε σύγκριση με άλλες χώρες, λόγω των επενδύσεων που έχουν πραγματοποιηθεί στις εγχώριες Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Στόχος το ενεργειακό όφελος να φτάσει στους πολίτες
Ο υπουργός υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει μετατραπεί από εισαγωγέα ενέργειας σε εξαγωγική ενεργειακή δύναμη, ενώ οι τιμές στη χώρα κινούνται πλέον κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
«Το ενεργειακό πλεονέκτημα πρέπει να μετατραπεί και σε οικονομικό όφελος, ώστε να φτάσει και στον πολίτη», τόνισε.
Στον πυρήνα του κυβερνητικού σχεδίου βρίσκονται η ενεργειακή αναβάθμιση, η εξοικονόμηση, οι επενδύσεις στις απαραίτητες υποδομές και η δικαιότερη κατανομή του οφέλους στην κοινωνία.
«Αυτός είναι ο πυρήνας της πολιτικής μας, αλλά και η ενεργειακή δημοκρατία. Η σταδιακή μείωση των τιμών στο ρεύμα κατά 30% έως το 2029 είναι η φυσική συνέχεια μιας πολιτικής που ξεκίνησε από το 2019», δήλωσε ο κ. Παπασταύρου.
Τριπλασιάστηκε η εγκατεστημένη ισχύς από ΑΠΕ
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο υπουργός στην ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, σημειώνοντας ότι από το 2019 έχει τριπλασιαστεί η εγκατεστημένη ισχύς από ΑΠΕ.
Όπως ανέφερε, η Ελλάδα βρίσκεται στην τρίτη θέση παγκοσμίως ως προς τη διείσδυση των φωτοβολταϊκών και στην ένατη θέση ως προς την αξιοποίηση της αιολικής ενέργειας.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ δημιουργεί τις βάσεις για την περαιτέρω ανάπτυξη του κλάδου, με σεβασμό στο περιβάλλον και στις τοπικές κοινωνίες.
Όπως είπε, στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ (μικρά έργα) έχει συνδεθεί πάνω από το 50% της εγκατεστημένης ισχύος των ΑΠΕ με σχεδόν 100.000 συνδέσεις.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι από το 2005 η χώρα εγκαταλείπει σταδιακά τον ακριβό λιγνίτη, με τη λιγνιτική παραγωγή να έχει μειωθεί κατά 92% σε σχέση με το 2005, ενώ ήδη μεταξύ 2005 και 2019 είχε καταγραφεί μείωση κατά 66%.
Όπως σημείωσε, η Ελλάδα παράλληλα είναι καθαρός εξαγωγέας στο ρεύμα από το 2024 για πρώτη φορά από το 2000. Μέχρι τον Ιούλιο του 2026 έχουμε σχεδόν διπλάσιες εξαγωγές έναντι του 2025 συνολικά.
Στην ηλεκτρική ενέργεια η χώρα μας έχει πλέον εμπορικό πλεόνασμα με την αλλαγή να αγγίζει πλέον το 1 δισ. ευρώ.
Οι έξι άξονες για μείωση των τιμών στο ρεύμα
Όπως ανέφερε στη συνέχεια ο υπουργός, η μείωση των τιμών στο ρεύμα θα επιτευχθεί μέσα από έξι βασικούς άξονες, οι οποίοι αποτελούν μέρος ενός ολοκληρωμένου σχεδίου.
Συγκεκριμένα:
-Συνέχιση των επενδύσεων στις ΑΠΕ
-Επίσπευση της αποθήκευσης ενέργειας
-Διασυνδέσεις των νησιών και μικρές ΑΠΕ για ιδία χρήση
-Μείωση των ρευματοκλοπών και των ληξιπρόθεσμων οφειλών
-Συνεχιζόμενες επενδύσεις στην εξοικονόμηση ενέργειας για νοικοκυριά και δημόσια κτίρια
-Νέο πλαίσιο για την ενεργειακή αυτονομία (επιχειρήσεις και ΟΤΑ να παράγουν και να αποθηκεύουν ρεύμα)
Επενδύσεις 2,3 δισ. ευρώ σε διασυνδέσεις, ΑΠΕ και ενεργειακές υποδομές
Σημαντικό μέρος του κυβερνητικού σχεδιασμού αφορά τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών, ένα πολυετές έργο συνολικού κόστους περίπου 7 δισ. ευρώ.
