«Καυτές» αναμένονται τις επόμενες ημέρες οι γενικές συνελεύσεις στις πολυκατοικίες, καθώς ιδιοκτήτες και ενοικιαστές καλούνται να αποφασίσουν αν θα γεμίσουν τις δεξαμενές τους και, κυρίως, με πόσο πετρέλαιο θέρμανσης. Η διάθεσή του αρχίζει στις 15 Οκτωβρίου 2026, με την κυβέρνηση να έχει θέσει ως στόχο η τιμή εκκίνησης να διαμορφωθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο.
Η σύγκριση με την περσινή έναρξη της περιόδου θέρμανσης είναι βαριά για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, καθώς η διαφορά ξεπερνά το μισό ευρώ ανά λίτρο. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μια σχετικά περιορισμένη παραγγελία μπορεί να ανεβάσει αισθητά τον λογαριασμό μιας πολυκατοικίας, μετατρέποντας την απόφαση για το γέμισμα της δεξαμενής σε δύσκολη οικονομική εξίσωση.
Πόσο μπορεί να κοστίσει φέτος το πετρέλαιο θέρμανσης;
Ο κυβερνητικός στόχος είναι σαφής: το πετρέλαιο θέρμανσης να κάνει πρεμιέρα στην αγορά σε τιμή χαμηλότερη από 1,75 ευρώ ανά λίτρο. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει προαναγγείλει παρεμβάσεις πριν από την έναρξη της διάθεσης στις 15 Οκτωβρίου, ενώ έχει ανακοινωθεί και οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης.
Στο τραπέζι έχει βρεθεί ακόμη και σενάριο επιδότησης στην αντλία έως 40 λεπτά ανά λίτρο, χωρίς ωστόσο να έχει οριστικοποιηθεί τέτοια παρέμβαση. Οι τελικές αποφάσεις εξαρτώνται σε σημαντικό βαθμό από την εξέλιξη των διεθνών τιμών της ενέργειας τις επόμενες ημέρες.
Το ύψος της τελικής τιμής έχει ιδιαίτερη σημασία. Σε μια παραγγελία 1.000 λίτρων, κάθε διαφορά 10 λεπτών ανά λίτρο μεταφράζεται σε 100 ευρώ επιπλέον κόστος. Στα 1,75 ευρώ, για παράδειγμα, τα 1.000 λίτρα αντιστοιχούν σε λογαριασμό 1.750 ευρώ πριν υπολογιστεί οποιαδήποτε ενίσχυση που μπορεί να δικαιούται το νοικοκυριό.
Γιατί οι πολυκατοικίες βρίσκονται μπροστά σε δύσκολες αποφάσεις;
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην ονομαστική τιμή του καυσίμου. Στις πολυκατοικίες η συζήτηση αφορά πλέον το πόσα λίτρα θα αγοραστούν, πόσα διαμερίσματα θα συμμετέχουν στη θέρμανση και αν υπάρχουν ιδιοκτήτες ή ενοικιαστές που αδυνατούν να καλύψουν το μερίδιό τους.
Με την τιμή του πετρελαίου να βρίσκεται σημαντικά υψηλότερα από την αντίστοιχη περσινή αφετηρία, πολλές συνελεύσεις αναμένεται να επιλέξουν μικρότερες αρχικές παραγγελίες, περιμένοντας να δουν πώς θα κινηθούν οι τιμές και ποια ακριβώς μέτρα στήριξης θα εφαρμοστούν.
Τι ζητά το ΠΑΣΟΚ για τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης;
Την ίδια στιγμή, η ενεργειακή ακρίβεια μεταφέρεται και στο πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης. Το ΠΑΣΟΚ κατέθεσε τροπολογία για τη δημιουργία μηχανισμού μεταβλητού Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα κίνησης, υποστηρίζοντας ότι πρέπει να υπάρχει δυνατότητα περιορισμού της φορολογικής επιβάρυνσης όταν οι τιμές αυξάνονται σημαντικά.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης, μιλώντας στη Βουλή την 1η Οκτωβρίου, συνέδεσε την πρόταση του κόμματός του με τα αυξημένα έσοδα από τον ΦΠΑ και επέκρινε την κυβέρνηση για τις επιστολές προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καλώντας την να προχωρήσει σε εθνική παρέμβαση στον ΕΦΚ.
Τι ζητά η Αθήνα από τις Βρυξέλλες;
Στο επίκεντρο βρίσκεται η δυνατότητα αξιοποίησης των πρόσθετων φορολογικών εσόδων που δημιουργεί η άνοδος των τιμών της ενέργειας, ώστε να χρηματοδοτηθούν μέτρα ελάφρυνσης των καταναλωτών. Η συζήτηση με τις Βρυξέλλες αφορά τα περιθώρια που υπάρχουν σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τέτοιες παρεμβάσεις, την ώρα που η κυβέρνηση ζητά ευρύτερες ευρωπαϊκές κινήσεις απέναντι στην ενεργειακή κρίση.
Παράλληλα, η κυβέρνηση έχει ήδη αυξήσει για το διάστημα 1 έως 15 Οκτωβρίου την επιδότηση του πετρελαίου κίνησης στα 15 λεπτά ανά λίτρο, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, με το δημοσιονομικό κόστος της συγκεκριμένης παρέμβασης να υπολογίζεται στα 20 εκατ. ευρώ.
Πότε θα ξεκαθαρίσει το τοπίο για τα νοικοκυριά;
Οι κρίσιμες αποφάσεις αναμένονται πριν από τις 15 Οκτωβρίου, όταν αρχίζει επίσημα η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης. Μέχρι τότε, οι διεθνείς τιμές, οι κυβερνητικές παρεμβάσεις και το ύψος της στήριξης θα καθορίσουν πόσο κοντά –ή πόσο κάτω– από το όριο των 1,75 ευρώ ανά λίτρο θα μπορέσει τελικά να ξεκινήσει η αγορά.
Για χιλιάδες πολυκατοικίες, πάντως, το ερώτημα έχει ήδη τεθεί στο τραπέζι: γεμίζουμε τη δεξαμενή ή αγοράζουμε μόνο τα απολύτως απαραίτητα περιμένοντας την επόμενη κίνηση στις τιμές;