Σε δύο φάσεις θα εφαρμοστούν τα μέτρα στήριξης της βιομηχανίας απέναντι στο αυξημένο ενεργειακό κόστος, με ανώτατο δημοσιονομικό όριο τα 95 εκατ. ευρώ. Την παρέμβαση ανακοίνωσε χθες ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη γενική συνέλευση του ΣΕΒ.
Τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εθνικής Οικονομίας διευκρίνισαν ότι το μέτρο θα οριστικοποιηθεί αφού λάβει την απαιτούμενη έγκριση από τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG COMP). Η ελληνική πλευρά βρίσκεται ήδη σε προχωρημένες συζητήσεις με τη συγκεκριμένη υπηρεσία.
Η παρέμβαση στηρίζεται στις δυνατότητες του Clean Industrial Deal State Aid Framework (CISAF), του ευρωπαϊκού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων για την καθαρή βιομηχανία, το οποίο υιοθετήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Ιούνιο του 2025.
Το CISAF δίνει στα κράτη-μέλη τη δυνατότητα να στηρίζουν τις ενεργοβόρες βιομηχανίες ως προς το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας. Προβλέπει ενίσχυση που μπορεί να μειώσει έως 50% την τιμή ηλεκτρικής ενέργειας για έως 50% της επιλέξιμης κατανάλωσης. Η τελική τιμή για την επιδοτούμενη κατανάλωση δεν μπορεί να διαμορφωθεί χαμηλότερα από 50 ευρώ/MWh.
Η στήριξη συνδέεται με την ενεργειακή μετάβαση και τη μόνιμη ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας. Για να αξιοποιήσουν το μέτρο, οι δικαιούχοι θα πρέπει να κατευθύνουν τουλάχιστον 50% της ενίσχυσης σε επενδύσεις που μειώνουν τις εκπομπές CO₂ και το ενεργειακό κόστος, όπως έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, συστήματα αποθήκευσης και δράσεις ενεργειακής εξοικονόμησης.
Οι επιλέξιμες βιομηχανίες περιλαμβάνονται στο Παράρτημα 1 των κατευθυντήριων γραμμών CEEAG (Climate, Energy and Environmental Aid Guidelines). Πρόκειται για κλάδους ιδιαίτερα εκτεθειμένους στον διεθνή ανταγωνισμό, που αντιμετωπίζουν σημαντικό κίνδυνο μεταφοράς της παραγωγής εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τον Απρίλιο του 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε το Middle East Crisis Temporary State Aid Framework (METSAF), διευρύνοντας τις δυνατότητες στήριξης εξαιτίας των επιπτώσεων της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Το METSAF επιτρέπει αύξηση της έντασης της ενίσχυσης για το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας από 50% έως 70%. Παράλληλα, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, επιτρέπει τη σώρευση της ενίσχυσης με την αντιστάθμιση που λαμβάνουν βιομηχανίες για το έμμεσο κόστος των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Με τον συνδυασμό των διαθέσιμων ευρωπαϊκών εργαλείων, η Ελλάδα επιδιώκει η στήριξη να κατευθυνθεί στις επιχειρήσεις με τη μεγαλύτερη ενεργειακή επιβάρυνση.
Το μέτρο θα εφαρμοστεί σε δύο διακριτές φάσεις, ανάλογα με την περίοδο κατανάλωσης και την κατηγορία των δικαιούχων.
Για την περίοδο από τον Ιανουάριο έως και τον Ιούλιο του 2026, μέσω του CISAF θα ενισχυθούν βιομηχανίες του Παραρτήματος 1 των CEEAG, οι οποίες δεν λαμβάνουν αντιστάθμιση για το κόστος CO₂ και αντιμετωπίζουν σημαντικό κίνδυνο απώλειας ανταγωνιστικότητας.