Σύμφωνα με την ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η διασύνδεση της Κρήτης και των Κυκλάδων έχει ήδη ολοκληρωθεί, ενώ τα αντίστοιχα έργα στα Δωδεκάνησα και στο Βόρειο Αιγαίο βρίσκονται σε φάση υλοποίησης.
Όπως εξήγησε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, οι διασυνδέσεις περιορίζουν την ανάγκη λειτουργίας ακριβών τοπικών μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και δημιουργούν τις προϋποθέσεις για τη μείωση των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) στους λογαριασμούς ρεύματος.
Για την κάλυψη του υφιστάμενου ελλείμματος στον σχετικό λογαριασμό προβλέπεται χρηματοδότηση ύψους 200 εκατ. ευρώ στον κρατικό προϋπολογισμό του 2027.
Οι τέσσερις πυλώνες του επενδυτικού σχεδίου
Το συνολικό επενδυτικό πακέτο ξεπερνά τα 2,3 δισ. ευρώ και κατανέμεται σε τέσσερις βασικούς πυλώνες. Ειδικότερα, προβλέπονται 1,1 δισ. ευρώ για ηλεκτρικές διασυνδέσεις, 200 εκατ. ευρώ για φράγματα και ταμιευτήρες πολλαπλού σκοπού, καθώς και 970 εκατ. ευρώ για έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και συστήματα αποθήκευσης.
Παράλληλα, επιπλέον 56 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν στην ανάπτυξη υποδομών και δικτύων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων. Στόχος είναι η ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, η μεγαλύτερη αξιοποίηση της πράσινης ενέργειας και η σταδιακή αποκλιμάκωση του κόστους για τους καταναλωτές.
Όπως αναφέρθηκε κατά την παρουσίαση σε άλλο σημείο, οι ακριβές τιμές προέρχονται κυρίως από τις ώρες χωρίς ηλιοφάνεια. Με επιπλέον αποθήκευση θα μειωθούν σημαντικά οι απογευματινές αιχμές και η ανάγκη να καίμε (ακριβό) φυσικό αέριο.
Εμπορικό πλεόνασμα σχεδόν 1 δισ. ευρώ στην ηλεκτρική ενέργεια
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην ενίσχυση της ενεργειακής θέσης της χώρας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η Ελλάδα καταγράφει πλέον εμπορικό πλεόνασμα στην ηλεκτρική ενέργεια, με τη μεταβολή σε σχέση με το παρελθόν να προσεγγίζει το 1 δισ. ευρώ.
Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στην αύξηση της εγχώριας παραγωγής, στην ενισχυμένη συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και στη δυνατότητα εξαγωγής ηλεκτρικής ενέργειας προς γειτονικές αγορές.
Οι έξι άξονες για τη μείωση των τιμών στο ρεύμα
Σύμφωνα με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η επιδιωκόμενη μείωση της λιανικής τιμής του ρεύματος κατά 30% έως το 2029 θα στηριχθεί σε έξι βασικούς άξονες.
Το σχέδιο προβλέπει τη συνέχιση των επενδύσεων στις ΑΠΕ, την επιτάχυνση των έργων αποθήκευσης ενέργειας και την ολοκλήρωση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων των νησιών. Παράλληλα, προωθείται η ανάπτυξη μικρών μονάδων ΑΠΕ για ιδιοκατανάλωση.
Στους βασικούς άξονες περιλαμβάνονται ακόμη η αντιμετώπιση των ρευματοκλοπών και των ληξιπρόθεσμων οφειλών, καθώς και η συνέχιση των επενδύσεων στην ενεργειακή εξοικονόμηση για νοικοκυριά και δημόσια κτίρια.
Το σχέδιο συμπληρώνεται από ένα νέο πλαίσιο ενεργειακής αυτονομίας, το οποίο θα επιτρέπει σε επιχειρήσεις και Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης να παράγουν και να αποθηκεύουν ηλεκτρική ενέργεια για την κάλυψη των αναγκών τους.
Γιατί η αποθήκευση μπορεί να περιορίσει τις ακριβές ώρες
Κατά την παρουσίαση επισημάνθηκε ότι οι υψηλότερες τιμές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας καταγράφονται κυρίως κατά τις ώρες χωρίς ηλιοφάνεια, όταν μειώνεται η παραγωγή από φωτοβολταϊκά και αυξάνεται η ανάγκη λειτουργίας μονάδων φυσικού αερίου.
Η ανάπτυξη περισσότερων συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας αναμένεται να επιτρέψει την αξιοποίηση της φθηνότερης πράσινης παραγωγής και μετά τη δύση του ηλίου. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να περιοριστούν οι απογευματινές αιχμές και η εξάρτηση από το ακριβότερο φυσικό αέριο.
Ρευματοκλοπές: Κόστος 450 εκατ. ευρώ τον χρόνο
Ένα ακόμη μέτωπο του κυβερνητικού σχεδίου αφορά τη μείωση των μη τεχνικών απωλειών του δικτύου, στις οποίες περιλαμβάνονται κυρίως οι ρευματοκλοπές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΥΠΕΝ, οι απώλειες αυτές κόστισαν κατά την περίοδο 2022-2024 περίπου 450 εκατ. ευρώ ετησίως. Το συγκεκριμένο κόστος μετακυλίεται τελικά στο σύνολο των συνεπών καταναλωτών, επιβαρύνοντας τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος.
«Το κόστος από τις ρευματοκλοπές το πληρώνουμε όλοι μας. Η ενέργεια που χάνεται πρέπει με κάποιον τρόπο να ανακτηθεί», ανέφερε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος.
Κεντρικό εργαλείο για τον περιορισμό του προβλήματος αποτελούν οι έξυπνοι μετρητές, οι οποίοι επιτρέπουν την ταχύτερη ανίχνευση ασυνήθιστων καταναλώσεων και προσφέρουν μεγαλύτερη ευελιξία στους καταναλωτές.
«Με τους έξυπνους μετρητές μειώνουμε τις απώλειες και δίνουμε ευελιξία στους καταναλωτές. Στο τέλος του έτους τα δύο τρίτα της ενέργειας στον ΔΕΔΔΗΕ θα παρακολουθούνται με τηλεμέτρηση», δήλωσε ο κ. Τσάφος.
Αναφορικά με ληξιπρόθεσμες οφειλές, συγκροτείται ένα νέο σύστημα επισήμανσης οφειλών για καταναλωτές με ληξιπρόθεσμες οφειλές. Με τη συμπλήρωση τριών επισημάνσεων ο καταναλωτής δεν θα μπορεί να αλλάζει προμηθευτή χωρίς τακτοποίηση. Να σημειωθεί ότι οι ληξιπρόθεσμες οφειλές φτάνουν περίπου τα 3 δισ. ευρώ. Αυτό το βάρος μετακυλίεται σε όλους τους καταναλωτές.
«Όποιος δεν πληρώνει, το κόστος αυτό το πληρώνουμε όλοι μας. Τι κάνουμε εμείς; Φέραμε ένα νέο πλαίσιο με τον υπουργό μέσα στο καλοκαίρι, ώστε, εάν κάποιος το έχει κάνει πολλές φορές, να μπορούμε να τον σταματήσουμε από το να συνεχίζει να πηγαίνει στον επόμενο προμηθευτή, μέχρι να προχωρήσει σε κάποιον διακανονισμό», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Τσάφος.
