Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ενεργοποιεί νέο κανονιστικό πλαίσιο για τα εμπορικά αποθέματα πετρελαιοειδών, επιβάλλοντας συγκεκριμένες υποχρεώσεις στις εταιρείες που διαθέτουν άδειες εμπορίας. Η απόφαση δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ και αποσκοπεί στη διασφάλιση της «ομαλούς και συνεχούς τροφοδοσίας της αγοράς», καθώς και στην προστασία των καταναλωτών.
Η ρύθμιση έρχεται σε περίοδο αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας για την επάρκεια πετρελαίου. Ο πόλεμος ΗΠΑ – Ιράν και οι διαταραχές στις ροές από τον Περσικό Κόλπο έχουν ενισχύσει τις ανησυχίες για τη διαθεσιμότητα καυσίμων στις διεθνείς αγορές.
Ελάχιστο απόθεμα βάσει των ετήσιων πωλήσεων
Οι κάτοχοι αδειών εμπορίας πετρελαιοειδών οφείλουν να διατηρούν εμπορικά αποθέματα που αντιστοιχούν τουλάχιστον στο 5/365 των ποσοτήτων που πούλησαν στην εγχώρια αγορά κατά το προηγούμενο έτος. Ο υπολογισμός γίνεται ανά προϊόν και ανά κατηγορία άδειας εμπορίας.
Η υποχρέωση καλύπτει βενζίνες, πετρέλαιο κίνησης, πετρέλαιο θέρμανσης, καύσιμα ναυτιλίας, αεροπορικά καύσιμα και υγραέριο. Το ΦΕΚ προσδιορίζει επίσης τον τρόπο ελέγχου και επιβεβαίωσης της τήρησης των απαιτούμενων ποσοτήτων από τις υπόχρεες επιχειρήσεις.
Για παράδειγμα, εταιρεία που διέθεσε στην ελληνική αγορά 365.000 τόνους πετρελαίου κίνησης το προηγούμενο έτος θα πρέπει να κρατά διαθέσιμους τουλάχιστον 5.000 τόνους ως εμπορικό απόθεμα. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε πέντε ημέρες πωλήσεων, με βάση τον μαθηματικό τύπο 5/365.
Ξεχωριστά τα εμπορικά και τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης
Τα εμπορικά αποθέματα δεν αντικαθιστούν τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης, αλλά προστίθενται σε αυτά. Πρόκειται για δύο διακριτές υποχρεώσεις, με διαφορετικό ρόλο στην ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας.
Το απόθεμα έκτακτης ανάγκης λειτουργεί ως στρατηγική εφεδρεία σε περιπτώσεις σοβαρής διακοπής ή κρίσης στον εφοδιασμό. Αντίθετα, το εμπορικό απόθεμα αφορά την καθημερινή λειτουργία της αγοράς και τη διατήρηση επαρκών ποσοτήτων για την ομαλή διάθεση καυσίμων.
Η ίδια ποσότητα καυσίμου δεν μπορεί να «μετρήσει» ταυτόχρονα για την κάλυψη και των δύο υποχρεώσεων. Όταν μια επιχείρηση υποχρεούται να τηρεί αποθέματα έκτακτης ανάγκης, οι ποσότητες αυτές αφαιρούνται από το συνολικό αποθηκευμένο προϊόν κατά τον έλεγχο της επιπλέον υποχρέωσης για εμπορικό απόθεμα.
Διεθνής πίεση στην αγορά πετρελαίου
Η απόφαση δημοσιεύεται ενώ η παγκόσμια αγορά πετρελαίου δέχεται ισχυρές πιέσεις από τις εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο. Οι διαταραχές στις εξαγωγές της περιοχής έχουν περιορίσει τις διαθέσιμες ποσότητες στη διεθνή αγορά και έχουν συρρικνώσει το περιθώριο ασφαλείας των παγκόσμιων αποθεμάτων.
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, έως το τέλος Ιουλίου τα παρατηρούμενα παγκόσμια αποθέματα είχαν υποχωρήσει κάτω από τα 7,9 δισ. βαρέλια. Από την έναρξη του πολέμου καταγράφηκε σωρευτική μείωση περίπου 410 εκατ. βαρελιών.
Η νέα κλιμάκωση των εχθροπραξιών έχει εντείνει την ανησυχία για τις ενεργειακές ροές, ενώ η τιμή του Brent ξεπέρασε ξανά τα 100 δολάρια ανά βαρέλι. Υπό αυτές τις συνθήκες, το νέο σύστημα εμπορικών αποθεμάτων δημιουργεί ένα πρόσθετο «μαξιλάρι» για την κάλυψη των αναγκών της ελληνικής αγοράς καυσίμων.