Η επιδότηση θα καλύπτει έως 50% της επιλέξιμης κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας και μπορεί να επιφέρει μείωση έως 50% της τιμής, με κατώτατη τελική τιμή τα 50 ευρώ/MWh.
Για την περίοδο από τον Αύγουστο έως και τον Δεκέμβριο του 2026, κατά την οποία παρατηρείται αύξηση της χονδρικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας, θα αξιοποιηθούν οι πρόσθετες δυνατότητες του METSAF.
Η στήριξη επεκτείνεται τότε και σε επιχειρήσεις που ήδη λαμβάνουν αντιστάθμιση για το κόστος CO₂. Η ένταση της ενίσχυσης μπορεί να οδηγήσει σε μείωση έως 70%, ενώ η κατώτατη τιμή παραμένει στα 50 ευρώ/MWh.
Η επιλέξιμη κατανάλωση κατά τη δεύτερη περίοδο θα αφορά:
- έως 50% της κατανάλωσης για βιομηχανίες που δεν δικαιούνται αντιστάθμιση CO₂,
- έως 25% της συνολικής κατανάλωσης για επιχειρήσεις που λαμβάνουν αντιστάθμιση, δηλαδή 50% του 50% της επιλέξιμης κατανάλωσης.
Από το μέτρο εξαιρούνται οι εταιρείες διύλισης, επειδή οι έκτακτες συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί στην αγορά ενέργειας αντισταθμίζουν μέρος του αυξημένου ενεργειακού τους κόστους.
Οι πληρωμές των ενισχύσεων θα αρχίσουν το 2027 και θα αφορούν τις επιλέξιμες καταναλώσεις του 2026.
Τα υπουργεία αναφέρουν ότι η νέα άνοδος των τιμών ενέργειας ασκεί πρόσθετες πιέσεις στην παραγωγή και ότι η κυβερνητική παρέμβαση αποσκοπεί στη συγκράτηση των τιμών στην εφοδιαστική αλυσίδα. Όπως τονίζουν, στηρίζει τις ελληνικές βιομηχανίες που εκτίθενται στις αυξήσεις της ηλεκτρικής ενέργειας, προστατεύει την ανταγωνιστικότητά τους και επιδιώκει να αποτρέψει τη μετακύλιση του αυξημένου κόστους στις τιμές και τελικά στον καταναλωτή.
Η νέα παρέμβαση προστίθεται στα μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί για τη μείωση του ενεργειακού κόστους της βιομηχανίας. Σε αυτά περιλαμβάνονται η αντιστάθμιση του έμμεσου κόστους CO₂, η οποία αυξήθηκε κατά 75 εκατ. ευρώ για 50 επιχειρήσεις, οι χαμηλότερες χρεώσεις για δίκτυα, ΥΚΩ και Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, καθώς και η μείωση κατά 50% της συνεισφοράς 23.000 επιχειρήσεων στις ΥΚΩ. Συνολικά, οι παρεμβάσεις αυτές προσεγγίζουν το μισό δισ. ευρώ.
Σύμφωνα με τα υπουργεία, η ελληνική βιομηχανία αποτελεί κρίσιμο πυλώνα της παραγωγικής βάσης της χώρας, δημιουργώντας επενδύσεις, εξαγωγές και θέσεις εργασίας. Η κυβέρνηση αναφέρει ότι αξιοποιεί τα περιθώρια του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου με δημοσιονομική υπευθυνότητα και στοχευμένη στήριξη εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη.
Παράλληλα, συνδέει τη στήριξη με επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια, την αποθήκευση και την ενεργειακή αποδοτικότητα, με στόχο η ελληνική βιομηχανία να μειώσει μόνιμα το ενεργειακό κόστος της και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της. Όπως επισημαίνουν τα υπουργεία, επιδίωξη είναι να διατηρηθεί ισχυρή η παραγωγική βάση της χώρας και να δημιουργηθεί περισσότερος χώρος για νέες επενδύσεις, εξαγωγές και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας.